FAQ
เลิกบริษัทและชำระบัญชี ขั้นตอน เอกสาร และภาระที่ยังตามมาถ้าทำไม่จบ
ไล่ตามลำดับจริงตั้งแต่มติพิเศษเลิกบริษัท การจดทะเบียนเลิกและประกาศเจ้าหนี้ภายใน 14 วัน หน้าที่ต่อกรมสรรพากร ภาษีมูลค่าเพิ่ม และประกันสังคม การรายงานทุก 3 เดือน จนถึงการจดเสร็จการชำระบัญชีและความรับผิดที่ยังเหลือหลังปิด
10 คำถาม · ตรวจทานโดยทีมทนายและนักบัญชี · ตรวจทานล่าสุด 7 ต.ค. 2026
คำตอบสั้น
ต้องมีมติแบบไหนจึงเลิกบริษัทได้ และต้องประชุมกี่ครั้ง
การเลิกตามความประสงค์ของผู้ถือหุ้นใช้มติพิเศษ คือคะแนนเสียงไม่น้อยกว่าสามในสี่ของผู้ถือหุ้นที่มาประชุมและมีสิทธิออกเสียง ประชุมครั้งเดียวก็พอ ไม่ต้องจัดประชุมครั้งที่สองเพื่อยืนยันมติเหมือนแนวปฏิบัติสมัยก่อน หนังสือเชิญประชุมต้องส่งถึงผู้ถือหุ้นทุกคนก่อนวันประชุมอย่างน้อย 14 วัน
การเลิกตามความประสงค์ของผู้ถือหุ้นใช้มติพิเศษ คือคะแนนเสียงไม่น้อยกว่าสามในสี่ของผู้ถือหุ้นที่มาประชุมและมีสิทธิออกเสียง ประชุมครั้งเดียวก็พอ ไม่ต้องจัดประชุมครั้งที่สองเพื่อยืนยันมติเหมือนแนวปฏิบัติสมัยก่อน หนังสือเชิญประชุมต้องส่งถึงผู้ถือหุ้นทุกคนก่อนวันประชุมอย่างน้อย 14 วัน หรือนานกว่านั้นถ้าข้อบังคับกำหนด และถ้าข้อบังคับยังเขียนให้ลงหนังสือพิมพ์ก็ต้องทำตาม ระเบียบวาระควรระบุเหตุเลิก การตั้งผู้ชำระบัญชี ขอบเขตอำนาจ และผู้ที่จะติดต่อธนาคารไว้ในคราวเดียว นอกจากนี้บริษัทยังเลิกได้โดยผลของกฎหมาย เช่น ครบระยะเวลาที่ตั้งไว้ หรือโดยคำสั่งศาล ซึ่งขั้นตอนต่างไปจากกรณีนี้
ถ้าข้อบังคับไม่ได้กำหนดไว้เป็นอย่างอื่น กรรมการทุกคนเป็นผู้ชำระบัญชีโดยผลของกฎหมาย ถ้าต้องการให้กรรมการบางคนหรือบุคคลภายนอกเป็นแทน ต้องให้ที่ประชุมผู้ถือหุ้นลงมติตั้ง และเมื่อมีผู้ชำระบัญชีหลายคน ทุกคนต้องทำการร่วมกัน เว้นแต่ที่ประชุมหรือศาลกำหนดอำนาจไว้ต่างออกไป หน้าที่หลักคือสะสางงานที่ค้าง เก็บเงินจากลูกหนี้ ขายทรัพย์สิน ชำระหนี้และค่าใช้จ่ายในการชำระบัญชี แล้วคืนส่วนที่เหลือให้ผู้ถือหุ้น ตำแหน่งนี้มีความรับผิดส่วนตัวต่อการไม่ทำตามกำหนดเวลา จึงควรเลือกคนที่อยู่ในประเทศไทยหรือเดินเอกสารได้จริง และบันทึกการตัดสินใจสำคัญเป็นลายลักษณ์อักษรทุกครั้ง
มีสองงานที่ต้องเดินพร้อมกันภายใน 14 วัน งานแรกคือยื่นจดทะเบียนเลิกบริษัทต่อนายทะเบียน โดยผู้ชำระบัญชีลงนามในคำขอ งานที่สองคือประกาศในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่อย่างน้อยหนึ่งครั้งว่าบริษัทเลิกแล้วและให้เจ้าหนี้ยื่นคำทวงหนี้ พร้อมส่งจดหมายลงทะเบียนแจ้งเรื่องเดียวกันถึงเจ้าหนี้ทุกรายที่มีชื่อในสมุดบัญชีหรือเอกสารของบริษัท ไม่ต้องรอให้นายทะเบียนรับจดเลิกก่อนแล้วค่อยประกาศ เพราะกำหนดเวลานับจากวันเลิกเหมือนกัน เก็บหน้าหนังสือพิมพ์ฉบับจริง ใบรับไปรษณีย์ และรายชื่อเจ้าหนี้ที่ส่งไว้ในแฟ้ม เพราะจะใช้พิสูจน์ภายหลังถ้ามีเจ้าหนี้โผล่มาอ้างว่าไม่ได้รับแจ้ง
ผู้ชำระบัญชีต้องปิดงบ ณ วันเลิกบริษัทและให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจสอบรับรอง งบนี้ใช้ทั้งเสนอที่ประชุมและแนบแบบภาษีรอบสุดท้าย จุดที่ต่างจากงบปกติคือด้านภาษี เพราะตามแนวข้อหารือของกรมสรรพากร ทรัพย์สินที่ยังเหลือ ณ วันเลิกต้องตีราคาตามราคาตลาดเพื่อคำนวณกำไรทางภาษี และถ้าบริษัทจด VAT สินค้าหรือทรัพย์สินคงเหลือก็อาจถือเป็นการขายที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม ผลคือกำไรในแบบ ภ.ง.ด.50 อาจไม่ตรงกับงบที่ผู้สอบรับรอง ควรทำตารางกระทบยอดสองตัวเลขนี้แนบไว้ เตรียมราคาประเมินหรือใบเสนอซื้อของทรัพย์สินหลักเป็นหลักฐาน และเคลียร์เงินกู้ยืมกรรมการให้ชัดก่อนปิดงบ
ตามมาตรา 72 แห่งประมวลรัษฎากร ผู้ชำระบัญชีและผู้จัดการต้องร่วมกันแจ้งเจ้าพนักงานประเมินภายใน 15 วันนับแต่วันที่นายทะเบียนรับจดทะเบียนเลิก ถ้าไม่แจ้ง อาจถูกสั่งให้เสียภาษีเพิ่มอีกหนึ่งเท่าของภาษีที่ต้องเสีย วันที่รับจดเลิกนั้นถือเป็นวันสุดท้ายของรอบบัญชี จึงต้องยื่น ภ.ง.ด.50 พร้อมงบ ณ วันเลิกภายใน 150 วันนับจากวันนั้น ถ้ารู้ว่าทำไม่ทัน ต้องยื่นคำร้องขอขยายเวลาต่ออธิบดีภายใน 30 วันนับแต่วันรับจดเลิก กรมสรรพากรเคยปฏิเสธคำขอที่ยื่นช้ากว่านี้มาแล้ว แม้จะอ้างว่าอยู่ระหว่างชำระบัญชี ถ้าการชำระบัญชียืดเยื้อ อธิบดีอาจสั่งขยายรอบบัญชีให้ได้เฉพาะเมื่อขอไว้ทันกำหนด
ต้องแจ้งเลิกประกอบกิจการด้วยแบบ ภ.พ.09 ภายใน 15 วันนับแต่วันเลิกกิจการ ณ สำนักงานสรรพากรที่จดทะเบียนไว้ พร้อมคืนใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20) แต่การแจ้งเลิกยังไม่ทำให้หน้าที่จบ คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.66/2539 วางแนวว่าบริษัทยังรับผิดในฐานะผู้ประกอบการจดทะเบียนไปจนถึงวันที่อธิบดีมีคำสั่งให้ถอนชื่อพ้นทะเบียน ระหว่างนั้นจึงต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือนแม้ไม่มียอดขาย และหลังวันแจ้งเลิกจะออกใบกำกับภาษีหรือเครดิตภาษีซื้อใหม่ไม่ได้ เจ้าหน้าที่มักตรวจภาษีย้อนหลังก่อนขีดชื่อ จึงควรเตรียมรายงานภาษีซื้อขาย ใบกำกับภาษี และหลักฐานการขายทรัพย์สินคงเหลือไว้ให้ครบ
ถ้าชำระบัญชีไม่เสร็จภายใน 3 เดือนนับจากวันเลิก ผู้ชำระบัญชีต้องยื่นรายงานการชำระบัญชี (แบบ ลช.3) ต่อนายทะเบียนทุก 3 เดือน และถ้าเกินหนึ่งปี ต้องเรียกประชุมใหญ่ทุกสิ้นปีนับจากวันเริ่มชำระบัญชีเพื่อรายงานความคืบหน้าโดยละเอียด บริษัทที่บัญชีเรียบร้อย ไม่มีหนี้ค้าง และไม่ได้จด VAT มักจบได้ในเวลาไม่กี่เดือน ตัวที่ทำให้ยืดเยื้อคือการรอสรรพากรขีดชื่อจากทะเบียน VAT การเรียกเก็บหนี้จากลูกค้า ทรัพย์สินที่ขายไม่ออก และงบปีก่อน ๆ ที่ยังค้างยื่น ซึ่งต้องปิดย้อนหลังให้ครบก่อน จึงไม่ควรนัดวันปิดกับคู่ค้าหรือธนาคารจนกว่าจะเห็นสถานะ VAT และงบค้างชัดเจน
เงินที่เหลือคืนผู้ถือหุ้นได้เฉพาะส่วนที่ไม่ต้องใช้ชำระหนี้ โดยแบ่งตามสัดส่วนหุ้นหรือตามข้อบังคับ ถ้าคืนก่อนชำระหนี้ครบ ผู้ชำระบัญชีเสี่ยงต้องรับผิดเอง เมื่อจัดการเสร็จให้ทำรายงานการชำระบัญชีแสดงว่าทรัพย์สินถูกจำหน่ายอย่างไร ส่งหนังสือเชิญประชุมผู้ถือหุ้นก่อนวันประชุมอย่างน้อย 7 วันหรือตามข้อบังคับ เมื่อที่ประชุมอนุมัติแล้ว ต้องยื่นจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีภายใน 14 วัน และภายในกำหนดเดียวกันต้องมอบสมุดบัญชีและเอกสารทั้งหมดให้นายทะเบียน ซึ่งจะเก็บไว้ 10 ปีนับแต่วันชำระบัญชีเสร็จ ผู้มีส่วนได้เสียขอตรวจดูได้โดยไม่เสียค่าธรรมเนียม ส่วนเงินปันผลหรือกำไรที่ผู้ถือหุ้นได้รับเกินทุนอาจมีภาระภาษีเงินได้ของผู้รับ ควรคำนวณก่อนจ่าย
มาตรา 1272 ห้ามฟ้องเรียกหนี้ที่บริษัท ผู้ถือหุ้น หรือผู้ชำระบัญชีเป็นลูกหนี้ในฐานะนั้น เมื่อพ้น 2 ปีนับแต่วันชำระบัญชีเสร็จ หมายความว่าภายใน 2 ปีแรก เจ้าหนี้ที่ไม่ได้รับชำระยังฟ้องได้ โดยเฉพาะถ้าการแจ้งเจ้าหนี้ไม่ครบหรือมีการแบ่งเงินคืนก่อนชำระหนี้ เอกสารต้นฉบับอยู่ที่นายทะเบียน แต่ผู้ชำระบัญชีควรเก็บสำเนาชุดเต็มไว้เอง ได้แก่ งบทุกรอบพร้อมรายงานผู้สอบบัญชี แบบภาษีและใบเสร็จ หนังสือขีดชื่อจากทะเบียน VAT หลักฐานการประกาศและแจ้งเจ้าหนี้ และหลักฐานการจ่ายเงินคืนผู้ถือหุ้น อีกเรื่องที่ควรรู้คือการปล่อยบริษัทไว้เฉย ๆ ไม่ใช่การปิด นายทะเบียนอาจขีดชื่อบริษัทร้างตามมาตรา 1246 แต่ความรับผิดของกรรมการและผู้ถือหุ้นยังติดตามได้ และผู้มีส่วนได้เสียยังร้องขอต่อศาลให้คืนชื่อบริษัทสู่ทะเบียนได้
ลัดไปยังคำถามในหมวดนี้
- ต้องมีมติแบบไหนจึงเลิกบริษัทได้ และต้องประชุมกี่ครั้ง
- ใครเป็นผู้ชำระบัญชี และมีหน้าที่อะไร
- หลังมีมติแล้ว 14 วันแรกต้องทำอะไร
- งบการเงิน ณ วันเลิกต่างจากงบปกติอย่างไร
- ต้องแจ้งกรมสรรพากรและยื่น ภ.ง.ด.50 รอบสุดท้ายเมื่อไร
- บริษัทที่จด VAT ต้องทำอะไรเพิ่ม
- ถ้ามีลูกจ้าง ต้องแจ้งประกันสังคมและปิดเรื่องแรงงานอย่างไร
- ถ้าชำระบัญชีไม่จบเร็ว ต้องรายงานอะไรระหว่างทาง และใช้เวลานานแค่ไหน
- คืนเงินให้ผู้ถือหุ้นและจดเสร็จการชำระบัญชีทำอย่างไร
- จดเสร็จการชำระบัญชีแล้ว ยังมีความรับผิดอะไรเหลืออยู่
แหล่งอ้างอิงจากหน่วยงานทางการ
- กรมพัฒนาธุรกิจการค้า — ขั้นตอนจดทะเบียนเลิกบริษัทจำกัด (มติพิเศษ 3 ใน 4, ยื่นภายใน 14 วัน)
- คู่มือ DBD ขั้นตอนที่ 2: ชำระสะสางทรัพย์สิน รายงาน ลช.3 ทุก 3 เดือน และจดเสร็จ
- ศูนย์รวมข้อมูลเพื่อติดต่อราชการ — คู่มือจดทะเบียนเสร็จการชำระบัญชีบริษัทจำกัด
- กรมสรรพากร — อินโฟกราฟิกภาษีเมื่อเลิกกิจการ (แจ้ง 15 วัน, ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วัน, ขอขยาย 30 วัน)
- กรมสรรพากร — ข้อหารือ กค 0706/587 ภาษีเงินได้นิติบุคคลกรณีเลิกกิจการและชำระบัญชี
- กรมสรรพากร — ข้อหารือ กค 0811/32236 ยื่นขอขยายเวลาเกิน 30 วันจึงไม่อนุมัติ
- กรมสรรพากร — คำสั่ง ป.66/2539 การแจ้งเลิกประกอบกิจการภาษีมูลค่าเพิ่มตามมาตรา 85/15
- กรมสรรพากร — ข้อหารือ กค 0706/8299 ภาษีเงินได้และ VAT เมื่อเลิกประกอบกิจการ
- สำนักงานประกันสังคม — แบบ สปส.6-15 แจ้งการเปลี่ยนแปลงข้อเท็จจริงนายจ้าง (รวมเลิกประกอบกิจการ)
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1253 — ประกาศหนังสือพิมพ์และแจ้งเจ้าหนี้ภายใน 14 วัน
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1271 — ส่งมอบสมุดบัญชีให้นายทะเบียนเก็บ 10 ปี
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1272 — ฟ้องเรียกหนี้ได้ภายใน 2 ปีนับแต่เสร็จการชำระบัญชี
- ประมวลรัษฎากร มาตรา 72 — หน้าที่ผู้ชำระบัญชีและผู้จัดการเมื่อบริษัทเลิก
หัวข้ออื่น