แปลเอกสารไทยยื่นนิวซีแลนด์: กฎของ INZ, NZQA และ Medical Council

1) INZ: ต้องรับรองคำแปลหรือไม่ ขึ้นกับประเภทวีซ่า

หนังสือเวียน Amendment Circular 2025-17 แก้คู่มือ A13.5 และ E4.65.1 มีผลตั้งแต่ 26 พฤษภาคม 2568 แบ่งเป็น 3 ระดับ:

วีซ่ากลุ่มถาวร (residence class) เช่น Skilled Migrant และ Partnership Residence ต้องมีคำแปลรับรองเป็นภาษาอังกฤษสำหรับเอกสารทุกฉบับที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษ

วีซ่ากลุ่มชั่วคราว (temporary entry class) รวมถึงวีซ่าทำงานและวีซ่าท่องเที่ยว ต้องมีคำแปลรับรองสำหรับใบตรวจประวัติอาชญากรรมและใบรับรองแพทย์เสมอ แม้ใบตรวจประวัติจะระบุว่าไม่มีประวัติก็ตาม เอกสารอื่นเจ้าหน้าที่อาจเรียกคำแปลรับรองเพิ่มได้

วีซ่าท่องเที่ยวไม่ต้องรับรองคำแปลเอกสารประกอบอื่น แต่ต้องแปลเต็มฉบับ เช่น รายการเดินบัญชีและหลักฐานรายได้ ซึ่ง INZ ระบุว่าการแปลบางส่วนอาจไม่ได้รับการยอมรับ และต้องแนบชื่อเต็ม ที่อยู่ เบอร์โทรศัพท์ และคุณวุฒิหรือประสบการณ์ที่แสดงว่าผู้แปลเข้าใจทั้งภาษาอังกฤษและภาษาต้นฉบับ

• INZ — Providing English translations of supporting documents
• INZ — Amendment Circular 2025-17 (A13.5 / E4.65.1)

2) ใครทำคำแปลรับรองให้ INZ ได้ — และตำแหน่งของ NAATI

INZ รับคำแปลรับรองจากธุรกิจแปลภาคเอกชนหรือหน่วยงานแปลทางการที่มีชื่อเสียงน่าเชื่อถือ และจากบุคคลในชุมชนที่เป็นที่รู้จักว่าแปลถูกต้อง ไม่รับคำแปลที่ทำโดยผู้สมัคร สมาชิกครอบครัว หรือที่ปรึกษาด้านคนเข้าเมืองที่ช่วยคำขอนั้น ที่ปรึกษาที่มีใบอนุญาต (LIA) แปลได้หากไม่ได้เป็นที่ปรึกษาในคำขอนั้น

คำแปลรับรองแต่ละฉบับต้องอยู่บนหัวจดหมายของธุรกิจแปลหากทำได้ ผู้แปลรับรองว่าแปลถูกต้อง และมีตราประทับหรือลายมือชื่อของผู้แปลหรือธุรกิจแปล

ผลในทางปฏิบัติ: ผู้แปลที่ได้รับรองจาก NAATI ใช้กับ INZ ได้ในฐานะผู้แปลที่น่าเชื่อถือรายหนึ่ง ไม่มีสถานะพิเศษ ไม่ต้องแนบจดหมายอธิบายความเทียบเท่ากับ NZSTI และผู้แปลไทยที่ไม่มี NAATI ก็ใช้ได้หากคำแปลครบองค์ประกอบข้างต้น

• INZ — Who can complete a certified translation
• INZ — VisaPak 626 (translator details guidance)

3) ชื่อ ต้นฉบับ และไฟล์สแกน

INZ ขอให้ผู้แปลใช้ตัวสะกดชื่อภาษาอังกฤษตามหนังสือเดินทาง หากคำแปลใช้ตัวสะกดอื่น ต้องกรอกตัวสะกดนั้นในช่อง “other names” ของแบบคำขอด้วย ชื่อไทยที่ถอดเป็นอักษรโรมันได้หลายแบบ เช่น สกุลที่มี “ธ” หรือ “ศ” จึงควรกำหนดตัวสะกดให้ผู้แปลก่อนเริ่มงาน

ช่อง other names ยังต้องใส่ชื่อเกิด ชื่อหลังสมรสหรือรับบุตรบุญธรรม และชื่อในหนังสือเดินทางเล่มอื่น สำหรับคนไทยที่เปลี่ยนชื่อตัวหรือชื่อสกุล ควรแปลหนังสือสำคัญการเปลี่ยนชื่อแนบไปด้วย

ทุกฉบับต้องส่งทั้งเอกสารต้นฉบับภาษาไทยและคำแปล สำหรับคำขอออนไลน์ให้สแกนต้นฉบับให้อ่านได้ชัด INZ ระบุว่าอาจไม่ต้องใช้ต้นฉบับหรือสำเนารับรองหากแบบฟอร์มขอเพียงสำเนา หรือส่งสแกนที่อ่านได้ผ่านระบบออนไลน์แล้ว และจะติดต่อมาหากต้องการเอกสารจริง

• INZ — Using the English spelling of the name in your passport

4) ใบตรวจประวัติอาชญากรรมและการตรวจสุขภาพ

คู่มือ A5.10 กำหนดว่าใบตรวจประวัติต้องออกไม่เกิน 6 เดือน ณ วันยื่นคำขอ หากใบมีอายุครบ 1 ปีก่อนมีคำวินิจฉัย เจ้าหน้าที่อาจขอใบใหม่ ผู้ที่จะอยู่นิวซีแลนด์ตั้งแต่ 24 เดือนขึ้นไปต้องแนบใบตรวจประวัติกับคำขอ ใบที่เคยยื่นแล้วใช้ซ้ำกับวีซ่าชั่วคราวได้ภายใน 24 เดือนนับจากวันออก และกับวีซ่าถาวรประเภท Partnership หรือบุตรในอุปการะภายใน 24 เดือนเช่นกัน

ใบตรวจประวัติจากไทยที่ไม่ได้ออกเป็นภาษาอังกฤษต้องมีคำแปลรับรองทุกกรณี ตามข้อ 1 ควรขอใบจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติให้ใกล้วันยื่นที่สุดเพื่อไม่ให้หมดอายุ 6 เดือนระหว่างรวบรวมเอกสารอื่น

การตรวจสุขภาพและเอกซเรย์ทรวงอกต้องทำโดยแพทย์ในรายชื่อ panel physician ผ่านระบบ eMedical และผลต้องมีอายุไม่เกิน 3 เดือนเมื่อ INZ ได้รับคำขอ สำหรับวีซ่าทำงาน Accredited Employer วีซ่าท่องเที่ยว และวีซ่านักเรียน INZ จะแจ้งหลังยื่นว่าต้องตรวจหรือไม่ จึงไม่ควรตรวจล่วงหน้าเกินจำเป็น

• INZ Operational Manual — A5.10 Police certificates
• INZ — Police certificates
• INZ — How to get an X-ray or medical examination

5) NZQA: เทียบวุฒิ (IQA) ใช้เกณฑ์คำแปลต่างจาก INZ

NZQA ระบุว่าเอกสารที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษต้องมีคำแปลภาษาอังกฤษจาก “บริการแปลทางการที่ได้รับการยอมรับ” ทุกฉบับ และไม่พิจารณาคำขอที่ไม่มีคำแปล เกณฑ์นี้เข้มกว่าข้อยกเว้นของ INZ ที่ยอมรับบุคคลในชุมชน คำแปลที่ใช้กับวีซ่าท่องเที่ยวจึงอาจใช้กับ NZQA ไม่ได้

เอกสารที่ต้องอัปโหลด: หน้าข้อมูลหนังสือเดินทาง (และหน้าที่มีชื่อบิดามารดาถ้ามี) ปริญญาบัตรทุกระดับหลังมัธยมศึกษา ใบแสดงผลการเรียนทุกปี หลักฐานการเปลี่ยนชื่อหากชื่อไม่ตรงกับหนังสือเดินทาง ทุกไฟล์ต้องเป็นสแกนสีจากต้นฉบับ ไม่รับขาวดำ ไม่เบลอ และไม่ตัดขอบ NZQA แนะนำให้แนบคำอธิบายหลักสูตรด้วยโดยเฉพาะ IQA สายครูและบัญชีอาชีพขาดแคลน

NZQA กำหนดให้ตรวจสอบเอกสาร (verification) ก่อนยื่น IQA และตามข้อกำหนดการให้บริการ เอกสารที่ตรวจสอบโดยบุคคลที่สามต้องส่งตรงจากผู้ตรวจสอบถึง NZQA หรือให้ NZQA เข้าถึงข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์โดยตรง ค่าใช้จ่ายการตรวจสอบเป็นของผู้สมัคร วิธีการสำหรับมหาวิทยาลัยไทยให้ตรวจจากหน้าวิธีตรวจสอบของ NZQA ในวันที่ยื่น

คำขอที่เอกสารไม่ครบจะถูกพักไว้และอาจถูกยกเลิกหากไม่ส่งภายในเวลาที่ขอ ค่าธรรมเนียมโดยทั่วไปไม่คืน จึงควรให้ผู้แปลแปลงปี พ.ศ. ในปริญญาบัตรและใบแสดงผลเป็น ค.ศ. และใช้ชื่อตามหนังสือเดินทางตั้งแต่ต้น

• NZQA — Requirements for evidence and documents
• NZQA — Terms and conditions for IQAs and OSAs
• NZQA — Apply for an IQA

6) แพทย์: Medical Council of New Zealand แยกจากวีซ่าทั้งหมด

การขึ้นทะเบียนแพทย์เป็นกระบวนการของ Te Kaunihera Rata o Aotearoa (MCNZ) ไม่ใช่ของ INZ ตัวอย่างจากรายการเอกสารสอบ NZREX Clinical: วุฒิแพทยศาสตร์ต้องมีคำแปลภาษาอังกฤษอย่างเป็นทางการ (official English translation) และต้องผ่านการตรวจสอบจากต้นทาง (primary source verification) ผ่านบริการ EPIC ของ ECFMG ใน MyIntealth ก่อนยื่น

สำเนารับรองต้องรับรองโดยบุคคลที่อยู่ในรายชื่อผู้มีสิทธิรับรองของ MCNZ และข้อความรับรองรวมถึงตราประทับต้องเป็นภาษาอังกฤษ หากชื่อในเอกสารต่างกัน ต้องแนบสำเนารับรองเอกสารเปลี่ยนชื่อหรือคำแถลงตามกฎหมาย (statutory declaration) รูปถ่ายต้องถ่ายไม่เกิน 4 เดือนและให้บุคคลอื่นลงนามรับรองว่าเป็นรูปของผู้สมัคร

MCNZ ไม่ได้ประกาศรายชื่อผู้แปลที่อนุมัติ สิ่งที่กำหนดคือคำแปลอย่างเป็นทางการและการตรวจสอบเอกสารจากต้นทาง สำหรับแพทย์เฉพาะทางที่ยื่นขอ provisional vocational registration คู่มือ VOC3B ระบุว่าราชวิทยาลัยที่เกี่ยวข้องให้ความเห็นภายในราว 6 สัปดาห์หลังได้คำขอครบ และ MCNZ ออกหนังสือแจ้งคุณสมบัติภายในราว 6 สัปดาห์หลังได้รับความเห็น

วิชาชีพอื่นมีกฎของตนเอง เช่น Dental Council กำหนดให้เอกสารยืนยันตัวตนทุกฉบับรับรองโดยบุคคลเดียวกัน จึงไม่ควรนำกฎของสภาหนึ่งไปใช้กับอีกสภาหนึ่ง

• MCNZ — NZREX Clinical application checklist
• MCNZ — VOC3B guide (provisional vocational scope)
• ECFMG — EPIC primary-source verification
• Dental Council NZ — written examination enrolment form

7) นิติกรณ์และ Apostille: ไม่ใช่ขั้นตอนตั้งต้น

หน้าคำแนะนำของ INZ, NZQA และรายการของ MCNZ ที่อ้างถึงข้างต้นไม่ได้กำหนดให้เอกสารไทยต้องผ่านนิติกรณ์ของกรมการกงสุลหรือ Apostille ก่อนยื่น กลไกที่ใช้คือคำแปลรับรอง สำเนารับรอง และการตรวจสอบกับผู้ออกเอกสารโดยตรง การทำนิติกรณ์ไว้ล่วงหน้าจึงเพิ่มเวลาและค่าใช้จ่ายโดยไม่จำเป็น เว้นแต่ผู้รับเรื่องขอเป็นการเฉพาะ

หากหน่วยงานในนิวซีแลนด์ขอการรับรอง นิวซีแลนด์เป็นภาคีอนุสัญญา Apostille ตารางสถานะของ HCCH แสดงวันเริ่มใช้บังคับสำหรับไทยคือ 28 ก.พ. 2570 นับจากนั้นหน่วยงานนิวซีแลนด์รับ Apostille ของเอกสารราชการไทยได้ เว้นแต่นิวซีแลนด์ยื่นคัดค้านการภาคยานุวัติตามข้อ 12

• HCCH — Apostille Convention status table