FAQ
บัญชีภาษีฟรีแลนซ์และผู้ประกอบวิชาชีพอิสระ ต้องจัดการอย่างไร
รวมประเด็นที่ฟรีแลนซ์และผู้ประกอบวิชาชีพอิสระสับสนบ่อยที่สุด ตั้งแต่การจัดประเภทเงินได้ตามมาตรา 40 การเลือกหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาหรือตามจริง การยื่นแบบครึ่งปีและปลายปี ไปจนถึงจังหวะที่ควรเปลี่ยนสถานะจากบุคคลธรรมดาเป็นนิติบุคคล
28 คำถาม · ตรวจทานโดยทีมทนายและนักบัญชี · ตรวจทานล่าสุด 7 ต.ค. 2026
คำตอบสั้น
เงินได้ฟรีแลนซ์จัดอยู่ในมาตรา 40 ประเภทไหน
ฟรีแลนซ์ส่วนใหญ่มีเงินได้ที่อาจเข้าได้หลายประเภทขึ้นอยู่กับลักษณะงานจริง ไม่ใช่ชื่อเรียกอาชีพ งานรับจ้างทำของทั่วไปเช่นเขียนคอนเทนต์หรือถ่ายภาพให้ลูกค้าตามใบสั่งงานมักเข้าเงินได้ประเภทที่แปด ส่วนงานที่กฎหมายกำหนดวิชาชีพเฉพาะไว้ เช่น ทนายความ วิศวกร สถาปนิก นักบัญชี หรือแพทย์ที่ทำ
ฟรีแลนซ์ส่วนใหญ่มีเงินได้ที่อาจเข้าได้หลายประเภทขึ้นอยู่กับลักษณะงานจริง ไม่ใช่ชื่อเรียกอาชีพ งานรับจ้างทำของทั่วไปเช่นเขียนคอนเทนต์หรือถ่ายภาพให้ลูกค้าตามใบสั่งงานมักเข้าเงินได้ประเภทที่แปด ส่วนงานที่กฎหมายกำหนดวิชาชีพเฉพาะไว้ เช่น ทนายความ วิศวกร สถาปนิก นักบัญชี หรือแพทย์ที่ทำงานอิสระ จัดเป็นเงินได้ประเภทที่หก ขณะที่นายหน้าหรือตัวแทนที่รับค่าคอมมิชชันจากการชี้ช่องให้เกิดการซื้อขายมักเข้าเงินได้ประเภทที่สอง การจัดประเภทผิดกระทบทั้งอัตราหักค่าใช้จ่ายเหมาและแบบภาษีที่ต้องยื่น จึงควรทบทวนสัญญาจ้างและใบแจ้งหนี้ทุกฉบับให้ตรงกับงานที่ทำจริง
เงินได้ประเภทที่แปดส่วนใหญ่เลือกหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาได้ในอัตราร้อยละหกสิบของเงินได้โดยไม่ต้องมีหลักฐาน ส่วนเงินได้ประเภทที่หกของวิชาชีพอิสระบางสาขาเช่นแพทย์หักเหมาได้ร้อยละหกสิบ แต่วิชาชีพอื่นอย่างทนายความหรือวิศวกรหักเหมาได้เพียงร้อยละสามสิบเท่านั้น ผู้มีเงินได้จึงต้องเปรียบเทียบทุกปีว่าค่าใช้จ่ายจริงที่มีหลักฐาน เช่น ค่าเช่าออฟฟิศ ค่าจ้างผู้ช่วย หรือค่าอุปกรณ์ สูงกว่าอัตราเหมาหรือไม่ ถ้าค่าใช้จ่ายจริงสูงกว่าควรเก็บใบเสร็จและเลือกหักตามจริงแทน เพราะเลือกวิธีใดวิธีหนึ่งในการยื่นแบบปีนั้นแล้วจะกลับไปใช้อีกวิธีย้อนหลังไม่ได้
ฟรีแลนซ์ที่มีเงินได้ประเภทที่ห้าถึงแปดต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.94 เพื่อเสียภาษีครึ่งปีจากเงินได้ที่เกิดขึ้นในช่วงเดือนมกราคมถึงมิถุนายน ภายในเดือนกันยายนของปีเดียวกัน แล้วนำภาษีที่จ่ายไปแล้วนั้นมาหักออกจากภาษีที่คำนวณได้ตอนยื่นแบบ ภ.ง.ด.90 สำหรับรายได้เต็มปีภายในสิ้นเดือนมีนาคมของปีถัดไป การยื่นครึ่งปีจึงไม่ใช่แบบเสริมที่เลือกยื่นก็ได้ แต่เป็นภาระตามกฎหมายที่ต้องทำควบคู่กับการยื่นปลายปี หากลืมยื่นครึ่งปีจะมีเบี้ยปรับและเงินเพิ่มแยกต่างหากจากการยื่นปลายปีล่าช้า
เมื่อฟรีแลนซ์ให้บริการแก่นิติบุคคลหรือห้างหุ้นส่วน ผู้ว่าจ้างมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตราร้อยละสามของค่าจ้างตามมาตรา 3 เตรส และต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ทุกครั้งที่จ่ายเงิน ผู้รับเงินต้องเก็บหนังสือรับรองนี้ไว้เป็นหลักฐานเพื่อนำภาษีที่ถูกหักไปแล้วมาเครดิตหักออกจากภาษีที่คำนวณได้ตอนยื่นแบบประจำปี หากยอดภาษีที่คำนวณได้จริงต่ำกว่าที่ถูกหักไว้ ส่วนต่างจะได้รับคืนเป็นเงินสดจากกรมสรรพากร ดังนั้นแม้จะถูกหักไปแล้วก็ยังต้องยื่นแบบให้ครบทุกปีเพื่อใช้สิทธิขอคืนหรือเครดิตภาษีนี้
ฟรีแลนซ์ที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยตั้งแต่หนึ่งร้อยแปดสิบวันขึ้นไปในปีภาษีถือเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในไทย ต้องนำเงินได้จากต่างประเทศมารวมคำนวณเสียภาษีเมื่อนำเงินนั้นเข้ามาในประเทศไทยไม่ว่าจะนำเข้าในปีที่ได้รับหรือปีถัดไปก็ตาม ตามหลักเกณฑ์ที่ปรับปรุงใหม่ ส่วนเงินที่ได้รับจากลูกค้าต่างประเทศแต่ยังฝากไว้ในบัญชีธนาคารต่างประเทศโดยไม่โอนเข้าไทยเลยจะยังไม่ต้องนำมารวมคำนวณ นอกจากนี้หากค่าบริการนั้นเข้าลักษณะการให้บริการที่ใช้ประโยชน์ในต่างประเทศทั้งหมด อาจเข้าเงื่อนไขภาษีมูลค่าเพิ่มอัตราศูนย์ได้หากจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว จึงควรเก็บสัญญาและหลักฐานการโอนเงินทุกรายการไว้อ้างอิง
ไม่มีตัวเลขรายได้ตายตัวที่บังคับให้ต้องจดบริษัท แต่มีจุดสังเกตที่ควรพิจารณา เมื่อเงินได้สุทธิเริ่มเข้าอัตราภาษีบุคคลธรรมดาขั้นสูงตั้งแต่ร้อยละยี่สิบขึ้นไป การแปลงเป็นนิติบุคคลที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคลอัตราก้าวหน้าสำหรับ SME ตั้งแต่ร้อยละศูนย์ถึงยี่สิบอาจช่วยลดภาระได้ นอกจากนี้หากลูกค้าหลักเป็นองค์กรใหญ่ที่กำหนดให้ต้องออกใบกำกับภาษีเต็มรูปหรือทำสัญญาในนามนิติบุคคลเท่านั้น การมีบริษัทก็ช่วยให้รับงานได้กว้างขึ้น แต่ต้องแลกกับภาระบัญชีที่ซับซ้อนขึ้น ต้องจัดทำงบการเงินส่งกรมพัฒนาธุรกิจการค้าทุกปีและมีผู้สอบบัญชีตรวจสอบ จึงควรประเมินร่วมกับผู้ทำบัญชีว่าคุ้มกับต้นทุนการบริหารจัดการที่เพิ่มขึ้นหรือไม่
รายได้ค่าจ้างงานฟรีแลนซ์ทั้งปีที่รวมกันแล้วเกินหนึ่งล้านแปดแสนบาท จะมาจากลูกค้ารายใหญ่รายเดียวหรือหลายรายเล็ก ๆ ก็ต้องนับรวมเป็นก้อนเดียว เมื่อยอดข้ามเกณฑ์แล้ว จะเหลือเวลาสามสิบวันในการยื่นขอเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยไม่สนว่าผู้รับงานยังทำในชื่อบุคคลหรือได้ตั้งบริษัทไปแล้ว เพราะเกณฑ์นี้วัดจากขนาดรายได้ของกิจการล้วน ๆ หลังจดทะเบียน ทุกครั้งที่รับเงินต้องออกใบกำกับภาษีแบบเต็มรูป เก็บรายงานภาษีซื้อ-ภาษีขาย และส่ง ภ.พ.30 ทุกเดือน เดือนที่ว่างงานไม่มีรายรับก็ยังต้องยื่นแบบเปล่าให้ทันกำหนดเช่นกัน
แม้ฟรีแลนซ์ที่ยังไม่จดภาษีมูลค่าเพิ่มไม่จำเป็นต้องออกใบกำกับภาษี แต่ควรออกใบแจ้งหนี้ระบุรายละเอียดงาน จำนวนเงิน และเงื่อนไขการชำระให้ชัดเจนก่อนรับเงิน แล้วออกใบเสร็จรับเงินทันทีที่ได้รับชำระ ระบุชื่อที่อยู่ผู้รับเงิน วันที่ และลายมือชื่อผู้รับเงินให้ครบ เอกสารทั้งสองชุดนี้เป็นหลักฐานสำคัญที่ต้องแนบเมื่อลูกค้าขอหนังสือรับรองหักภาษี ณ ที่จ่าย และเป็นหลักฐานประกอบเมื่อเลือกหักค่าใช้จ่ายตามจริงในการยื่นแบบประจำปี ควรเก็บสำเนาไว้อย่างน้อยห้าปีตามอายุความที่กรมสรรพากรใช้ตรวจสอบย้อนหลัง
บุคคลธรรมดาที่ยังไม่จดทะเบียนนิติบุคคลไม่มีหน้าที่ตามกฎหมายต้องจัดทำบัญชีตามมาตรฐานการบัญชีเหมือนบริษัท แต่ยังมีหน้าที่เก็บเอกสารประกอบรายได้และรายจ่ายไว้พิสูจน์ตัวเลขที่แสดงในแบบภาษี โดยเฉพาะถ้าเลือกหักค่าใช้จ่ายตามจริงจะต้องมีใบเสร็จหรือหลักฐานการจ่ายเงินครบทุกรายการ แนะนำให้ทำบันทึกรายรับรายจ่ายอย่างง่ายเป็นประจำทุกเดือนแม้ไม่มีกฎหมายบังคับรูปแบบตายตัว เพราะช่วยให้ประมาณการภาษีที่ต้องจ่ายล่วงหน้าได้แม่นยำและลดความเสี่ยงเมื่อถูกขอเอกสารย้อนหลัง
ค่านายหน้าหรือค่าตัวแทนที่ได้รับจากการชี้ช่องให้เกิดการซื้อขายหรือทำสัญญา โดยไม่ได้ลงมือผลิตหรือส่งมอบงานเอง จัดเป็นเงินได้ตามมาตรา 40(2) ซึ่งหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาได้เพียงร้อยละห้าสิบแต่ไม่เกินหนึ่งแสนบาท ต่างจากเงินได้ประเภทที่แปดที่หักเหมาได้ถึงร้อยละหกสิบโดยไม่มีเพดานตายตัว ผู้รับค่านายหน้าจึงมักถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตราร้อยละสามเช่นเดียวกับวิชาชีพอิสระ แต่ต้องนำไปกรอกในช่องเงินได้ประเภทที่สองแยกต่างหากตอนยื่นแบบ ไม่ใช่รวมกับเงินได้ประเภทที่แปดในช่องเดียวกัน
เพราะฟรีแลนซ์ไม่มีนายจ้างหักภาษีให้ทุกเดือนเหมือนพนักงานประจำ จึงควรกันเงินสำรองภาษีไว้เองทุกครั้งที่รับเงินแทนที่จะรอคำนวณตอนใกล้ยื่นแบบ วิธีที่ทำได้จริงคือประมาณเงินได้สุทธิสะสมของปีนั้นทุกไตรมาส แล้วเทียบกับอัตราภาษีก้าวหน้าแบบขั้นบันไดที่ประกาศใช้อยู่ เพื่อกันเงินสดในสัดส่วนที่ใกล้เคียงภาระจริงไว้ในบัญชีแยกต่างหาก การประมาณการที่สม่ำเสมอช่วยลดความเสี่ยงที่จะต้องหาเงินก้อนใหญ่มาชำระภาษีในเดือนมีนาคมหรือกันยายนแบบกะทันหัน
หากเลือกหักค่าใช้จ่ายตามจริง ค่าเช่าที่ทำงานร่วมสามารถนำมาหักได้เต็มจำนวนตามใบเสร็จเพราะเป็นรายจ่ายที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการหารายได้ ส่วนกรณีทำงานที่บ้านของตัวเอง ต้องแบ่งสัดส่วนพื้นที่ที่ใช้ทำงานจริงเทียบกับพื้นที่ทั้งหมด แล้วนำสัดส่วนนั้นไปคำนวณส่วนของค่าน้ำค่าไฟค่าอินเทอร์เน็ตที่หักได้ ไม่สามารถหักค่าใช้จ่ายบ้านทั้งหลังได้เต็มจำนวนเพราะมีส่วนที่ใช้อยู่อาศัยส่วนตัวปะปนอยู่ ควรมีบันทึกการคำนวณสัดส่วนพื้นที่แนบไว้เป็นหลักฐานหากถูกขอตรวจสอบ
เงินได้จากลูกค้าทุกรายที่จัดอยู่ในเงินได้ประเภทเดียวกันต้องนำมารวมกันเป็นยอดเดียวก่อนคำนวณค่าใช้จ่ายเหมาหรือค่าลดหย่อน ไม่ใช่คำนวณแยกทีละสัญญาแล้วนำผลลัพธ์มาบวกกันทีหลัง เพราะเพดานการหักค่าใช้จ่ายเหมาบางประเภท เช่น มาตรา 40(2) ที่จำกัดไม่เกินหนึ่งแสนบาท คิดจากยอดรวมทั้งปีไม่ใช่ต่อสัญญา ผู้มีเงินได้จึงควรรวบรวมหนังสือรับรองหักภาษี ณ ที่จ่ายจากทุกรายให้ครบก่อนเริ่มกรอกแบบ เพื่อไม่ให้ยอดเครดิตภาษีตกหล่นและกระทบยอดคืนภาษีที่ควรได้รับ
ฟรีแลนซ์มีสิทธิใช้ค่าลดหย่อนส่วนบุคคลเช่นเดียวกับผู้มีเงินได้ทั่วไป ทั้งค่าลดหย่อนส่วนตัว คู่สมรส บุตร เบี้ยประกันชีวิตและประกันสุขภาพ เงินสะสมกองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพและกองทุนรวมเพื่อการออม รวมถึงเงินบริจาคตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด แต่เนื่องจากไม่มีนายจ้างช่วยหักเงินสมทบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพให้เหมือนพนักงานประจำ ฟรีแลนซ์ที่ต้องการลดหย่อนก้อนใหญ่จากการลงทุนเพื่อการเกษียณจึงควรวางแผนซื้อกองทุนหรือประกันบำนาญเองตั้งแต่ต้นปี แทนที่จะรอไปซื้อกระชั้นชิดช่วงปลายปีซึ่งอาจเลือกกองทุนที่เหมาะกับความเสี่ยงของตนได้ไม่ดีพอ
เงินที่รับผ่านแพลตฟอร์มต่างประเทศยังถือเป็นเงินได้ที่ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเช่นเดียวกับการรับโอนตรงเข้าบัญชีธนาคารไทย เพียงแต่ต้องแปลงเป็นเงินบาทตามอัตราแลกเปลี่ยนอ้างอิงของธนาคารแห่งประเทศไทยในวันที่ได้รับเงินหรือวันที่มีสิทธิได้รับ ไม่ใช่วันที่โอนออกจากแพลตฟอร์มเข้าบัญชีธนาคารจริง ควรเก็บรายงานสรุปยอดเงินเข้าจากแพลตฟอร์มไว้เป็นหลักฐานประกอบทุกเดือน เพราะธนาคารพาณิชย์มีหน้าที่รายงานธุรกรรมเงินฝากที่มีลักษณะเข้าเกณฑ์ให้กรมสรรพากรทราบ หากยอดที่รายงานไม่ตรงกับยอดที่ยื่นแบบอาจถูกเรียกชี้แจง
หากทำงานหลายประเภทที่จัดอยู่คนละมาตรา เช่น ค่าสอนพิเศษที่เข้าเงินได้ประเภทที่แปด และรายได้จากขายสินค้าออนไลน์ที่อาจเข้าเงินได้ประเภทที่แปดเช่นกันแต่คำนวณค่าใช้จ่ายตามจริงต่างกันเพราะมีต้นทุนสินค้าเข้ามาเกี่ยวข้อง ต้องแยกบันทึกรายได้และต้นทุนของแต่ละกิจกรรมให้ชัดเจนในระบบบัญชีของตนเอง แม้ตอนกรอกแบบ ภ.ง.ด.90 อาจรวมยอดในช่องเงินได้ประเภทเดียวกันได้ แต่การแยกบันทึกไว้ตั้งแต่ต้นช่วยให้ตรวจสอบย้อนหลังได้ง่ายกว่า และช่วยให้ตัดสินใจได้ถูกว่ากิจกรรมใดควรหักค่าใช้จ่ายเหมาหรือควรหักตามจริง
ไม่ว่าจะเป็นแบบ ภ.ง.ด.94 หรือ ภ.ง.ด.90 การส่งล่าช้าทำให้ต้องแบกรับสองรายการควบคู่กัน คือค่าปรับทางอาญาซึ่งกำหนดเพดานไว้ไม่เกินสองพันบาทต่อฉบับ และเงินเพิ่มที่คิดเป็นร้อยละหนึ่งจุดห้าต่อเดือนของยอดภาษีค้างชำระ นับตั้งแต่วันที่พ้นกำหนดจนถึงวันที่จ่ายจริง แม้จะไม่มีเงินภาษีต้องจ่ายเพิ่มเลยก็ยังหนีค่าปรับฐานไม่ยื่นแบบตามกำหนดไม่พ้น เพราะหน้าที่ยื่นแบบแยกขาดจากภาระภาษีที่ต้องชำระเพิ่ม กรณีที่รายได้ยังไม่ถึงเกณฑ์ต้องเสียภาษีแต่เข้าเกณฑ์ที่ต้องยื่นแบบ ผู้มีรายได้ก็ต้องยื่นแบบเปล่าให้ทันกำหนดเวลาเช่นกันเพื่อไม่ให้ถูกปรับ
หากลูกค้าที่จ่ายเงินใช้บริการ e-Withholding Tax ผ่านธนาคาร ภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายจะถูกนำส่งกรมสรรพากรโดยอัตโนมัติในวันที่จ่ายเงินโดยไม่ต้องรอยื่นแบบกระดาษภายในวันที่เจ็ดของเดือนถัดไปแบบเดิม และข้อมูลการหักภาษีจะปรากฏในระบบของกรมสรรพากรที่ฟรีแลนซ์สามารถเข้าไปตรวจสอบยอดสะสมได้เองผ่านระบบออนไลน์ ทำให้ลดความเสี่ยงที่หนังสือรับรองหักภาษี ณ ที่จ่ายจะสูญหายหรือออกไม่ครบ อย่างไรก็ตามฟรีแลนซ์ยังต้องนำยอดเงินได้และภาษีที่ถูกหักผ่านระบบนี้ไปกรอกยื่นแบบประจำปีด้วยตนเองอยู่ดี ไม่ใช่ระบบที่ยื่นแบบภาษีเงินได้แทนอัตโนมัติ
การใช้บัญชีเดียวปนกันระหว่างเงินส่วนตัวกับรายได้จากงานฟรีแลนซ์ไม่ผิดกฎหมาย แต่ทำให้ยากต่อการพิสูจน์ว่ายอดเงินเข้าแต่ละรายการเป็นรายได้จากการทำงานหรือเป็นเงินโอนส่วนตัว เช่น เงินที่ครอบครัวโอนให้หรือเงินคืนจากเพื่อน หากกรมสรรพากรเรียกตรวจสอบสมุดบัญชีเนื่องจากยอดเงินเข้าไม่สอดคล้องกับรายได้ที่แจ้งไว้ ภาระการพิสูจน์จะตกอยู่ที่ผู้เสียภาษีต้องแยกแยะให้ชัดเจนพร้อมหลักฐานประกอบ จึงแนะนำให้เปิดบัญชีธนาคารแยกไว้เฉพาะรับเงินจากงานเพียงบัญชีเดียว จะช่วยให้ตรวจสอบยอดรายได้ทั้งปีได้รวดเร็วและลดข้อโต้แย้งเมื่อถูกขอชี้แจง
หากลักษณะงานจริงมีการกำหนดเวลาเข้าออกงาน อยู่ภายใต้การบังคับบัญชาโดยตรง ใช้อุปกรณ์ของนายจ้าง และรับค่าตอบแทนเป็นรายเดือนคงที่โดยไม่ผูกกับผลงานที่ส่งมอบ ลักษณะดังกล่าวเข้าข่ายความสัมพันธ์นายจ้างลูกจ้างตามกฎหมายแรงงานและประกันสังคม แม้จะเรียกสัญญาว่าจ้างอิสระหรือฟรีแลนซ์ก็ตาม ผลกระทบคือเงินได้ควรจัดเป็นเงินได้ประเภทที่หนึ่งไม่ใช่ประเภทที่แปด และนายจ้างมีหน้าที่ขึ้นทะเบียนประกันสังคมมาตรา 33 ให้ ฟรีแลนซ์ที่ตกอยู่ในสถานะนี้ควรพูดคุยกับผู้ว่าจ้างให้ชัดเจนเรื่องรูปแบบสัญญา เพราะหากถูกตรวจสอบย้อนหลังทั้งสองฝ่ายอาจต้องรับผิดร่วมกันเรื่องเงินสมทบและภาษีที่คำนวณผิดประเภท
รายได้ค่าโฆษณาที่ผู้สร้างคอนเทนต์ได้รับจากแพลตฟอร์มต่างประเทศ เช่น ยูทูบ ถือเป็นเงินได้ประเภทที่แปดในลักษณะรับจ้างทำของหรือให้บริการ ต้องนำมารวมคำนวณภาษีเมื่อมีการโอนเงินเข้าประเทศไทยตามหลักถิ่นที่อยู่ทางภาษี เนื่องจากผู้จ่ายเงินเป็นนิติบุคคลต่างประเทศจึงมักไม่มีการหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ตามกฎหมายไทย ผู้มีรายได้จึงต้องคำนวณและยื่นชำระภาษีเองทั้งจำนวนโดยไม่มีเครดิตภาษีมาหักลด นอกจากนี้หากมีรายได้จากสปอนเซอร์ในประเทศเพิ่มเติม ต้องแยกคำนวณและอาจถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายจากผู้ว่าจ้างในประเทศตามปกติ
ผู้ประกอบวิชาชีพอิสระที่ต้องมีใบอนุญาตตามกฎหมายเฉพาะ เช่น ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพบัญชีหรือใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรม สามารถนำค่าธรรมเนียมต่อใบอนุญาตและค่าอบรมพัฒนาความรู้ต่อเนื่องที่กฎหมายวิชาชีพกำหนดให้ต้องทำมาหักเป็นค่าใช้จ่ายตามจริงได้ เพราะถือเป็นรายจ่ายที่จำเป็นต่อการประกอบอาชีพและการรักษาสถานะให้ทำงานต่อไปได้ตามกฎหมาย แต่หากเลือกหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาแล้ว จะไม่สามารถนำรายจ่ายเหล่านี้มาหักเพิ่มอีกเป็นรายการแยกต่างหากได้ เพราะอัตราเหมาครอบคลุมค่าใช้จ่ายทุกประเภทไว้แล้วในตัวเลขเดียว
ฟรีแลนซ์ที่มีรายได้ถึงเกณฑ์ต้องยื่นแบบตามกฎหมาย เช่น มีเงินได้ประเภทที่แปดเกินหกหมื่นบาทต่อปีสำหรับคนโสด ยังคงมีหน้าที่ยื่นแบบภาษีเงินได้ทุกปีแม้ปีนั้นจะขาดทุนจากการดำเนินงานหรือมีค่าใช้จ่ายตามจริงมากกว่ารายรับก็ตาม เพราะหน้าที่ยื่นแบบผูกกับยอดเงินได้ที่ได้รับ ไม่ได้ผูกกับผลกำไรขาดทุนสุทธิ การยื่นแบบแสดงผลขาดทุนอย่างถูกต้องยังมีประโยชน์ เพราะช่วยยืนยันสถานะทางภาษีต่อเนื่องและใช้เป็นหลักฐานเมื่อขอสินเชื่อหรือขอวีซ่าในอนาคตที่มักขอดูประวัติการยื่นแบบภาษีย้อนหลัง
หลังจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว ฟรีแลนซ์มีสิทธินำภาษีซื้อจากการซื้ออุปกรณ์ที่ใช้ในการประกอบกิจการ เช่น คอมพิวเตอร์ กล้องถ่ายภาพ หรือซอฟต์แวร์ มาหักออกจากภาษีขายในการยื่นแบบ ภ.พ.30 ของเดือนนั้นได้ โดยต้องมีใบกำกับภาษีเต็มรูปจากผู้ขายที่ระบุเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของตนถูกต้อง หากภาษีซื้อในเดือนใดมากกว่าภาษีขายจนเกิดยอดภาษีซื้อสะสม สามารถเลือกขอคืนเป็นเงินสดหรือทยอยนำไปหักในเดือนถัดไปก็ได้ แต่ต้องแยกให้ชัดว่าอุปกรณ์ที่ซื้อใช้เพื่อการทำงานจริง ไม่ใช่ของใช้ส่วนตัวปะปนมา เพราะภาษีซื้อของใช้ส่วนตัวนำมาขอคืนไม่ได้
หากเคยจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มไว้ต้องยื่นคำขอเลิกกิจการต่อกรมสรรพากรและคืนใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม พร้อมยื่นแบบ ภ.พ.30 ให้ครบจนถึงเดือนสุดท้ายที่มีการประกอบกิจการ ไม่ใช่หยุดยื่นเฉยๆ โดยไม่แจ้งเลิก เพราะระบบจะยังถือว่ามีหน้าที่ยื่นแบบต่อไปจนกว่าจะได้รับอนุมัติเลิกกิจการอย่างเป็นทางการ ส่วนผู้ที่เคยขึ้นทะเบียนประกันสังคมมาตรา 40 ควรแจ้งหยุดหรือปรับสถานะตามความเหมาะสม และยังคงมีหน้าที่ยื่นแบบภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาตามปกติสำหรับเงินได้ที่เกิดขึ้นก่อนเลิกกิจการในปีภาษีนั้น
หากลูกค้าจ่ายเงินก้อนเดียวให้ตัวแทนทีมเพียงคนเดียวแล้วนำไปแบ่งกันเอง ตัวแทนที่รับเงินก้อนแรกจะถูกมองว่าเป็นผู้มีเงินได้เต็มจำนวนตามหนังสือรับรองหักภาษี ณ ที่จ่ายที่ออกในนามตน แม้จะโอนต่อให้เพื่อนร่วมทีมจริงก็ตาม จึงควรให้ลูกค้าจ่ายเงินและออกหนังสือรับรองแยกเป็นรายบุคคลตามสัดส่วนงานที่แต่ละคนรับผิดชอบตั้งแต่ต้น หรือทำสัญญาระบุการแบ่งรายได้ให้ชัดเจนพร้อมออกใบเสร็จระหว่างกันเอง เพื่อไม่ให้คนใดคนหนึ่งต้องแบกรับภาระภาษีเต็มจำนวนจากรายได้ที่ไม่ได้เก็บไว้เองทั้งหมด
หากพบว่ายื่นแบบผิด เช่น ลืมรวมเงินได้บางรายการหรือใช้สิทธิลดหย่อนผิดเงื่อนไข สามารถยื่นแบบเพิ่มเติมฉบับปรับปรุงสำหรับปีภาษีนั้นได้ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่หรือผ่านระบบออนไลน์ โดยไม่ต้องรอให้เจ้าหน้าที่ตรวจพบก่อน การยื่นเพิ่มเติมด้วยตนเองก่อนถูกออกหมายเรียกมักได้รับการพิจารณาเบี้ยปรับและเงินเพิ่มในอัตราที่ผ่อนปรนกว่าเมื่อเทียบกับถูกตรวจพบและประเมินภาษีย้อนหลังโดยเจ้าหน้าที่ ควรเก็บเอกสารประกอบการแก้ไขไว้ครบถ้วน และคำนวณส่วนต่างภาษีที่ต้องชำระเพิ่มพร้อมเงินเพิ่มให้ถูกต้องตั้งแต่วันที่ยื่นแบบเดิมจนถึงวันที่ยื่นเพิ่มเติม
ลัดไปยังคำถามในหมวดนี้
- เงินได้ฟรีแลนซ์จัดอยู่ในมาตรา 40 ประเภทไหน
- หักค่าใช้จ่ายแบบเหมากับตามจริง แบบไหนคุ้มกว่า
- ภ.ง.ด.90 กับ ภ.ง.ด.94 ต่างกันอย่างไร ต้องยื่นทั้งสองแบบไหม
- ลูกค้าหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละสามจากค่าจ้าง เอาไปทำอะไรได้บ้าง
- รับงานจากลูกค้าต่างประเทศ ต้องเสียภาษีในไทยหรือไม่
- ฟรีแลนซ์ควรจดทะเบียนบริษัทเมื่อไร
- ฟรีแลนซ์ควรเข้าประกันสังคมมาตรา 39 หรือมาตรา 40
- รายได้ฟรีแลนซ์เกินเท่าไรต้องจดภาษีมูลค่าเพิ่ม
- ฟรีแลนซ์ต้องออกใบแจ้งหนี้และใบเสร็จอย่างไรให้ถูกต้อง
- ฟรีแลนซ์ที่ไม่ใช่นิติบุคคลจำเป็นต้องทำบัญชีตามมาตรฐานหรือไม่
- รับค่าคอมมิชชันจากการเป็นนายหน้าหรือตัวแทน ต้องเสียภาษีแบบไหน
- จะประมาณการภาษีที่ต้องจ่ายล่วงหน้าแต่ละไตรมาสอย่างไร
- ค่าเช่าที่ทำงานร่วมหรือค่าใช้จ่ายบ้านที่ใช้เป็นออฟฟิศหักเป็นค่าใช้จ่ายได้ไหม
- มีลูกค้าหลายรายในปีเดียวกัน ต้องรวมรายได้อย่างไรตอนยื่นแบบ
- ฟรีแลนซ์ใช้สิทธิลดหย่อนภาษีส่วนบุคคลอะไรได้บ้าง
- รับเงินผ่านแพลตฟอร์มต่างประเทศอย่าง PayPal หรือ Payoneer ต้องรายงานอย่างไร
- ทำงานหลายประเภทพร้อมกัน เช่น สอนพิเศษและขายของออนไลน์ ต้องแยกยื่นแบบอย่างไร
- ยื่นแบบภาษีล่าช้าหรือลืมยื่น มีบทลงโทษอย่างไร
- ระบบ e-Withholding Tax เกี่ยวข้องกับฟรีแลนซ์อย่างไร
- ใช้บัญชีธนาคารส่วนตัวปนกับรายได้งานฟรีแลนซ์ จะมีปัญหาตอนตรวจสอบไหม
- ทำงานให้บริษัทเดียวเป็นประจำทุกเดือนแบบต่อเนื่อง เสี่ยงถูกมองว่าเป็นลูกจ้างไหม
- รายได้จากยูทูบหรือค่าโฆษณาแพลตฟอร์มออนไลน์เสียภาษีอย่างไร
- ค่าธรรมเนียมต่อใบอนุญาตวิชาชีพหักเป็นค่าใช้จ่ายได้ไหม
- ปีที่ขาดทุนหรือมีรายจ่ายมากกว่ารายรับ ยังต้องยื่นแบบไหม
- ฟรีแลนซ์ที่จดภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว ซื้ออุปกรณ์ทำงานขอคืนภาษีซื้อได้ไหม
- เลิกรับงานฟรีแลนซ์แล้ว ต้องแจ้งหน่วยงานไหนบ้าง
- รับงานร่วมกับฟรีแลนซ์คนอื่นเป็นทีม แบ่งรายได้กันอย่างไรให้ถูกภาษี
- ยื่นแบบภาษีผิดไปแล้วในปีก่อน จะแก้ไขย้อนหลังได้อย่างไร
หัวข้ออื่น
มาตรา 39 สำหรับผู้ที่เคยเป็นลูกจ้างในระบบมาตรา 33 มาก่อนและลาออกภายในหกเดือน ให้สิทธิประโยชน์ใกล้เคียงลูกจ้างประจำ เช่น เงินทดแทนกรณีเจ็บป่วยและบำนาญชราภาพ โดยต้องส่งเงินสมทบเองทั้งจำนวนในอัตราคงที่ทุกเดือน ส่วนมาตรา 40 เปิดให้บุคคลทั่วไปที่ไม่เคยอยู่ในระบบมาก่อนสมัครได้ มีให้เลือกสามทางเลือกความคุ้มครองพร้อมอัตราสมทบต่างกัน ตั้งแต่หลักสิบถึงหลักร้อยบาทต่อเดือน ฟรีแลนซ์ที่เพิ่งเริ่มทำงานอิสระและไม่เคยอยู่มาตรา 33 มาก่อนจึงมักเข้าเงื่อนไขมาตรา 40 เท่านั้น ควรเลือกทางเลือกที่ตรงกับความเสี่ยงและรายได้ของตนเอง ไม่ใช่เลือกตามราคาถูกที่สุดเพียงอย่างเดียว