เทียบใบเสนอราคาแปล NAATI: ขอบเขตงาน ผู้แปล และขั้นรับรองต่อ

1) ทำไมยอดรวมต่างกัน: NAATI ไม่กำหนดราคา และวิธีคิดมีหลายแบบ

NAATI เป็นหน่วยงานรับรองคุณวุฒิผู้แปลและล่ามของออสเตรเลีย ไม่ได้รับงานแปลเอง ไม่จ่ายงานให้ผู้แปล และไม่กำหนดราคาหรือค่าบริการ ราคาจึงเป็นการตกลงระหว่างผู้ใช้บริการกับผู้แปลอิสระหรือบริษัทผู้ให้บริการภาษา (language service provider) โดยตรง NAATI ระบุว่าบริษัทผู้ให้บริการภาษามักมีต้นทุนดำเนินงานสูงกว่าผู้แปลอิสระ ซึ่งเป็นเหตุหนึ่งที่ยอดต่างกัน

ตามบทความ Understanding translation and interpreting costs ของ NAATI (เผยแพร่ 30 ม.ค. 2026) ปัจจัยที่กระทบราคาได้แก่ ประเภทงานและจำนวนผู้แปลที่เกี่ยวข้อง ความซับซ้อนของเนื้อหาและเวลาค้นคว้า ระดับ credential ของ NAATI การฝึกอบรมและประสบการณ์ กำหนดส่งหรืองานเร่ง และค่าเดินทางสำหรับงานนอกสถานที่ งานแปลอาจคิดต่อเอกสาร ต่อหน้า ต่อคำ หรือต่อชั่วโมงก็ได้

สำหรับเอกสารมาตรฐาน เช่น สูติบัตรหรือใบขับขี่ NAATI ระบุว่ามักคิดต่อหน้าหรือต่อเอกสาร และอาจเป็นการแปลเต็มหรือแปลแบบ extract เฉพาะส่วนสำคัญ งานแปลทั่วไปมักคิดต่อคำและมีค่าขั้นต่ำสำหรับงานเล็ก งานเฉพาะทางด้านกฎหมาย การแพทย์ หรือวรรณกรรมมักมีอัตราสูงกว่าและอาจรวมการตรวจคุณภาพเพิ่ม ส่วนงานแก้ผลแปลจากเครื่อง (machine translation editing) อาจคิดต่อคำหรือต่อชั่วโมงตามคุณภาพของผลจากเครื่อง

• •ใบเสนอราคาที่เทียบกันได้ต้องใช้หน่วยคิดเดียวกัน หรืออย่างน้อยแปลงให้เห็นว่ารวมกี่หน้าและกี่เอกสาร
• •ถามค่าขั้นต่ำต่องาน เพราะเอกสารสั้นหนึ่งหน้าอาจถูกคิดตามขั้นต่ำ ไม่ใช่ตามจำนวนคำ
• •ถามว่าค่างานเร่งเริ่มคิดเมื่อกำหนดส่งสั้นกว่ากี่วันทำการ และเลื่อนกำหนดส่งเพื่อเลี่ยงค่าเร่งได้หรือไม่

• NAATI Online Directory — Understanding translation and interpreting costs (30 Jan 2026)
• NAATI Online Directory — ติดต่อ NAATI: สิ่งที่ NAATI ทำและไม่ทำ

2) แปลเต็มหรือแปลเฉพาะส่วน: ขอบเขตที่หน่วยงานปลายทางต้องการ

หน่วยงานปลายทางเป็นผู้กำหนดว่าคำแปลแบบใดใช้ได้ สำหรับวีซ่าออสเตรเลีย Home Affairs ให้แนบคำแปลภาษาอังกฤษกับเอกสารทุกฉบับที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษ และให้แนบสำเนาต้นฉบับคู่กันด้วย ถ้าไม่มีคำแปล การพิจารณาอาจล่าช้าหรือเอกสารนั้นอาจไม่ถูกนำมาพิจารณา

เอกสารไทยหลายประเภทมีหลายหน้าแต่ข้อมูลที่เกี่ยวข้องอยู่เพียงบางส่วน เช่น ทะเบียนบ้านที่มีรายชื่อสมาชิกหลายคน หรือใบสำคัญที่มีบันทึกด้านหลัง ใบเสนอราคาที่ต่ำกว่าอาจเป็นการแปลเฉพาะรายการของผู้ยื่น ขณะที่อีกใบแปลทุกหน้ารวมตราประทับและบันทึกท้ายเอกสาร ก่อนเลือกรูปแบบแปลบางส่วน ให้ตรวจ checklist ของหน่วยงานปลายทางหรือสอบถามหน่วยงานนั้นเป็นลายลักษณ์อักษร

ใบเสนอราคาที่ดีควรระบุชื่อเอกสาร จำนวนหน้าของต้นฉบับ และหน้าหรือรายการที่จะแปล หากเป็น extract ควรระบุในคำแปลว่าแปลเฉพาะส่วนใด เพื่อไม่ให้ผู้พิจารณาเข้าใจว่าเป็นคำแปลทั้งฉบับ

• •ระบุหน่วยงานปลายทางและประเภทคำขอ เช่น วีซ่าคู่ครอง การประเมินคุณวุฒิ หรือการจดทะเบียนในต่างประเทศ
• •ขอให้ใบเสนอราคาแยกหน้าที่แปลเต็ม หน้าที่แปลบางส่วน และหน้าที่ไม่แปล
• •ถามวิธีจัดการตราประทับ ลายมือชื่อ และข้อความลายมือที่อ่านไม่ออก

• Australian High Commission New Zealand — Attaching documents and translations (Home Affairs rule)
• Home Affairs — Attach documents to your application

3) ผู้แปลต้องมีคุณสมบัติแบบใด: ในออสเตรเลีย นอกออสเตรเลีย และทิศทางภาษา

กติกาของ Home Affairs แยกตามสถานที่แปล หากแปลในออสเตรเลีย ผู้แปลต้องได้รับการรับรองจาก NAATI และต้องบันทึกรายละเอียด credential ไว้บนคำแปล หากแปลนอกออสเตรเลียโดยผู้แปลที่ไม่มี NAATI ผู้แปลต้องลงชื่อเต็ม ที่อยู่ หมายเลขโทรศัพท์ และรายละเอียดคุณวุฒิหรือประสบการณ์ในภาษาที่แปลไว้บนคำแปล ดังนั้นคำแปลที่ทำในไทยโดยผู้แปลไม่มี NAATI อาจใช้กับ Home Affairs ได้ ถ้ามีรายละเอียดครบ แต่หน่วยงานออสเตรเลียอื่น เช่น หน่วยงานประเมินวิชาชีพ อาจมีกติกาเข้มกว่า

credential ของ NAATI ผูกกับทิศทางภาษา ข้อสอบ Certified Translator สอบแยก 'แต่ละทิศทาง' ผู้แปลที่ได้รับรองอังกฤษ→ไทยจึงไม่ได้แปลว่าได้รับรองไทย→อังกฤษ สำหรับเอกสารไทยที่ยื่นเป็นภาษาอังกฤษ ให้ตรวจว่า credential ระบุทิศทางไทย→อังกฤษ

NAATI ยังมี credential ประเภท Recognised Practising ซึ่งออกให้ในภาษาที่ความต้องการต่ำหรือภาษาของชุมชนใหม่ที่ยังไม่มีการสอบ ผู้ถือผ่านการฝึกอบรมขั้นต่ำและมีประสบการณ์สม่ำเสมอ แต่ไม่ได้ผ่านการทดสอบทักษะ และ NAATI ระบุว่าไม่มีสถานะเท่ากับ certification หากหน่วยงานปลายทางกำหนดให้ใช้ certified translator ให้ถามผู้ให้บริการว่าผู้แปลถือ credential ประเภทใด

• •ขอชื่อผู้แปลและหมายเลข CPN ก่อนยืนยันงาน แล้วค้นใน NAATI Online Directory หรือหน้า Check a NAATI certification
• •ตรวจว่า credential ระบุทิศทางภาษาตรงกับงาน และระบุประเภท certified หรือ recognised practising
• •หากผู้แปลอยู่นอกออสเตรเลียและไม่มี NAATI ให้ตรวจว่าคำแปลมีชื่อเต็ม ที่อยู่ โทรศัพท์ และคุณวุฒิครบสี่รายการ

• NAATI — Frequently Asked Questions (agencies and NAATI stamps; certified vs Recognised Practising)
• NAATI — Fees 2026–2027 (Certified Translator test charged per direction)
• NAATI Online Directory — Check a NAATI certification
• NAATI — How practitioners are identified (CPN, stamp, ID card)

4) สถานะ credential และอายุของคำแปล

ผู้แปลที่ต้องการคง credential ต้องยื่น recertification ต่อ NAATI ทุกสามปี ตั้งแต่ 2 มิ.ย. 2026 NAATI ปรับเกณฑ์ให้ใช้คะแนนพัฒนาวิชาชีพรวม 120 คะแนนในสามปี และนับประสบการณ์ทำงานเป็นส่วนหนึ่งของคะแนนแทนการเป็นเกณฑ์แยก ค่าธรรมเนียมนี้เป็นภาระของผู้แปลเอง ไม่ใช่รายการที่ผู้ใช้บริการต้องจ่ายแยก

วันที่ 'valid to' บนตราประทับเป็นกำหนดต่ออายุ credential ของผู้แปล ไม่ใช่วันหมดอายุของคำแปล คำแปลที่ทำขณะ credential ยังมีผลใช้ได้ต่อไป แต่หน่วยงานบางแห่งอาจขอคำแปลที่ทำใหม่ตามกติกาของตนเอง คำแปลจึงต้องลงวันที่ชัดเจน และควรเก็บหลักฐานการตรวจสถานะ ณ วันที่แปลไว้

NAATI เริ่มใช้ตราประทับดิจิทัลที่มี QR code ให้ผู้รับเอกสารสแกนตรวจได้ ใบเสนอราคาจึงควรระบุว่าคำแปลจะใช้ตราดิจิทัลหรือตรายางบนกระดาษ เพราะส่งผลต่อรูปแบบไฟล์และการจัดส่ง

• NAATI — Recertification (every three years; requirements simplified 2 June 2026)
• NAATI — Recertification brochure: 120 PD points over three years (PDF)
• NAATI — Digital stamp and ID

5) การตรวจคุณภาพ: สิ่งที่ควรเห็นในใบเสนอราคา

NAATI แนะนำให้ถามว่าค่าแปลรวมการตรวจคุณภาพหรือไม่ เพราะบางรายรวมผู้ตรวจคนที่สอง บางรายให้ผู้แปลตรวจเอง ความผิดพลาดที่ทำให้เอกสารถูกขอเพิ่มบ่อยไม่ใช่สำนวน แต่เป็นข้อมูลที่ไม่ตรงกันระหว่างเอกสาร เช่น ตัวสะกดชื่อ เลขประจำตัว และวันที่

เอกสารไทยใช้ปีพุทธศักราช ผู้แปลต้องแปลงเป็นคริสต์ศักราชโดยลบ 543 และต้องสะกดชื่อไทยให้ตรงกับหนังสือเดินทางของผู้ยื่น ไม่ใช่ถอดเสียงตามระบบใหม่ทุกครั้ง หากชื่อในทะเบียนบ้าน สูติบัตร และหนังสือเดินทางสะกดต่างกัน ผู้แปลควรใช้ตามหนังสือเดินทางและแจ้งความต่างให้ผู้ยื่นทราบ ไม่ใช่แก้ข้อมูลต้นฉบับเอง

ถามด้วยว่าหากพบข้อผิดพลาดหลังส่งมอบ ผู้ให้บริการแก้ไขให้ภายในกี่วันและมีเงื่อนไขอย่างไร รวมถึงความรับผิดและประกันวิชาชีพ ถ้าใบเสนอราคาไม่ระบุ อย่าสันนิษฐานว่ามี

• •ชื่อ–นามสกุลตรงกับหนังสือเดินทางทุกเอกสาร
• •เลขประจำตัวประชาชน เลขทะเบียน และเลขที่เอกสารตรงกับต้นฉบับทุกหลัก
• •วันที่แปลงจาก พ.ศ. เป็น ค.ศ. ถูกต้อง รวมเดือนที่เขียนแบบย่อ
• •มีคำรับรองความถูกต้อง วันที่แปล และรายละเอียดผู้แปลครบ

• NAATI Online Directory — What to ask when requesting a quote

6) รูปแบบส่งมอบ ข้อมูลส่วนบุคคล และงานที่อยู่นอกการแปล

สำหรับการยื่นผ่าน ImmiAccount Home Affairs ให้สแกนต้นฉบับเป็นสีและแนบเป็นไฟล์ แต่ละไฟล์ต้องไม่เกิน 5MB การสั่งฉบับกระดาษหรือจัดส่งด่วนจึงไม่จำเป็นเสมอ หากหน่วยงานปลายทางต้องการต้นฉบับกระดาษ ให้ใบเสนอราคาแยกจำนวนชุดและค่าจัดส่งเป็นรายการต่างหาก

เอกสารที่ส่งให้ผู้แปลมีข้อมูลส่วนบุคคลจำนวนมาก ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 ท่านควรถามว่าผู้ให้บริการเก็บไฟล์อย่างไร ส่งให้ผู้แปลภายนอกหรือไม่ และลบไฟล์เมื่อใดหลังส่งมอบ

งานแปล การรับรองลายมือชื่อหรือสำเนาโดยทนายหรือโนตารี และการรับรองเอกสารเพื่อใช้ในต่างประเทศเป็นคนละขั้นตอน ที่กรมการกงสุล ค่าธรรมเนียมราชการนิติกรณ์เอกสารแบบปกติคือ 200 บาทต่อการรับรอง (รับคืนภายในสามวันทำการนับวันยื่น) และแบบด่วนรับวันเดียวกัน 400 บาทต่อการรับรอง ค่าธรรมเนียมเหล่านี้ชำระให้หน่วยงานรัฐโดยตรงและแยกจากค่าบริการของผู้ให้บริการ ส่วนการเปลี่ยนไปใช้ Apostille ของไทยยังผูกกับกำหนดเริ่มมีผลและระยะรับฟังข้อขัดข้องที่กรมการกงสุลประกาศ จึงควรตรวจสถานะล่าสุดก่อนกำหนดขั้นตอน

• Home Affairs ImmiAccount help page — scanning and attaching translated records
• กรมการกงสุล — รับรองนิติกรณ์เอกสาร
• กรมการกงสุล — ขั้นตอนการรับรองเอกสาร (แผ่นขั้นตอนบริการ)
• กรมการกงสุล — การยื่นภาคยานุวัติสารอนุสัญญา Apostille และระยะรับฟังข้อขัดข้อง

7) ตัวอย่างการเทียบใบเสนอราคา 6 กรณี

ตัวอย่าง A — แปลเต็มกับแปลบางส่วน: ผู้ยื่นวีซ่าคู่ครองได้ใบเสนอราคาสองใบสำหรับสูติบัตรและทะเบียนบ้าน 4 หน้า ใบแรกแปลทุกหน้ารวมตราประทับ ใบที่สองแปลเฉพาะหน้าที่มีชื่อผู้ยื่น ยอดของใบที่สองต่ำกว่า แต่ไม่ใช่งานเดียวกัน ผู้ยื่นต้องตรวจ checklist ของ Home Affairs ก่อนว่ารับคำแปลบางส่วนของทะเบียนบ้านหรือไม่ แล้วจึงเทียบราคา

ตัวอย่าง B — ทิศทางภาษา: ผู้ให้บริการรายหนึ่งแจ้งว่าผู้แปลมี NAATI แต่เมื่อค้นใน Directory พบว่า credential เป็นอังกฤษ→ไทยเท่านั้น หากงานแปลทำในออสเตรเลีย คำแปลไทย→อังกฤษของผู้แปลรายนี้จึงไม่เข้ากติกาของ Home Affairs แม้ตราประทับจะเป็นของจริง

ตัวอย่าง C — วันที่ พ.ศ.: สูติบัตรระบุวันเกิด 15 มี.ค. 2534 ร่างคำแปลระบุ 15 March 1990 ผู้ตรวจคำนวณ 2534 − 543 = 1991 พบว่าคลาดหนึ่งปี ข้อผิดพลาดลักษณะนี้ทำให้ข้อมูลไม่ตรงกับหนังสือเดินทาง จึงเป็นเหตุผลที่ควรถามว่าใบเสนอราคารวมผู้ตรวจคนที่สองหรือไม่

ตัวอย่าง D — ค่าธรรมเนียมราชการของขั้นรับรอง: เอกสารแปล 4 ฉบับที่แต่ละฉบับต้องรับรองหนึ่งครั้งที่กรมการกงสุล แบบปกติ 4 × 200 = 800 บาท รับคืนภายในสามวันทำการ แบบด่วน 4 × 400 = 1,600 บาท รับวันเดียวกัน ตัวเลขนี้เป็นค่าธรรมเนียมราชการเท่านั้น ใบเสนอราคาที่ 'รวมรับรอง' ควรแยกให้เห็นว่าส่วนใดเป็นค่าธรรมเนียมรัฐ

ตัวอย่าง E — แปลในไทยโดยผู้แปลไม่มี NAATI: ผู้ยื่นในขอนแก่นใช้ผู้แปลในไทยที่ไม่มี NAATI และคำแปลระบุชื่อเต็ม ที่อยู่ โทรศัพท์ และคุณวุฒิครบ กรณีนี้เข้ากติกาของ Home Affairs สำหรับคำแปลที่ทำนอกออสเตรเลีย แต่ถ้าเอกสารชุดเดียวกันจะยื่นกับหน่วยงานประเมินวิชาชีพที่กำหนดให้ใช้ NAATI ผู้ยื่นต้องตรวจกติกาของหน่วยงานนั้นแยกต่างหาก

ตัวอย่าง F — วันที่ valid to ผ่านไปแล้ว: คำแปลลงวันที่ 10 ม.ค. 2026 ตราประทับระบุ valid to 30 มิ.ย. 2026 และผู้ยื่นใช้คำแปลในเดือนพฤศจิกายน 2026 คำแปลทำขณะ credential ยังมีผล จึงไม่หมดอายุเพราะวันที่บนตรา แต่ผู้ยื่นควรเก็บผลการตรวจสถานะไว้ และตรวจว่าหน่วยงานปลายทางกำหนดอายุคำแปลของตนเองหรือไม่

• NAATI — Frequently Asked Questions (current practitioners and recertification)
• Home Affairs — Attach documents to your application