บัญชีร้านเสริมสวยและสปา คอร์สล่วงหน้าและค่าคอมช่าง

เงินที่รับมาทั้งก้อนยังไม่ใช่รายได้ทั้งหมด เพราะกิจการยังมีภาระให้บริการอีกหลายครั้ง วิธีที่ถูกคือบันทึกเป็นรายได้รับล่วงหน้าซึ่งเป็นหนี้สิน แล้วทยอยโอนเป็นรายได้ตามจำนวนครั้งที่ให้บริการจริง ต้องมีบัตรบันทึกการใช้สิทธิของลูกค้าแต่ละรายเป็นหลักฐานประกอบ ยอดคงเหลือของหนี้สินกลุ่มนี้ต้องกระทบยอดได้กับจำนวนครั้งที่ลูกค้าทุกรายยังไม่ใช้ ถ้าบันทึกเป็นรายได้ทั้งก้อนตอนรับเงิน กำไรงวดนั้นจะสูงเกินจริงและงวดถัดไปจะเห็นเป็นขาดทุนโดยไม่มีเหตุ

ต้องดูเงื่อนไขที่ตกลงกับลูกค้าเป็นหลัก ถ้าสัญญาระบุวันหมดอายุชัดเจนและแจ้งให้ลูกค้าทราบตั้งแต่ซื้อ เมื่อครบกำหนดแล้วภาระให้บริการสิ้นสุดลง กิจการจึงโอนยอดคงเหลือเป็นรายได้ในงวดที่หมดอายุ พร้อมเก็บหลักฐานเงื่อนไขและการแจ้งเตือนไว้ แต่ถ้าเงื่อนไขไม่ชัดหรือทางปฏิบัติร้านมักยืดอายุให้เสมอ ภาระย่อมยังไม่สิ้นสุดจริง การรับรู้รายได้เร็วเกินไปจะกลายเป็นปัญหาทั้งกับผู้สอบบัญชีและกับข้อร้องเรียนของผู้บริโภคภายหลัง

ต้องดูข้อเท็จจริงของความสัมพันธ์ ถ้าช่างต้องเข้าเวรตามตารางที่ร้านกำหนด ใช้อุปกรณ์และผลิตภัณฑ์ของร้าน อยู่ใต้ระเบียบและการบังคับบัญชาของร้าน แม้ค่าตอบแทนจะคำนวณจากยอดบริการก็ยังเป็นลูกจ้าง ต้องคิดภาษีหัก ณ ที่จ่ายอย่างเงินเดือนประจำ พร้อมนำส่งเงินสมทบเข้ากองทุนประกันสังคมให้ครบทั้งสองฝ่าย ส่วนกรณีเช่าเก้าอี้หรือเช่าห้องทำงานเองโดยช่างรับเงินจากลูกค้าตรงและจ่ายค่าเช่าให้ร้าน ลักษณะนั้นเป็นการเช่าพื้นที่ ร้านมีรายได้ค่าเช่าและช่างเป็นผู้ประกอบการอิสระ ต้องทำสัญญาและเอกสารรับเงินให้ตรงกับข้อเท็จจริงที่เลือกใช้

ควรแยกทั้งรหัสรายได้และรหัสต้นทุน เพราะการขายสินค้ามีสต๊อกที่ต้องตรวจนับและมีอัตรากำไรต่างจากบริการอย่างชัดเจน การรวมยอดทำให้ไม่รู้ว่ากำไรมาจากฝั่งไหนและตรวจสอบของหายไม่ได้ ในทางภาษีมูลค่าเพิ่มทั้งสองฝั่งอยู่ในอัตราปกติเหมือนกันหากกิจการจดทะเบียนแล้ว แต่จุดที่ต้องระวังคือผลิตภัณฑ์ที่เบิกไปใช้ในบริการต้องตัดออกจากสต๊อกขายเข้าต้นทุนบริการ ไม่ปล่อยให้ค้างเป็นสินค้าคงเหลือที่ไม่มีของจริงอยู่บนชั้น

สถานประกอบการเพื่อสุขภาพประเภทกิจการสปาหรือกิจการนวดเพื่อสุขภาพต้องได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการจากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ และผู้ให้บริการต้องมีใบรับรองตามหลักสูตรที่รับรอง รวมทั้งต้องมีผู้ดำเนินการที่ได้รับใบอนุญาตในกรณีที่กฎหมายกำหนด ในทางบัญชีค่าธรรมเนียมใบอนุญาตและค่าอบรมพนักงานเป็นค่าใช้จ่ายที่หักได้เมื่อมีหลักฐานชัดเจน และควรผูกวันหมดอายุของใบอนุญาตกับปฏิทินปิดบัญชี เพื่อไม่ให้ขาดต่ออายุแล้วกระทบทั้งการเปิดบริการและการรับรู้รายได้จากคอร์สที่ขายไว้ล่วงหน้า

ถ้าลูกค้าให้เงินกับช่างโดยตรงและร้านไม่ได้เก็บเข้ามาก่อน เงินนั้นไม่ใช่รายรับของร้าน จึงไม่บันทึกเป็นรายได้ แต่ถ้าลูกค้าจ่ายทิปผ่านบัตรหรือผ่านบิลของร้าน เงินเข้ามาที่บัญชีร้านก่อน ร้านต้องบันทึกเป็นเงินรับที่ต้องจ่ายต่อซึ่งเป็นหนี้สิน แล้วตัดออกเมื่อจ่ายให้ช่าง ยอดที่จ่ายให้ช่างซึ่งเป็นลูกจ้างถือเป็นเงินได้เนื่องจากการจ้างแรงงานของช่าง ต้องรวมเข้าฐานคำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายในเดือนนั้น การปล่อยให้เงินทิปผ่านบัญชีร้านโดยไม่มีบันทึกทำให้ยอดเงินฝากกระทบไม่ตรงกับยอดขาย

ค่าธรรมเนียมแรกเข้าที่จ่ายเพื่อได้สิทธิใช้เครื่องหมายการค้าและระบบตลอดอายุสัญญา มีลักษณะเป็นสินทรัพย์ไม่มีตัวตน ควรตั้งเป็นสินทรัพย์แล้วตัดจำหน่ายตามอายุสัญญาที่ได้รับสิทธิ ส่วนค่าสิทธิรายเดือนที่คิดจากยอดขายเป็นค่าใช้จ่ายของงวดนั้นตามปกติ หากผู้ให้สิทธิเป็นนิติบุคคลต่างประเทศ การจ่ายค่าสิทธิเข้าข่ายต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายตามอัตราในประมวลรัษฎากรหรืออัตราตามอนุสัญญาภาษีซ้อน และต้องนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่มแทนผู้ให้บริการต่างประเทศตามแบบที่กำหนดด้วย

ซื้อขาดทำให้ได้สินทรัพย์ที่ตัดค่าเสื่อมตามอายุการใช้งาน และภาษีซื้อจากการซื้อขอคืนได้ทั้งจำนวนในเดือนที่ได้รับใบกำกับภาษีหากกิจการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม แต่ต้องใช้เงินก้อนและแบกความเสี่ยงที่เทคโนโลยีล้าสมัย ส่วนการเช่าใช้ทำให้ค่าใช้จ่ายกระจายเป็นรายเดือนและเปลี่ยนรุ่นได้ง่ายกว่า โดยต้องพิจารณาเงื่อนไขสัญญาว่าเข้าลักษณะเช่าดำเนินงานหรือมีสิทธิซื้อในตอนท้ายซึ่งใกล้กับการซื้อผ่อน เพราะการจัดประเภทผิดทำให้ทั้งค่าใช้จ่ายและหนี้สินในงบแสดงไม่ตรงกับเนื้อหาของรายการ

ต้องแยกให้ชัดระหว่างสาขาที่รับเงินกับสาขาที่ให้บริการ วิธีที่ใช้กันคือให้สาขาที่ขายถือหนี้สินรายได้รับล่วงหน้าไว้ แล้วเมื่อสาขาอื่นให้บริการก็โอนมูลค่าตามครั้งที่ใช้ไปยังสาขานั้นเป็นรายการภายในกิจการ พร้อมบันทึกรายได้ที่สาขาผู้ให้บริการ วิธีนี้ทำให้ผลการดำเนินงานของแต่ละสาขาสะท้อนงานที่ทำจริง และคำนวณค่าคอมมิชชั่นช่างได้ถูกคน ถ้าสาขาเป็นนิติบุคคลแยกกัน การให้บริการข้ามนิติบุคคลกลายเป็นรายการระหว่างกิจการที่เกี่ยวโยงกัน ต้องออกเอกสารเรียกเก็บและตั้งราคาที่อธิบายได้

เงื่อนไขการคืนเงินขึ้นอยู่กับข้อตกลงที่ทำไว้และหลักคุ้มครองผู้บริโภค ข้อสัญญาที่ตัดสิทธิลูกค้าโดยไม่เป็นธรรมอาจใช้บังคับไม่ได้ทั้งหมด หากร้านหยุดให้บริการหรือไม่สามารถให้บริการตามที่ตกลง ลูกค้ามีสิทธิเรียกคืนส่วนที่ยังไม่ได้ใช้ ทางบัญชีเมื่อตกลงคืนเงินให้ตัดยอดรายได้รับล่วงหน้าออกและบันทึกเงินจ่ายคืน ไม่ใช่บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายใหม่ หากได้ออกใบกำกับภาษีไว้แล้วและเป็นกิจการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ต้องออกใบลดหนี้พร้อมปรับรายงานภาษีขายในเดือนที่ออกเอกสารนั้น