FAQ
ใบอนุญาตโรงเรียนเอกชนและสถาบันกวดวิชา
รวมข้อสงสัยที่ผู้ลงทุนด้านการศึกษาถามบ่อย ตั้งแต่การเลือกประเภทสถานศึกษาที่จะขอตั้ง อาคารและพื้นที่ที่ผู้ตรวจต้องเห็น การขึ้นทะเบียนครูและครูชาวต่างชาติ การกำหนดค่าธรรมเนียมการเรียน จนถึงการโอนกิจการโรงเรียน
12 คำถาม · ตรวจทานโดยทีมทนายและนักบัญชี · ตรวจทานล่าสุด 7 ต.ค. 2026
คำตอบสั้น
สถานศึกษาเอกชนแบ่งเป็นกี่ประเภท ควรเลือกแบบไหน
แยกเป็นสถานศึกษาที่สอนตามหลักสูตรพื้นฐานซึ่งออกวุฒิการศึกษาได้เอง กับสถานศึกษานอกระบบที่สอนเสริมทักษะหรือติวเข้ม ซึ่งออกใบรับรองการเข้าเรียนได้แต่ไม่ใช่วุฒิ ถ้าเป้าหมายคือรับเด็กเต็มเวลาแบบไปโรงเรียนต้องเลือกแบบแรก ถ้าเปิดสอนเป็นคอร์สช่วงเย็นหรือวันหยุดแบบหลังเบากว่ามาก
แยกเป็นสถานศึกษาที่สอนตามหลักสูตรพื้นฐานซึ่งออกวุฒิการศึกษาได้เอง กับสถานศึกษานอกระบบที่สอนเสริมทักษะหรือติวเข้ม ซึ่งออกใบรับรองการเข้าเรียนได้แต่ไม่ใช่วุฒิ ถ้าเป้าหมายคือรับเด็กเต็มเวลาแบบไปโรงเรียนต้องเลือกแบบแรก ถ้าเปิดสอนเป็นคอร์สช่วงเย็นหรือวันหยุดแบบหลังเบากว่ามาก
ผู้ตรวจจะดูใบรับรองการใช้อาคารให้ตรงกับกิจกรรมการสอน ทางหนีไฟและถังดับเพลิงที่ใช้งานได้ พื้นที่ต่อผู้เรียนหนึ่งคน แสงสว่างและการระบายอากาศ ห้องน้ำแยกตามเพศและระดับชั้น หากดัดแปลงพื้นที่พาณิชย์เป็นห้องเรียนต้องแก้ใบรับรองการใช้อาคารให้เสร็จก่อน ไม่ใช่ยื่นไปพร้อมกัน
สถานศึกษาที่สอนหลักสูตรพื้นฐานต้องแสดงทุนดำเนินการที่เพียงพอกับจำนวนผู้เรียนที่ขอรับ และต้องกันเงินส่วนหนึ่งเป็นกองทุนสำรองไว้จ่ายเงินเดือนครูหากรายรับสะดุด ส่วนสถานศึกษานอกระบบใช้เงินลงทุนน้อยกว่าและไม่ต้องตั้งกองทุนดังกล่าว แต่ยังต้องแสดงว่ามีเงินหมุนเวียนพอเปิดสอนครบคอร์สที่ขายไว้
ตำแหน่งผู้รับใบอนุญาตเป็นฝ่ายลงทุนและรับผิดตามกฎหมาย ส่วนผู้อำนวยการเป็นฝ่ายบริหารวิชาการที่ต้องมีคุณวุฒิและใบประกอบวิชาชีพผู้บริหาร กฎหมายไม่ห้ามให้เป็นคนเดียวกันหากคุณวุฒิครบ แต่ในทางปฏิบัติมักแยกกัน เพราะผู้ลงทุนไม่ค่อยถือใบประกอบวิชาชีพ
การถือหุ้นข้างมากในสถานศึกษาที่สอนหลักสูตรนานาชาติเปิดกว้างกว่าหลักสูตรพื้นฐานซึ่งมีข้อจำกัดสัดส่วนผู้ถือหุ้นและสัญชาติของผู้รับใบอนุญาต แนวทางที่ใช้กันคือจัดโครงสร้างให้ผู้ลงทุนต่างชาติถือหุ้นในนิติบุคคลผู้รับใบอนุญาตตามสัดส่วนที่กฎหมายเปิด และทำสัญญาบริหารจัดการแยกอีกฉบับ
ผู้สอนในสถานศึกษาหลักสูตรพื้นฐานต้องมีใบประกอบวิชาชีพ หรือได้หนังสืออนุญาตให้ประกอบวิชาชีพโดยไม่มีใบอนุญาตเป็นการชั่วคราวระหว่างเรียนเพิ่มเติมให้ครบเกณฑ์ ส่วนผู้สอนในสถานศึกษานอกระบบไม่ต้องมีใบประกอบวิชาชีพ แต่ต้องแสดงคุณวุฒิหรือประสบการณ์ตรงกับวิชาที่สอน
ต้องมีวุฒิการศึกษาที่ผ่านการรับรองจากหน่วยงานในประเทศต้นทางและรับรองต่อที่สถานเอกอัครราชทูต หนังสือรับรองประวัติอาชญากรรม หนังสืออนุญาตให้ประกอบวิชาชีพครูชั่วคราว แล้วจึงยื่นขอใบอนุญาตทำงานโดยแนบหนังสือรับรองการจ้างจากสถานศึกษา ลำดับนี้พลิกกลับไม่ได้เพราะฝ่ายแรงงานจะขอดูหนังสืออนุญาตวิชาชีพก่อน
อัตราค่าธรรมเนียมและรายการเก็บเพิ่มต้องแจ้งไว้ล่วงหน้าและปิดประกาศให้ผู้ปกครองเห็นก่อนเปิดภาคเรียน การปรับขึ้นระหว่างปีการศึกษาที่ประกาศไว้แล้วทำไม่ได้ ยกเว้นรายการที่ระบุชัดว่าเรียกเก็บตามจริง เช่น ค่าทัศนศึกษา ส่วนการปรับสำหรับปีถัดไปต้องแจ้งล่วงหน้าตามกำหนดและมีเหตุผลด้านต้นทุนรองรับ
สถาบันสอนเสริมต้องคืนตามสัดส่วนชั่วโมงที่ยังไม่ได้สอน หักค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นแล้วจริงเช่นค่าเอกสารประกอบการเรียน สัญญาที่เขียนว่าไม่คืนเงินทุกกรณีถือเป็นข้อสัญญาที่ใช้บังคับไม่ได้ และเป็นเหตุร้องเรียนที่ทำให้ต้องคืนเต็มจำนวนพร้อมถูกสั่งแก้แบบสัญญา
สถานศึกษาหลักสูตรพื้นฐานต้องเสนอโครงสร้างหลักสูตร เวลาเรียน และเกณฑ์วัดผลให้เห็นชอบก่อน หากอ้างว่าใช้หลักสูตรจากต่างประเทศต้องแนบหลักฐานการรับรองจากองค์กรที่ออกหลักสูตรนั้น ส่วนสถาบันสอนเสริมยื่นรายละเอียดรายวิชาและจำนวนชั่วโมงพร้อมคำขอตั้ง แล้วเพิ่มรายวิชาใหม่ได้ด้วยการแจ้งเปลี่ยนแปลง
สถานศึกษาที่ได้รับอนุญาตและขึ้นทะเบียนกับหน่วยงานที่ดูแลการศึกษาออกหนังสือรับรองการเป็นผู้เรียนให้ยื่นขอเปลี่ยนประเภทการตรวจลงตราได้ แต่ต้องรายงานการมาเรียนตามจริง หากออกหนังสือให้ผู้ที่ไม่มาเรียนจะถูกตัดสิทธิ์การออกหนังสือและเข้าข่ายช่วยให้ผู้อื่นอยู่ในประเทศโดยเหตุอันเป็นเท็จ
ใบอนุญาตผูกกับตัวผู้รับใบอนุญาตจึงโอนลอยไม่ได้ ต้องยื่นขอเปลี่ยนผู้รับใบอนุญาตพร้อมเอกสารคุณสมบัติของผู้รับโอน หรือขายหุ้นในนิติบุคคลผู้รับใบอนุญาตแล้วแจ้งเปลี่ยนแปลงผู้ถือหุ้นและกรรมการ ทางเลือกหลังเร็วกว่าแต่ผู้ซื้อรับภาระหนี้และคดีที่ติดมากับนิติบุคคลทั้งหมด
ลัดไปยังคำถามในหมวดนี้
- สถานศึกษาเอกชนแบ่งเป็นกี่ประเภท ควรเลือกแบบไหน
- อาคารและห้องเรียนต้องผ่านเกณฑ์อะไรก่อนยื่นขอ
- ต้องมีทุนหรือกองทุนสำรองเท่าไรจึงจะขอตั้งได้
- ผู้รับใบอนุญาตกับผู้อำนวยการเป็นคนเดียวกันได้ไหม
- ชาวต่างชาติเป็นเจ้าของโรงเรียนในไทยได้หรือไม่
- ครูทุกคนต้องมีใบประกอบวิชาชีพครูหรือไม่
- จ้างครูต่างชาติต้องเตรียมเอกสารชุดใด
- ขึ้นค่าธรรมเนียมการเรียนกลางปีได้หรือเปล่า
- ผู้เรียนลาออกกลางคอร์สต้องคืนเงินเท่าไร
- หลักสูตรที่จะเปิดสอนต้องขออนุมัติก่อนไหม
- โรงเรียนออกหนังสือรับรองให้ผู้เรียนต่างชาติขอวีซ่าได้หรือไม่
- ขายหรือโอนกิจการสถานศึกษาทำได้อย่างไร
หัวข้ออื่น