ภาษี / Tax
5 ข้อผิดพลาดของ SME ที่มักเป็นประเด็นเมื่อสรรพากรตรวจ

คำตอบสั้น
ประเด็นที่ SME มักถูกตั้งคำถามคือ ภาษีซื้อจากใบกำกับภาษีที่ไม่ครบรายการตามมาตรา 86/4 การไม่หักหรือไม่นำส่งภาษี ณ ที่จ่าย รายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี เช่น ค่ารับรองเกินเพดาน ยอดเงินเข้าบัญชีที่อธิบายไม่ได้ และการยื่นหรือชำระภาษีล่าช้าซึ่งมีเงินเพิ่ม การกระทบยอดรายเดือนและเก็บเอกสารประกอบช่วยลดความเสี่ยงได้มาก แต่ไม่ได้รับประกันว่าจะไม่ถูกตรวจ
ห้าประเด็นนี้ไม่ได้มาจากสถิติของกรมสรรพากร แต่เป็นจุดที่ตัวบทกฎหมายผูกผลทางภาษีไว้ชัดเจน และกระทบกิจการขนาดเล็กได้ง่ายเพราะงานเอกสารมักทำโดยคนน้อย แต่ละข้ออธิบายว่ากฎหมายกำหนดอะไร ผลเมื่อทำพลาด และสิ่งที่ควรตรวจก่อนปิดงวด
1) ภาษีซื้อจากใบกำกับภาษีที่ไม่ครบรายการ
มาตรา 86/4 กำหนดรายการขั้นต่ำของใบกำกับภาษีเต็มรูป 8 ข้อ ได้แก่ คำว่า "ใบกำกับภาษี" ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ออก ชื่อและที่อยู่ของผู้ซื้อ เลขลำดับ รายละเอียดและมูลค่าสินค้าหรือบริการ จำนวนภาษีที่แยกจากมูลค่าชัดแจ้ง วันที่ออก และข้อความอื่นที่อธิบดีกำหนด
มาตรา 82/5 ไม่ให้นำภาษีซื้อมาหัก เมื่อไม่มีใบกำกับภาษี ใบกำกับผิดหรือขาดรายการสำคัญ ซื้อมาใช้นอกกิจการ หรือเป็นภาษีซื้อของค่ารับรอง เมื่อภาษีซื้อถูกตัด ภาษีที่ต้องชำระเพิ่มจะมีเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนตามมาตรา 89/1 ซึ่งรวมแล้วต้องไม่เกินจำนวนภาษี
- •ตรวจชื่อ ที่อยู่ และเลขผู้เสียภาษีของบริษัทบนใบกำกับก่อนบันทึก
- •จับคู่ใบกำกับรายการใหญ่กับหลักฐานการจ่ายเงินจากบัญชีบริษัท
2) ไม่หักหรือไม่นำส่งภาษี ณ ที่จ่าย
เมื่อบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลจ่ายเงินได้ที่อยู่ในขอบเขตคำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.4/2528 ต้องหักภาษีตามอัตราของเงินได้ประเภทนั้น และนำส่งด้วยแบบ ภ.ง.ด.3 (ผู้รับเป็นบุคคลธรรมดา) หรือ ภ.ง.ด.53 (ผู้รับเป็นนิติบุคคล) ถ้าไม่หักหรือหักแล้วไม่นำส่ง ผู้จ่ายต้องรับผิดร่วมกับผู้รับเงินในภาษีที่ควรหัก และมีเงินเพิ่มตามประมวลรัษฎากร
- •ค่าบริการและค่าจ้างทำของทั่วไป: ร้อยละ 3
- •ค่าเช่าทรัพย์สิน: ร้อยละ 5
- •ค่าโฆษณา: ร้อยละ 2
- •ค่าขนส่ง (ไม่รวมขนส่งสาธารณะ): ร้อยละ 1
3) รายจ่ายต้องห้ามที่ถูกบันทึกเป็นค่าใช้จ่าย
มาตรา 65 ตรี กำหนดรายจ่ายที่ไม่ให้นำมาคำนวณกำไรสุทธิ เช่น รายจ่ายส่วนตัว รายจ่ายที่ไม่ได้จ่ายเพื่อหากำไรหรือเพื่อกิจการโดยเฉพาะ และเบี้ยปรับหรือเงินเพิ่มภาษี เมื่อถูกตรวจพบ กำไรสุทธิจะถูกปรับเพิ่มและเสียภาษีตามอัตราที่ใช้กับกิจการนั้น
สำหรับค่ารับรอง กฎกระทรวง ฉบับที่ 143 ให้หักได้ไม่เกินร้อยละ 0.3 ของยอดรายได้หรือยอดขาย หรือของทุนที่ชำระแล้ว แล้วแต่จำนวนใดมากกว่า และสูงสุดไม่เกิน 10 ล้านบาท ค่าสิ่งของที่ให้ต้องไม่เกินคนละ 2,000 บาทต่อคราว และต้องมีผู้มีอำนาจอนุมัติพร้อมใบรับ
4) ยอดเงินเข้าบัญชีไม่ตรงกับรายได้ที่แสดง
หลังกฎหมายรายงานธุรกรรมปี 2562 มีผล สถาบันการเงินและผู้ให้บริการชำระเงินต้องรายงานข้อมูลบัญชีที่มีการฝากหรือรับโอนตั้งแต่ 3,000 ครั้งต่อปี หรือตั้งแต่ 400 ครั้งและยอดรวมตั้งแต่ 2 ล้านบาท ข้อมูลนี้ทำให้ยอดเงินเข้าที่ไม่ตรงกับรายได้ในแบบภาษีถูกตั้งคำถามได้ง่ายขึ้น
ให้กระทบยอดเงินเข้าทุกบัญชีกับรายได้ทุกเดือน และบันทึกที่มาของเงินที่ไม่ใช่รายได้ เช่น เงินกู้กรรมการ เงินเพิ่มทุน หรือเงินโอนระหว่างบัญชีของตนเอง พร้อมเอกสารประกอบ
5) ยื่นหรือชำระภาษีล่าช้าซ้ำ ๆ
การยื่นแบบล่าช้ามีทั้งเงินเพิ่มคิดตามระยะเวลาเมื่อมีภาษีต้องชำระ และค่าปรับตามบทกำหนดโทษ แม้แบบนั้นจะไม่มีภาษีต้องชำระก็ตาม สำหรับภาษีมูลค่าเพิ่ม มาตรา 89/1 กำหนดเงินเพิ่มร้อยละ 1.5 ต่อเดือนหรือเศษของเดือน นับจากพ้นกำหนดยื่นจนถึงวันชำระ
ป้องกันด้วยปฏิทินภาษีรายเดือนที่มีผู้รับผิดชอบชัดเจน และปิดบัญชีรายเดือนก่อนถึงกำหนดยื่น ไม่รอรวบรวมเอกสารตอนสิ้นปี
สรุป
ห้าข้อนี้ป้องกันได้ด้วยเอกสารที่ครบและการกระทบยอดสม่ำเสมอ หากต้องการให้ทีมงานตรวจความเสี่ยงของกิจการ ขอบเขตงานขึ้นกับปริมาณเอกสาร สอบถามเจ้าหน้าที่เพื่อขอใบเสนอราคา
ติดต่อขอคำปรึกษาคำถามที่พบบ่อย
ถ้าถูกสรรพากรเรียกตรวจแล้ว ควรทำอย่างไร?+
อ่านว่าหนังสืออ้างมาตราใด ประเภทภาษีและงวดใด ตอบตามกำหนดหรือขอเลื่อนเป็นหนังสือ และเตรียมเอกสารเฉพาะประเด็นที่ถูกขอ ผู้ไปพบควรรู้ข้อเท็จจริงจริง ถ้าประเด็นเกี่ยวกับการตีความกฎหมาย ควรมีผู้เชี่ยวชาญร่วมด้วย
สรรพากรตรวจย้อนหลังได้กี่ปี?+
ขึ้นกับประเภทภาษี ภาษีเงินได้ที่ยื่นแบบไว้ เจ้าพนักงานมีเวลาเรียกตรวจตามมาตรา 19 โดยหลัก 2 ปีหลังวันยื่น และอธิบดีอนุมัติให้ยาวถึง 5 ปีได้เมื่อมีเหตุตามกฎหมาย สำหรับภาษีมูลค่าเพิ่ม มาตรา 88/6 ให้ประเมินได้ภายใน 2 ปีในกรณีทั่วไป และ 10 ปีถ้าไม่ได้ยื่นแบบหรือแสดงฐานภาษีต่ำไปเกินร้อยละ 25
ค่ารับรองหักได้เท่าไร?+
ไม่เกินร้อยละ 0.3 ของยอดรายได้หรือยอดขาย หรือทุนที่ชำระแล้ว แล้วแต่จำนวนใดมากกว่า สูงสุด 10 ล้านบาท ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 143 และภาษีซื้อจากค่ารับรองนำมาหักภาษีขายไม่ได้ตามมาตรา 82/5
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →บัญชีบริษัท BOI: แยกกำไรยกเว้นภาษี วงเงิน เงินปันผล และรายงาน
วิธีแยกรายได้และรายจ่าย BOI/Non-BOI ตามประกาศกรมสรรพากร รวมผลกำไรขาดทุนสองกิจการ ติดตามวงเงินภาษีที่ยกเว้น จ่ายปันผลให้ได้สิทธิ และรายงาน e-Monitoring พร้อมตัวอย่างตัวเลข 5 กรณี
ยื่นภาษีย้อนหลัง: เบี้ยปรับ เงินเพิ่ม และเกณฑ์ลดปี 2569
แยกภาษี เงินเพิ่ม เบี้ยปรับ และค่าปรับอาญาตามประมวลรัษฎากร พร้อมอัตราลดเบี้ยปรับ VAT ตาม ท.ป.369/2569 ตัวอย่างคำนวณ ระยะเวลาย้อนหลัง และข้อจำกัดการผ่อนชำระ
ขอลดเบี้ยปรับสรรพากร: อัตราตาม ท.ป.369/2569 และตัวอย่างคำนวณ
หลักเกณฑ์งดหรือลดเบี้ยปรับฉบับรวมแก้ไขถึง ท.ป.369/2569 ทั้ง VAT ภาษีเงินได้ จด VAT ช้า สินค้าขาดรายงาน และ ภ.ง.ด.51 พร้อมตัวอย่าง 6 กรณี