งบการเงิน การสอบบัญชี และการรายงานให้บริษัทแม่

บริษัทจำกัดต้องจัดทำงบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบและแสดงความเห็นโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาตทุกรอบปีบัญชี แม้ยังไม่เริ่มดำเนินกิจการหรือไม่มีรายได้เลยก็ตาม ห้างหุ้นส่วนขนาดเล็กมีเกณฑ์ผ่อนปรนต่างออกไป ความเข้าใจว่าบริษัทที่ยังไม่มีรายได้ไม่ต้องปิดงบเป็นสาเหตุของค่าปรับสะสมที่เราพบบ่อยที่สุด

กิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะโดยทั่วไปใช้ชุดสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะซึ่งเรียบง่ายกว่า ส่วนบริษัทที่ระดมทุนจากสาธารณะหรือมีเงื่อนไขตามสัญญาเงินกู้อาจต้องใช้ชุดเต็มที่อิงมาตรฐานสากล การเลือกผิดชุดทำให้ต้องปรับปรุงย้อนหลังและกระทบตัวเลขภาษีของปีก่อนด้วย

โดยลำดับคือปิดบัญชี ให้ผู้สอบบัญชีตรวจ จัดประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบ จากนั้นยื่นชุดงบต่อนายทะเบียนธุรกิจ และยื่นแบบเสียภาษีเงินได้ของนิติบุคคลสำหรับรอบปีนั้น ทั้งหมดผูกกับวันสิ้นรอบปีบัญชีของกิจการเอง ควรถอยหลังจากวันนำส่งมาตั้งตารางงานภายใน เพราะคอขวดมักอยู่ที่การจัดประชุมผู้ถือหุ้นไม่ทัน

ต้องจัดทำและตรวจสอบย้อนหลังทีละรอบปีตามลำดับ เพราะยอดยกมาของแต่ละปีต้องต่อเนื่องกัน แล้วนำส่งพร้อมชำระค่าปรับตามระยะเวลาที่ล่าช้าของแต่ละรอบ กรรมการอาจมีความรับผิดส่วนตัวด้วย การรีบเข้าไปแก้ไขเองย่อมดีกว่ารอให้มีหนังสือเรียกเสมอ

ไม่ได้ เพราะขัดหลักความเป็นอิสระของผู้สอบบัญชี ผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชีต้องเป็นคนละฝ่ายกัน แนวปฏิบัติที่ถูกต้องคือสำนักงานบัญชีจัดทำและปิดงบ แล้วเสนอรายชื่อผู้สอบบัญชีอิสระให้ที่ประชุมผู้ถือหุ้นแต่งตั้ง ซึ่งเรายินดีประสานงานให้ตลอดกระบวนการ

ไม่จำเป็น แต่ต้องถกกันด้วยหลักฐานว่ารายการนั้นเข้าเงื่อนไขการรับรู้หรือไม่ ประเด็นที่พบบ่อยคือการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ การรับรู้รายได้ตามงวดงาน และการตัดจำหน่ายสินทรัพย์ที่เลิกใช้แล้ว หากตกลงกันไม่ได้ผู้สอบบัญชีจะสะท้อนไว้ในรายงาน ซึ่งส่งผลต่อการขอสินเชื่อในภายหลัง

เพราะเกณฑ์การรับรู้ไม่เหมือนกัน รายการอย่างค่าเผื่อต่างๆ ค่ารับรองส่วนที่เกินเกณฑ์ ค่าปรับ และค่าเสื่อมราคาที่คิดคนละอัตรา ต้องนำมาปรับปรุงในแบบภาษีเงินได้นิติบุคคล การจัดทำกระดาษทำการกระทบยอดเก็บไว้ทุกปีช่วยให้ตอบคำถามเจ้าพนักงานได้ทันทีโดยไม่ต้องรื้อเอกสารใหม่

ทำได้ครบตามที่กลุ่มต้องการ ทั้งการจับคู่ผังบัญชีท้องถิ่นกับผังของกลุ่ม การแปลงค่าเงินตามอัตราที่กลุ่มกำหนด กระดาษทำการรายการระหว่างกัน และหมายเหตุอธิบายผลต่างระหว่างมาตรฐานไทยกับมาตรฐานที่กลุ่มใช้ ทั้งหมดนี้จัดทำคู่ขนานไปกับงานยื่นภาษีรายเดือนโดยไม่ต้องทำบัญชีสองชุด

เปลี่ยนได้แต่ต้องได้รับอนุมัติจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อน และรอบเปลี่ยนผ่านจะยาวหรือสั้นกว่าสิบสองเดือน ซึ่งกระทบการคำนวณค่าเสื่อมราคาและการยื่นแบบครึ่งปี บริษัทลูกของกลุ่มต่างชาติมักเปลี่ยนเพื่อให้ตรงกับรอบของบริษัทแม่ ควรวางแผนล่วงหน้าหนึ่งรอบเต็ม

ต้องมีกำไรสะสมเพียงพอหลังชดเชยผลขาดทุนสะสมและจัดสรรทุนสำรองตามกฎหมายแล้ว พร้อมมติที่ประชุมที่ถูกต้อง การจ่ายโดยไม่มีกำไรรองรับทำให้ผู้รับต้องคืนเงินและกรรมการมีความรับผิด นอกจากนี้ยังมีภาระหักภาษี ณ ที่จ่ายซึ่งอัตราต่างกันตามสถานะผู้รับและอนุสัญญาภาษีซ้อน

ได้ทั้งวงจร ตั้งแต่วางผังบัญชี บันทึกรายวัน ปิดงบรายเดือน จัดชุดเอกสารให้ผู้สอบบัญชี ประสานงานตลอดการตรวจ จัดประชุมผู้ถือหุ้นและเอกสารมติ นำส่งงบและยื่นแบบภาษีประจำปี พร้อมรายงานผู้บริหารที่อ่านเข้าใจได้จริง เราทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาการเงินให้ด้วย ไม่ใช่แค่ผู้บันทึกรายการ ด้วยประสบการณ์ยาวนานกับกิจการทั้งไทยและต่างชาติ