FAQ
สัญญาเช่าพื้นที่ธุรกิจ ข้อที่ต้องต่อรอง ค่าเสียหาย และการเลิกสัญญา
คำตอบสำหรับผู้เช่าและผู้ให้เช่าพื้นที่ร้าน สำนักงาน และโรงงาน ทั้งเรื่องระยะเวลาเช่าที่ต้องจดทะเบียน การวางเงินประกันและการหักเมื่อคืนพื้นที่ ค่าส่วนกลางกับค่าซ่อมบำรุงที่มักตกลงไม่ชัด การโอนสิทธิเช่าเมื่อขายกิจการ และแนวทางเมื่อฝ่ายหนึ่งผิดนัด
6 คำถาม · ตรวจทานโดยทีมทนายและนักบัญชี · ตรวจทานล่าสุด 7 ต.ค. 2026
คำตอบสั้น
เช่าระยะยาวต้องจดทะเบียนการเช่าหรือไม่
เช่าร้านหรือสำนักงานตามกฎหมายทั่วไปต้องมีหลักฐานลงชื่อฝ่ายที่รับผิดตาม538 ถ้ากำหนดเกินสามปีหรือตลอดชีวิตต้องทำหนังสือและจด จึงบังคับได้ตลอดช่วงที่กฎหมายรองรับ กฎหมายเช่าพาณิชยกรรม2542ใช้เฉพาะเข้าเกณฑ์พื้นที่และกิจการ มีผลโมฆะเมื่อไม่ทำแบบ ไม่ถือร้านหรือโรงงานทุกแห่งใช้เพดานห้าสิบ
เช่าร้านหรือสำนักงานตามกฎหมายทั่วไปต้องมีหลักฐานลงชื่อฝ่ายที่รับผิดตาม538 ถ้ากำหนดเกินสามปีหรือตลอดชีวิตต้องทำหนังสือและจด จึงบังคับได้ตลอดช่วงที่กฎหมายรองรับ กฎหมายเช่าพาณิชยกรรม2542ใช้เฉพาะเข้าเกณฑ์พื้นที่และกิจการ มีผลโมฆะเมื่อไม่ทำแบบ ไม่ถือร้านหรือโรงงานทุกแห่งใช้เพดานห้าสิบปีได้
หักได้เท่าความเสียหายที่เกิดขึ้นจริงและหนี้ค้างตามสัญญา ไม่ใช่หักเป็นก้อนตามใจ วิธีลดข้อพิพาทคือถ่ายภาพสภาพพื้นที่ในวันรับมอบและวันคืน แนบท้ายสัญญาเป็นรายการอุปกรณ์ที่ส่งมอบ และแยกให้ชัดระหว่างการเสื่อมสภาพตามการใช้งานปกติซึ่งผู้เช่าไม่ต้องรับผิด กับความเสียหายจากการดัดแปลงที่ผู้เช่าต้องแก้คืน
ต้องเขียนแยกสามชั้น คือรายการที่รวมอยู่ในค่าเช่าแล้ว รายการที่เรียกเก็บเพิ่มพร้อมวิธีคำนวณและเพดานการขึ้นต่อปี และรายการที่ผู้เช่าจัดการเอง งานซ่อมควรแบ่งตามลักษณะ ไม่ใช่ตามราคา เช่น โครงสร้างและระบบหลักของอาคารเป็นของผู้ให้เช่า ส่วนอุปกรณ์ที่ผู้เช่านำมาติดตั้งเป็นของผู้เช่า การใช้เกณฑ์วงเงินอย่างเดียวทำให้เถียงกันทุกครั้งที่ค่าซ่อมใกล้เส้นแบ่ง
โดยหลักต้องได้รับความยินยอมจากผู้ให้เช่า เว้นแต่สัญญาให้สิทธิโอนไว้ล่วงหน้า ผู้ขายกิจการจึงควรขอสิทธินี้ไว้ตั้งแต่ตอนทำสัญญา หรืออย่างน้อยกำหนดว่าผู้ให้เช่าจะไม่ปฏิเสธโดยไม่มีเหตุอันสมควร ถ้าโครงสร้างการขายเป็นการโอนหุ้นทั้งบริษัท ตัวคู่สัญญาเช่ายังเป็นนิติบุคคลเดิมจึงมักไม่ต้องโอนสิทธิ แต่ต้องตรวจว่าสัญญาไม่มีข้อกำหนดเรื่องการเปลี่ยนผู้ถือหุ้นที่ให้สิทธิบอกเลิก
มาตรา560กรณีชำระรายเดือนหรือยาวกว่าต้องให้โอกาสจ่ายอย่างน้อยสิบห้าวันก่อนใช้สิทธิเลิกเพราะไม่ชำระ ตรวจสัญญาและกฎหมายเฉพาะร่วมด้วย ไม่เรียกเพียงระยะสมเหตุสมผลทุกกรณี ประกาศ2568เพื่อเช่าที่อยู่อาศัยแก่บุคคลธรรมดาไม่ครอบคลุมร้านหรือสำนักงานทุกแห่ง หากยังไม่คืนพื้นที่ให้ใช้ศาลและเจ้าพนักงาน อย่าตัดน้ำไฟ ปิดทางเข้าหรือยึดของเอง และไม่เหมาว่ามีคำพิพากษาแล้วบังคับได้โดยไม่ตรวจทุเลา
เราอ่านสัญญาเทียบกับแผนการใช้พื้นที่จริงของกิจการ แล้วส่งกลับเป็นบันทึกสั้นที่ระบุข้อเสี่ยงเรียงตามผลกระทบทางเงิน ข้อความที่แนะนำให้แก้พร้อมถ้อยคำสำรองสองแบบ และรายการเอกสารที่ควรขอจากผู้ให้เช่า เช่น หลักฐานกรรมสิทธิ์และเอกสารอนุมัติการดัดแปลง จากประสบการณ์ให้คำปรึกษาธุรกิจมายาวนาน ต้นทุนการตรวจก่อนเซ็นต่ำกว่าการแก้ปัญหาตอนคืนพื้นที่อย่างมีนัยสำคัญ
ลัดไปยังคำถามในหมวดนี้
แหล่งอ้างอิงจากหน่วยงานทางการ
- กรมที่ดิน: คู่มือจดเช่า — ระเบียบ2551 ไม่รับรองฉบับรวมปัจจุบัน
- กรมที่ดิน: คู่มือเก็บกิน — อ่านตรงเรื่องผู้ทรงตาย
- กรมที่ดิน: พ.ร.บ.เช่าพาณิชยกรรมฯ2542 — อ่านตรงมาตรา3–4
- กรมที่ดิน: รวมกฎกระทรวงเช่าพิเศษ — เกณฑ์พื้นที่และกิจการ
- กรมที่ดิน: แบบตัวอย่างทะเบียนเหนือพื้นดิน — ไม่ใช่ตัวบทครบ
- กฤษฎีกา: ช่องทางค้นตัวบทแพ่ง — ยังอ่านฉบับรวมเต็มไม่สำเร็จ
- สคบ. — ราชกิจจาฯ ประกาศสัญญาเช่า พ.ศ.2568 และแบบ ก/ข
- สคบ. — แนวทางสัญญามาตรฐานเผยแพร่ 8 มิถุนายน 2569
- กฤษฎีกา — ช่องทางตรวจประมวลแพ่ง (ไม่ยืนยันฉบับรวมล่าสุด)
หัวข้ออื่น