ก่อสร้างและดัดแปลงอาคารในเขตโบราณสถาน สิ่งที่ต้องขออนุญาตก่อน
ผู้ที่ต้องการสร้างบ้าน ร้านค้า หรือที่พักในบริเวณใกล้อุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยหรือศรีสัชนาลัยมักคิดว่าเพียงขออนุญาตปลูกสร้างจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก็เพียงพอ แต่ในทางปฏิบัติ หากที่ดินอยู่ในเขตโบราณสถานที่ประกาศไว้หรือพื้นที่กันชนโดยรอบ จำเป็นต้องผ่านความเห็นชอบจากสำนักศิลปากรที่รับผิดชอบพื้นที่ก่อน มิเช่นนั้นใบอนุญาตก่อสร้างที่ออกไปอาจถูกเพิกถอนภายหลังเมื่อพบว่าขัดต่อกฎหมายโบราณสถาน
ขอบเขตของพื้นที่ควบคุมไม่ได้จำกัดเฉพาะแปลงที่ติดกับซากโบราณสถานเท่านั้น แต่ครอบคลุมพื้นที่โดยรอบตามประกาศเขตที่กรมศิลปากรกำหนดไว้ ซึ่งอาจกว้างกว่าที่เจ้าของที่ดินคาดคิด การตรวจสอบตำแหน่งแปลงที่ดินเทียบกับแผนที่เขตโบราณสถานก่อนตัดสินใจซื้อหรือลงทุนจึงเป็นขั้นตอนที่ไม่ควรข้าม
แม้แต่การดัดแปลงเล็กน้อย เช่น การต่อเติมชั้นสอง เปลี่ยนวัสดุหลังคา หรือติดตั้งป้ายขนาดใหญ่ ก็อาจต้องขอความเห็นเพิ่มเติมหากอยู่ในเขตควบคุม ผู้ประกอบการที่พักหลายรายที่ต้องการปรับปรุงอาคารเก่าให้เป็นบูทีคโฮเทลจึงควรวางแผนขั้นตอนขออนุญาตทั้งสองชั้นไปพร้อมกันตั้งแต่ต้น เพื่อไม่ให้งานก่อสร้างสะดุดกลางคัน