เอกสารไทย–ออสเตรเลีย: NAATI, DFAT และ Apostille 2570

1) เริ่มจากทิศทางของเอกสารและผู้รับ

คำถามแรกไม่ใช่ว่าต้องใช้ Apostille หรือไม่ แต่คือเอกสารออกจากประเทศใดและใครเป็นผู้รับ เอกสารไทยที่ยื่นวีซ่าออนไลน์ เอกสารไทยที่ยื่นศาลหรือหน่วยงานทะเบียนในออสเตรเลีย และเอกสารออสเตรเลียที่ยื่นอำเภอหรือกรมที่ดินในไทย มีเงื่อนไขต่างกันทั้งหมด DFAT เองระบุว่าไม่สามารถบอกได้ว่าหน่วยงานต่างประเทศต้องการอะไร ผู้ขอต้องถามผู้รับให้ระบุเอง

• •เอกสารไทย → Home Affairs (วีซ่า สัญชาติ): ยึดรายการเอกสารของวีซ่าแต่ละประเภทและคู่มือแนบเอกสาร
• •เอกสารไทย → ผู้รับออสเตรเลียรายอื่น (ศาล มหาวิทยาลัย สภาวิชาชีพ ธนาคาร): ถามว่าต้องการสำเนารับรอง การรับรองนิติกรณ์ หรือ Apostille
• •เอกสารออสเตรเลีย → หน่วยงานไทย: ปัจจุบันใช้ Authentication ของ DFAT ต่อด้วยสถานทูตหรือสถานกงสุลไทย และคำแปลไทย
• •ขอคำตอบเป็นลายลักษณ์อักษร และบันทึกวันที่ถาม เพราะแนวปฏิบัติช่วงก่อนและหลัง 28 ก.พ. 2570 อาจเปลี่ยน

2) เอกสารไทยสำหรับวีซ่าออสเตรเลีย: สิ่งที่ Home Affairs เขียนไว้จริง

คู่มือหน้าแนบเอกสารใน ImmiAccount ให้แนบทั้งเอกสารต้นฉบับและคำแปลภาษาอังกฤษของเอกสารที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษ ในออสเตรเลียให้ใช้ผู้แปลที่ได้รับการรับรองจาก NAATI ส่วนผู้แปลนอกออสเตรเลียไม่จำเป็นต้องได้รับการรับรองจาก NAATI แต่คำแปลทุกฉบับต้องมีชื่อเต็ม ที่อยู่และโทรศัพท์ และคุณวุฒิกับประสบการณ์ในภาษานั้นของผู้แปล โดยเขียนรายละเอียดเป็นภาษาอังกฤษ ให้สแกนแยกเอกสารทีละฉบับ สแกนทั้งสองด้าน และสแกนสีถ้าต้นฉบับเป็นสี

คู่มือดังกล่าวไม่ได้กำหนดให้เอกสารไทยทุกฉบับต้องผ่านกรมการกงสุลก่อนยื่นวีซ่า การนำทะเบียนสมรสหรือสูติบัตรไปรับรองนิติกรณ์โดยไม่มีผู้รับขอจึงอาจเสียเวลาและค่าธรรมเนียมราชการโดยไม่จำเป็น สำหรับวีซ่าทักษะ Home Affairs ขอหนังสือรับรองความประพฤติจากทุกประเทศที่เคยอาศัยรวม 12 เดือนขึ้นไปในช่วง 10 ปีหลังอายุ 16 ปี และหากไม่ใช่ภาษาอังกฤษต้องแนบสำเนารับรองของคำแปล ให้ตรวจรายการเอกสารของวีซ่าประเภทนั้นอีกครั้งเสมอ

• Home Affairs — ImmiAccount help: attaching documents and English translations
• Home Affairs — Applying for a skilled visa (police certificates)

3) เอกสารไทยสำหรับผู้รับออสเตรเลียรายอื่น

ศาล หน่วยงานทะเบียน หรือสถาบันการเงินบางแห่งอาจขอให้เอกสารไทยผ่านการรับรองของรัฐ ปัจจุบันชั้นที่ไทยทำได้คือการรับรองนิติกรณ์ที่กรมการกงสุล (ค่าธรรมเนียมราชการ 200 บาทต่อสติกเกอร์สำหรับบริการปกติ) หลังวันที่ 28 ก.พ. 2570 ผู้รับในออสเตรเลียซึ่งเป็นรัฐภาคีอาจขอ Apostille จากกรมการกงสุลในฐานะหน่วยงานผู้มีอำนาจของไทยแทน

ข้อที่มักเข้าใจผิดคือคิดว่าต้องนำเอกสารไทยไปให้สถานทูตออสเตรเลียรับรองต่อเหมือนประเทศอื่น ตาม Smartraveller เจ้าหน้าที่กงสุลออสเตรเลียในต่างประเทศออก Apostille หรือ Authentication ให้เอกสารออสเตรเลีย และรับรองสำเนาได้เฉพาะเอกสารที่จะใช้ในออสเตรเลีย หากต้องรับรองเอกสารต่างประเทศเพื่อไปใช้ที่อื่นต้องใช้โนตารีท้องถิ่น ดังนั้นถ้าผู้รับออสเตรเลียต้องการเพียงสำเนารับรอง อาจใช้บริการรับรองสำเนาของสถานทูตออสเตรเลีย (ค่าธรรมเนียมราชการ AUD 90 ต่อรายการตามตารางที่สถานเอกอัครราชทูตออสเตรเลียเผยแพร่ตั้งแต่ 1 ม.ค. 2569) หรือผู้รับรองที่ผู้รับกำหนด

• Smartraveller — How to request notarial services overseas
• Australian High Commission Singapore — consular fee schedule from 1 January 2026

4) เอกสารออสเตรเลียมาใช้ในไทย ก่อน 28 ก.พ. 2570

สถานกงสุลใหญ่ ณ นครซิดนีย์ระบุว่าเอกสารออสเตรเลียต้องได้รับการรับรองจาก DFAT ก่อน แล้วจึงยื่นต้นฉบับที่รับรองแล้ว สำเนาทุกหน้า สำเนาบัตรของเจ้าของเอกสาร และแบบคำร้อง ค่าธรรมเนียมราชการ AUD 25 ต่อเอกสาร ยื่นทางไปรษณีย์ได้พร้อมซองตอบกลับ สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงแคนเบอร์รากำหนด AUD 25 ต่อตราประทับ และระบุชัดว่าไม่รับ Apostille รวมถึง DFAT อาจให้ผ่านโนตารีพับลิกก่อน

DFAT ออกใบรับรองให้เฉพาะเอกสารมหาชนของออสเตรเลีย ซึ่งตาม Smartraveller รวมถึงเอกสารจากหน่วยงานรัฐ สถานศึกษา เอกสารที่ออกโดยผู้แปล NAATI ระดับ Certified Translator หรือ Recognised Practising Translator และเอกสารที่โนตารีพับลิกออสเตรเลียรับรอง เอกสารเอกชน เช่น หนังสือมอบอำนาจหรือเอกสารบริษัท จึงต้องให้โนตารีพับลิกรับรองก่อน ใบรับรองติดกับต้นฉบับโดยตรง หากไม่ต้องการให้ต้นฉบับถูกประทับ ให้ใช้สำเนาที่โนตารีรับรองแทน

• •ค่าธรรมเนียมราชการของ DFAT สำหรับ Apostille หรือ Authentication คือ AUD 105 ต่อฉบับตามตารางที่สถานเอกอัครราชทูตออสเตรเลียเผยแพร่ตั้งแต่ 1 ม.ค. 2569 และปรับตาม CPI ทุก 1 ม.ค.
• •หน่วยงานไทยส่วนใหญ่ยังต้องมีคำแปลภาษาไทย และบางแห่งต้องให้กรมการกงสุลรับรองคำแปล ให้ถามอำเภอ กรมที่ดิน หรือกรมพัฒนาธุรกิจการค้าก่อน
• •แต่งงานในไทย: หนังสือรับรองความเป็นโสด (CNI) ของออสเตรเลียต้องทำที่สถานเอกอัครราชทูตออสเตรเลียในกรุงเทพฯ หรือสถานกงสุลใหญ่ออสเตรเลียในไทยตามคำแนะนำของสถานทูต ค่าธรรมเนียมราชการ AUD 181 ต่อฉบับตามตารางปี 2569

• Royal Thai Consulate-General, Sydney — Legalisation
• Royal Thai Embassy, Canberra — Power of Attorney (DFAT authentication; apostille not accepted)
• Smartraveller — Documents we can legalise
• Australian Embassy Thailand — Getting married in Thailand (PDF)

5) หลัง 28 ก.พ. 2570: Apostille ระหว่างไทยกับออสเตรเลีย

ออสเตรเลียเป็นภาคีอนุสัญญา Apostille อยู่แล้ว ส่วนไทยฝากภาคยานุวัติสารไว้เมื่อ 30 มิ.ย. 2569 โดย HCCH แจ้งวันเริ่มผูกพันของไทยเป็น 28 ก.พ. 2570 ตารางสถานะที่ตรวจเมื่อ 8 พ.ย. 2569 แสดงแถวไทยเป็น A โดยไม่มีเครื่องหมาย A** ที่หมายถึงการคัดค้าน ทว่าช่วงเวลาให้รัฐภาคีคัดค้านยังเปิดอยู่ จึงต้องตรวจซ้ำก่อนใช้จริง

หากไม่มีการคัดค้าน เอกสารมหาชนออสเตรเลียที่มี Apostille จาก DFAT ไม่ต้องผ่านสถานทูตหรือสถานกงสุลไทยอีก และเอกสารมหาชนไทยที่มี Apostille จากกรมการกงสุลไม่ต้องผ่านขั้นของออสเตรเลียเพิ่ม ข้อควรระวังคือ Authentication Certificate ไม่ใช่ Apostille เอกสารที่ DFAT ออก Authentication ไว้ก่อนวันมีผลจึงยังต้องรับรองที่สถานทูตไทย หรือขอ Apostille ฉบับใหม่ นอกจากนี้หน้าเว็บของสถานทูตไทยที่ระบุว่าไม่รับ Apostille ยังเป็นข้อมูลก่อนวันมีผล ควรรอการปรับปรุงและถามหน่วยงานไทยผู้รับให้ชัด

• HCCH news archive — Thailand joins the 1961 Apostille Convention
• HCCH — Apostille Convention status table

6) ตรวจคำแปล NAATI และข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

ผู้แปลที่ได้รับการรับรองจาก NAATI ทุกคนมีหมายเลข Certified Practitioner Number (CPN) 9 ตัวอักษร ขึ้นต้นด้วย CPN ตามด้วยตัวเลข 1 ตัว ตัวอักษร 2 ตัว ตัวเลข 2 ตัว และตัวอักษร 1 ตัว ซึ่งปรากฏใต้ชื่อบนตราประทับ (กระดาษหรือดิจิทัล) ตรวจได้ที่เครื่องมือ Check a NAATI certification ใน NAATI Online Directory คุณวุฒิต้องต่ออายุทุก 3 ปี

NAATI อธิบายว่าวันที่ 'valid to' บนตราประทับเป็นวันครบกำหนดต่ออายุคุณวุฒิ ไม่ใช่วันหมดอายุของคำแปล คำแปลที่ทำขณะคุณวุฒิยังมีผลจึงใช้ได้ไม่มีกำหนด คำแปลจึงต้องลงวันที่แปลไว้ ตราประทับที่ NAATI ออกให้เป็นหมึกสีน้ำเงิน

• •รับรองนิติกรณ์หรือ Apostille ทั้งที่ผู้รับไม่ได้ขอ ทำให้เสียเวลาและค่าธรรมเนียม
• •คำแปลจากผู้แปลในออสเตรเลียที่ไม่มีคุณวุฒิ NAATI
• •คำแปลจากนอกออสเตรเลียที่ขาดที่อยู่ โทรศัพท์ หรือคุณวุฒิของผู้แปล
• •แนบเฉพาะคำแปลโดยไม่แนบต้นฉบับภาษาไทย หรือสแกนขาวดำทั้งที่ต้นฉบับเป็นสี
• •ใช้ Authentication ของ DFAT กับหน่วยงานไทยโดยไม่ผ่านสถานทูตไทย

• NAATI — Check a NAATI certification (CPN)
• NAATI — Translator Stamp Information (PDF)

7) ตัวอย่าง 6 กรณี

ตัวเลขเป็นค่าธรรมเนียมราชการตามตารางที่อ้างข้างต้น ไม่รวมค่าแปล ค่าโนตารีพับลิก ค่าไปรษณีย์ และค่าบริการของสำนักงาน ค่าธรรมเนียมของออสเตรเลียอาจเปลี่ยนในวันที่ 1 ม.ค. 2570

• •ตัวอย่าง A — วีซ่าคู่ครอง: ผู้แปลในกรุงเทพฯ ที่ไม่ใช่ NAATI แปลทะเบียนสมรสได้ หากระบุชื่อเต็ม ที่อยู่ โทรศัพท์ และคุณวุฒิเป็นภาษาอังกฤษ แต่ถ้าจ้างผู้แปลที่อยู่ในซิดนีย์ ผู้แปลนั้นต้องมีคุณวุฒิ NAATI
• •ตัวอย่าง B — วันที่บนตรา NAATI: ตราระบุ valid to 30 มิ.ย. 2568 คำแปลลงวันที่ 10 มี.ค. 2567 อยู่ในช่วงคุณวุฒิมีผล จึงยังใช้ได้ ส่วนคำแปลลงวันที่ 1 ส.ค. 2568 ต้องตรวจ CPN ว่าผู้แปลต่ออายุแล้วหรือไม่
• •ตัวอย่าง C — สูติบัตรออสเตรเลียสำหรับแจ้งเกิดที่สถานทูตไทย ก่อน 28 ก.พ. 2570: DFAT Authentication AUD 105 + สถานทูตไทย AUD 25 = AUD 130 ต่อฉบับ สองฉบับรวม AUD 260
• •ตัวอย่าง D — หลัง 28 ก.พ. 2570 หากหน่วยงานไทยรับ Apostille: เหลือค่า Apostille ของ DFAT AUD 105 ต่อฉบับ (อัตราปี 2569) ลดลง AUD 25 ต่อฉบับเมื่อเทียบกับตัวอย่าง C แต่ยังต้องมีคำแปลภาษาไทย และอาจต้องให้กรมการกงสุลรับรองคำแปล 200 บาทต่อสติกเกอร์ หากผู้รับกำหนด
• •ตัวอย่าง E — เอกสารคาบเกี่ยว: DFAT ออก Authentication วันที่ 20 ก.พ. 2570 แต่ยื่นสถานทูตไทยไม่ทันก่อน 28 ก.พ. Authentication ไม่กลายเป็น Apostille จึงต้องยื่นสถานทูตไทยต่อ หรือขอ Apostille ใหม่ซึ่งเสียค่าธรรมเนียมราชการอีก AUD 105
• •ตัวอย่าง F — สำเนารับรองสำหรับใช้ในออสเตรเลีย: ผู้รับขอสำเนารับรองของปริญญาบัตรไทยและใบแสดงผลการเรียน 2 ฉบับ หากใช้บริการรับรองสำเนาที่สถานทูตออสเตรเลีย ค่าธรรมเนียมราชการ 2 × AUD 90 = AUD 180 ตามตารางปี 2569 เพราะคิดแยกทุกรายการ