กรรมการบริษัทรับผิดส่วนตัวเมื่อไร ความรับผิดทางแพ่ง ทางอาญา และภาระภาษีที่ตามตัว

โดยหลักบริษัทเป็นนิติบุคคลแยกจากผู้ถือหุ้นและกรรมการ หนี้ของบริษัทจึงเป็นของบริษัท แต่มีข้อยกเว้นที่ใช้บ่อยกว่าที่คนคาด เช่น การค้ำประกันด้วยตนเอง การกระทำที่ทำไปเพื่อประโยชน์ส่วนตัว และกฎหมายเฉพาะที่กำหนดโทษถึงผู้แทนนิติบุคคลโดยตรง

ผู้ค้ำประกันรับผิดตามขอบเขตที่ระบุในสัญญาค้ำประกัน ซึ่งอาจครอบคลุมวงเงินในอนาคตและดอกเบี้ยที่เดินต่อ จุดที่ควรตรวจคือมีการจำกัดวงเงินและระยะเวลาไว้หรือไม่ และเมื่อบริษัทชำระหนี้เดิมเสร็จแล้วมีการปลดภาระค้ำประกันเป็นหนังสือหรือยัง เพราะการค้ำแบบเปิดกว้างมักตามตัวไปหลายปี

เอกสารอาจไม่ผูกพันบริษัท และคู่สัญญาที่เสียหายอาจเรียกร้องเอาจากผู้ลงนามเป็นส่วนตัว โดยเฉพาะเมื่อคู่สัญญาสุจริตและเชื่อโดยมีเหตุผลว่าผู้ลงนามมีอำนาจ ทางป้องกันที่ได้ผลคือแนบหนังสือรับรองฉบับล่าสุดกับทุกสัญญาสำคัญ

กฎหมายเฉพาะหลายฉบับกำหนดว่าเมื่อนิติบุคคลกระทำผิด ผู้แทนนิติบุคคลที่สั่งการหรือละเว้นหน้าที่ต้องรับโทษด้วย เช่น กลุ่มกฎหมายเกี่ยวกับแรงงาน สิ่งแวดล้อม อาหารและยา และการยื่นเอกสารเท็จต่อนายทะเบียน จึงต้องดูตัวบทของแต่ละเรื่อง ไม่ใช่ตั้งสมมติฐานว่าโทษหยุดที่บริษัท

ในหลายกรณีเจ้าหน้าที่มุ่งบังคับที่บริษัทก่อน แต่เมื่อมีการหักไว้แล้วไม่นำส่ง หรือมีพฤติการณ์แสดงเจตนาหลีกเลี่ยง ผู้รับผิดชอบอาจถูกดำเนินการเป็นส่วนตัวได้ตามที่กฎหมายแต่ละฉบับกำหนด การปล่อยให้ยอดหักไว้ค้างส่งจึงเป็นความเสี่ยงส่วนตัวมากกว่าที่หลายคนประเมิน

การลาออกมีผลตามที่แจ้งต่อบริษัท แต่ต่อบุคคลภายนอกที่เชื่อตามทะเบียน การไม่จดทะเบียนเปลี่ยนแปลงทำให้ยังถูกดึงเข้ามาในข้อพิพาทได้ วิธีที่ปลอดภัยคือเก็บหลักฐานการแจ้งลาออก ติดตามให้บริษัทยื่นจดทะเบียน และตรวจหนังสือรับรองภายหลังว่าชื่อออกแล้วจริง

เสี่ยงสูงกว่าผลตอบแทนเกือบทุกกรณี เพราะชื่อในทะเบียนคือผู้ที่หน่วยงานและเจ้าหนี้ติดต่อ และการอ้างว่าไม่ได้บริหารจริงมักไม่ช่วยเมื่อมีการยื่นเอกสารในนามนั้น ผู้ที่ตกอยู่ในสถานะนี้ควรตรวจว่ามีการยื่นงบและแบบภาษีครบถ้วนหรือไม่โดยเร็ว

ควรบันทึกการตัดสินใจไว้เป็นลายลักษณ์อักษร หยุดก่อหนี้ใหม่ที่รู้อยู่ว่าชำระไม่ได้ หลีกเลี่ยงการชำระให้เจ้าหนี้ที่เกี่ยวโยงกันก่อนเจ้าหนี้รายอื่น และประเมินทางเลือกฟื้นฟูกิจการอย่างเป็นทางการ การกระทำในช่วงนี้มักถูกตรวจย้อนหลังเมื่อเข้าสู่กระบวนการล้มละลาย

ช่วยรองรับค่าใช้จ่ายในการต่อสู้คดีและความรับผิดทางแพ่งบางส่วนตามเงื่อนไขกรมธรรม์ แต่ไม่คุ้มครองการกระทำโดยทุจริตหรือผิดกฎหมายโดยเจตนา และข้อตกลงชดใช้จากบริษัทจะไร้ผลทันทีถ้าบริษัทไม่มีเงิน จึงควรอ่านข้อยกเว้นก่อนพึ่งพา

มี คือกำหนดอำนาจลงนามให้ชัดและใช้ตามนั้น เก็บรายงานการประชุมที่บันทึกเหตุผลของการตัดสินใจ แยกบัญชีส่วนตัวออกจากบัญชีบริษัทอย่างเด็ดขาด ตรวจว่ายื่นงบและแบบภาษีตรงเวลา และปลดภาระค้ำประกันที่ไม่จำเป็นเป็นหนังสือทุกครั้ง