ครอบครัวข้ามชาติ หย่า และอำนาจปกครองบุตร

ต้องตรวจศาลที่มีอำนาจจริง กฎหมายที่ใช้ ผลต่อเด็กและทรัพย์ รวมคดีที่ยื่นไว้แล้ว ไม่เลือกเพียงจากสัญชาติหรือที่ตั้งทรัพย์ ถิ่นที่อยู่ปกติของเด็กอาจสำคัญต่อคำขอส่งกลับ แต่ไม่ตัดสินเขตอำนาจทุกคดีเอง คำสั่งไทยยังต้องตรวจผลในประเทศที่กองทุนหรือทรัพย์อยู่ ไม่รับประกันว่าฟ้องประเทศใดเร็วที่สุด

การหย่าโดยความยินยอมที่นายทะเบียนทำได้เมื่อการสมรสนั้นปรากฏในทะเบียนของไทย ถ้าจดทะเบียนไว้ต่างประเทศต้องนำเอกสารการสมรสไปแปล รับรอง และบันทึกเข้าระบบทะเบียนไทยก่อน ไม่เช่นนั้นนายทะเบียนไม่มีรายการให้เพิกถอน และเรื่องจะกลับไปที่ศาลโดยไม่จำเป็น

กฎหมายไทยกำหนดเหตุไว้เป็นรายการ เช่น การอุปการะเลี้ยงดูหรือยกย่องผู้อื่นฉันคู่สมรส การประพฤติชั่ว การทำร้าย การจงใจละทิ้งเกินกำหนดเวลา และการแยกกันอยู่โดยไม่สามารถอยู่ร่วมกันได้ตามระยะเวลาที่กฎหมายวางไว้ คดีที่แพ้มักไม่ใช่เพราะไม่มีเหตุ แต่เพราะพยานหลักฐานไม่พอผูกกับเหตุที่อ้าง

ศาลชั่งประโยชน์สูงสุดของเด็กเป็นหลัก โดยดูความต่อเนื่องของการเลี้ยงดู สภาพที่อยู่ โรงเรียน สุขภาพ ความสามารถในการดูแลจริง และท่าทีของแต่ละฝ่ายต่อการให้เด็กได้พบอีกฝ่าย รายได้ที่สูงกว่าไม่ใช่ตัวชี้ขาด และผู้ที่พยายามตัดการติดต่อของอีกฝ่ายมักเสียเปรียบ

บุตรเป็นบุตรชอบด้วยกฎหมายของมารดา สำหรับบิดา ม.1547 มีทั้งสมรสกับมารดาภายหลัง จดทะเบียน หรือคำพิพากษา ม.1548 กำหนดความยินยอมแม่และบุตรในทางทะเบียน ถ้าคนใดไม่ยินยอมหรือให้ความยินยอมไม่ได้ต้องพิจารณาทางศาล ค่าเลี้ยงดูหรือชื่อในสูติบัตรไม่แทนขั้นตอนเหล่านี้ และต้องอ่านคำสั่งอำนาจปกครองที่มีอยู่ด้วย

ไม่มีสูตรตายตัว ศาลดูค่าใช้จ่ายจริงที่พิสูจน์ได้ เช่น ค่าเล่าเรียน ค่ารักษา ค่าที่อยู่ตามส่วน เทียบกับความสามารถในการจ่ายของแต่ละฝ่าย การเตรียมตารางค่าใช้จ่ายรายเดือนที่มีใบเสร็จรองรับได้ผลกว่าการเสนอตัวเลขกลม ๆ และควรระบุกลไกปรับเพิ่มตามชั้นเรียนไว้ในข้อตกลงด้วย

ใช้คำพิพากษาหรือสัญญาประนีประนอมที่ศาลรับรองเป็นฐานในการบังคับคดี ทั้งอายัดเงินเดือน อายัดบัญชี และยึดทรัพย์ที่มีชื่อผู้ต้องจ่าย หากผู้ต้องจ่ายอยู่ต่างประเทศ ความยากจะย้ายไปที่การทำให้คำสั่งไทยมีผลในประเทศนั้น ซึ่งควรวางแผนตั้งแต่ตอนทำข้อตกลงว่าจะบังคับจากทรัพย์สินก้อนใด

ตรวจคำสั่งและสิทธิตัดสินถิ่นอยู่ของเด็กก่อน โดยเฉพาะอำนาจร่วม ควรทำหลักฐานความยินยอมที่กำหนดปลายทาง ระยะและวันกลับ พร้อมตรวจรูปแบบที่สายการบินและประเทศปลายทางขอ การยอมให้เที่ยวไม่เท่ากับย้ายถาวร และอยู่เกินข้อตกลงอาจเป็นกักไว้โดยมิชอบ แม้ขาออกผ่านตรวจคนเข้าเมืองแล้ว

เฮก1980 อาจใช้เมื่อมีความสัมพันธ์อนุสัญญาระหว่างคู่ประเทศและเด็กยังไม่ถึง16ปี ต้องพิสูจน์ถิ่นอยู่ปกติก่อนเหตุ การละเมิดสิทธิปกครองและเงื่อนไขการใช้สิทธิ ข้อ12หนึ่งปีนับถึงเริ่มกระบวนการต่อศาลหรือฝ่ายปกครองที่เด็กอยู่ ไม่ใช่หมดสิทธิทันทีเมื่อผ่านปี ข้อ13/20มีข้อยกเว้น รวมความเสี่ยงร้ายแรงหรือการคัดค้านของเด็กที่มีวุฒิภาวะ ส่งกลับไม่ใช่มอบอำนาจปกครองให้ผู้ร้อง ถ้าใช้อนุสัญญาไม่ได้ยังต้องตรวจช่องทางท้องถิ่น

แยกให้ชัดก่อนว่าทรัพย์ใดเป็นสินส่วนตัวเพราะได้มาก่อนสมรสหรือได้รับให้โดยเฉพาะ แล้วจึงจัดกลุ่มทรัพย์ตามประเทศที่ตั้ง ในทางปฏิบัติที่จบเร็วที่สุดคือทำข้อตกลงเดียวที่ครอบทั้งหมด แล้วนำไปทำเอกสารโอนแยกตามกฎของแต่ละประเทศ เพราะการโอนที่ดินและหุ้นต้องใช้แบบพิมพ์ของท้องที่นั้นเอง

ต้องตรวจทั้งแบบและเนื้อหา ม.1466 มีทางจดข้อตกลงในทะเบียน หรือแนบหนังสือลงชื่อทั้งคู่และพยานอย่างน้อยสองคนพร้อมจดแจ้งเมื่อสมรส ม.1465 ให้ข้อขัดความสงบเรียบร้อย ศีลธรรม หรือเลือกกฎหมายประเทศอื่นใช้กับทรัพย์สินเป็นโมฆะในสัญญาใต้กฎหมายไทย ภายหลังแก้หรือเพิกถอนต้องผ่านศาลตาม ม.1467 โดยคุ้มครองบุคคลภายนอกสุจริต ผลนอกไทยไม่เกิดอัตโนมัติ และสัญญาทรัพย์สินไม่แทนคำวินิจฉัยประโยชน์เด็ก

ต้องผ่านการพิจารณาของคณะกรรมการที่ดูแลการรับบุตรบุญธรรม มีการประเมินความเหมาะสมของผู้ขอ ระยะทดลองเลี้ยงดู และเอกสารจากประเทศผู้รับที่ยืนยันว่าเด็กจะได้สถานะและสิทธิตามกฎหมายที่นั่น การรับบุตรบุญธรรมของคู่สมรสที่มีบุตรติดมาก็ต้องผ่านกระบวนการนี้ ไม่ใช่แค่บันทึกทางทะเบียน