แปลเอกสารไทยยื่น USCIS: กติกาคำแปลรับรอง 8 CFR 103.2(b)(3) และ NAATI

ตัวบทกำหนดอะไรจริง ๆ

8 CFR 103.2(b)(3) มีสาระสามข้อ ได้แก่ (1) เอกสารใดที่มีภาษาต่างประเทศและยื่นต่อ USCIS ต้องแนบคำแปลภาษาอังกฤษฉบับเต็ม (2) ผู้แปลต้องรับรองว่าคำแปลครบถ้วนและถูกต้อง และ (3) ผู้แปลต้องรับรองว่าตนมีความสามารถแปลจากภาษาต่างประเทศนั้นเป็นภาษาอังกฤษ ตัวบทไม่ได้เอ่ยถึงสมาคมวิชาชีพ ใบอนุญาต หรือการลงทะเบียนผู้แปลใด ๆ

คู่มือนโยบาย USCIS เล่ม 1 ภาค E บทที่ 6 หัวข้อ E ย้ำหลักเดียวกันและเพิ่มว่า บทสรุปเอกสารที่ผู้แปลจัดทำ (summary) ใช้ไม่ได้ นอกจากนี้ หากมีเหตุสงสัยว่าคำแปลไม่ถูกต้อง เจ้าหน้าที่อาจเรียกผู้แปลมาให้ถ้อยคำทั้งเรื่องความรู้สองภาษาและความถูกต้องของคำแปล ข้อนี้คือเหตุผลเชิงปฏิบัติที่ควรเลือกผู้แปลซึ่งติดต่อได้และพร้อมยืนยันงานของตน

เจ้าหน้าที่ชั่งน้ำหนักพยานหลักฐานแต่ละชิ้นทั้งความเกี่ยวข้อง น้ำหนัก และความน่าเชื่อถือ ภายใต้มาตรฐาน preponderance of the evidence (น่าจะเป็นจริงมากกว่าไม่จริง) คำแปลที่ผ่านเงื่อนไขขั้นต่ำแต่มีจุดขัดกับต้นฉบับจึงยังทำให้ถูกขอหลักฐานเพิ่ม (RFE) หรือถูกปฏิเสธได้ และคู่มือเดียวกันระบุว่า USCIS มีดุลพินิจปฏิเสธโดยไม่ออก RFE ก่อนในบางกรณี

• eCFR: 8 CFR 103.2 Submission and adjudication of benefit requests
• USCIS Policy Manual Vol. 1, Part E, Chapter 6 — Evidence

ใครแปลได้: NAATI, ATA, ผู้แปลอิสระ และการแปลเอง

เนื่องจากข้อบังคับวัดที่คำรับรองความสามารถ ไม่ใช่ตัวองค์กรที่ออกใบรับรอง ผู้แปลที่ได้รับรอง NAATI (ระบบของออสเตรเลีย) หรือ ATA (สมาคมนักแปลอเมริกัน) จึงไม่มีสถานะพิเศษตามกฎหมาย แต่เลขรับรองช่วยให้คำรับรองเรื่องความสามารถมีหลักฐานรองรับที่ตรวจสอบได้ ในทางกลับกัน ผู้แปลที่ไม่มีใบรับรองจากสมาคมใดก็ทำคำแปลที่ใช้ยื่นได้หากคำรับรองครบและงานถูกต้อง

ตัวบทไม่ได้ห้ามผู้ยื่นหรือคู่สมรสแปลเอง แต่คำแปลจากผู้มีส่วนได้เสียในคำร้องทำให้เจ้าหน้าที่มีเหตุตั้งคำถามเรื่องความเป็นกลางได้ง่ายกว่า โดยเฉพาะเอกสารที่พิสูจน์ความสัมพันธ์หรือการสิ้นสุดการสมรสเดิม ในทางปฏิบัติจึงนิยมใช้ผู้แปลอิสระที่ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องกับคำร้อง

เครื่องแปลอัตโนมัติไม่สามารถลงนามรับรองความสามารถได้ หากใช้เป็นร่างแรก ผู้แปลที่เป็นมนุษย์ต้องตรวจทานเทียบต้นฉบับทุกบรรทัดและรับผิดชอบคำรับรองเองทั้งหมด

ใบรับรองผู้แปล (translator's certification) ควรมีอะไร

ตัวบทของ USCIS บังคับสองคำรับรอง ส่วนรายละเอียดอื่นเป็นแนวปฏิบัติที่ช่วยให้เจ้าหน้าที่จับคู่คำแปลกับต้นฉบับและติดต่อผู้แปลได้ สำหรับศาลตรวจคนเข้าเมือง 8 CFR 1003.33 กำหนดเพิ่มว่าคำรับรองต้องลงนาม และพิมพ์หรือเขียนให้อ่านออกชัดเจน

• •ชื่อเอกสารต้นฉบับ เลขที่เอกสาร หน่วยงานผู้ออก วันที่ออก และจำนวนหน้า เพื่อผูกคำแปลกับต้นฉบับฉบับนั้น
• •ข้อความว่าผู้แปลมีความสามารถในภาษาไทยและภาษาอังกฤษ และสามารถแปลจากภาษาไทยเป็นภาษาอังกฤษ
• •ข้อความว่าคำแปลที่แนบเป็นคำแปลฉบับเต็ม ครบถ้วน และถูกต้องตามต้นฉบับ
• •ชื่อผู้แปลแบบพิมพ์ ลายมือชื่อ วันที่ลงนาม และข้อมูลติดต่อ (ที่อยู่ อีเมล หรือโทรศัพท์)
• •เลขรับรองวิชาชีพ เช่น NAATI หรือ ATA ถ้ามี ใส่เป็นข้อมูลเสริม ไม่ใช่ข้อบังคับ
• •ตัวอย่างถ้อยคำภาษาอังกฤษ: "I, [full name], certify that I am competent to translate from Thai into English, and that the attached English translation of the [document title, number, date], consisting of [n] pages, is complete and accurate." ตามด้วยลายมือชื่อ ชื่อพิมพ์ วันที่ และข้อมูลติดต่อ

• eCFR: 8 CFR 1003.33 Translation of documents (Immigration Court)

แปลเต็มฉบับกับเอกสารราชการไทย: จุดที่ตกหล่นบ่อย

คำว่า "ฉบับเต็ม" รวมทุกอย่างที่ปรากฏบนหน้าเอกสาร ไม่ใช่เฉพาะช่องข้อมูลหลัก เอกสารทะเบียนราษฎร์ไทยมักมีข้อความในตรา หมายเหตุด้านหลัง และคำรับรองสำเนาที่ผู้แปลมองข้าม การบอกสภาพของสิ่งที่แปลไม่ได้ด้วยวงเล็บเหลี่ยม เช่น [Garuda emblem], [illegible signature], [round seal: ...] ทำให้ผู้อ่านรู้ว่าไม่มีส่วนใดถูกตัดทิ้ง

• •วันที่: ปฏิทินไทยใช้พุทธศักราช แปลงเป็นคริสต์ศักราชด้วยการลบ 543 (เช่น 15 มีนาคม 2569 = 15 March 2026) ควรระบุปี พ.ศ. ในวงเล็บเพื่อให้เทียบกับต้นฉบับได้ และระวังเอกสารเก่าก่อน พ.ศ. 2484 ซึ่งปีใหม่ไทยยังไม่เริ่มวันที่ 1 มกราคม
• •ชื่อบุคคล: สะกดทับศัพท์ให้ตรงหนังสือเดินทางของแต่ละคน และใช้รูปเดียวกันตลอดทั้งชุด หากต้นฉบับสะกดต่างจากหนังสือเดินทาง ให้แปลตามต้นฉบับแล้วอธิบายความต่างด้วยหลักฐาน เช่น หนังสือเปลี่ยนชื่อ แทนการแก้ข้อความในคำแปล
• •ชื่อสถานที่: ระบุตำบล/แขวง อำเภอ/เขต จังหวัด ให้ครบตามต้นฉบับ เพราะใช้ตรวจความสอดคล้องกับข้อมูลที่กรอกในแบบคำร้อง
• •เลขไทยและเลขประจำตัวประชาชน 13 หลัก: แปลงเป็นเลขอารบิกโดยตรวจซ้ำทีละหลัก
• •บันทึกเพิ่มเติมในทะเบียน เช่น หมายเหตุการหย่า การเปลี่ยนชื่อ หรือการแก้รายการ ต้องแปลด้วย เพราะมักเป็นข้อมูลที่พิสูจน์สถานะปัจจุบัน
• •สำเนาที่มีคำรับรองสำเนาถูกต้องจากนายทะเบียน: แปลทั้งข้อความรับรอง ชื่อตำแหน่ง และวันที่รับรอง

เอกสารไทยที่ใช้บ่อยตามประเภทคำร้อง

คำร้อง I-130 ของคู่สมรสต้องมีหลักฐานการสมรส และหลักฐานว่าการสมรสก่อนหน้าของทั้งสองฝ่ายสิ้นสุดลงแล้วตาม 8 CFR 204.2(a)(2) สำหรับคู่ที่จดทะเบียนในไทย เอกสารที่ใช้คือทะเบียนสมรส (คร.2) หรือใบสำคัญการสมรส (คร.3) และสำหรับการสมรสเดิมคือทะเบียนการหย่า (คร.6) ใบสำคัญการหย่า (คร.7) คำพิพากษาให้หย่า หรือมรณบัตรของคู่สมรสเดิม ทุกฉบับต้องมีคำแปลเต็มฉบับ

คำร้อง I-129F สำหรับคู่หมั้น K-1 ต้องแสดงว่าทั้งคู่เคยพบกันด้วยตนเองภายในสองปีก่อนยื่น เว้นแต่ได้รับการยกเว้นตาม 8 CFR 214.2(k)(2) หลักฐานการพบกันที่เป็นภาษาไทย เช่น ใบเสร็จโรงแรม หรือข้อความสนทนา ก็อยู่ภายใต้กติกาคำแปลเดียวกัน จึงควรคัดเฉพาะหลักฐานที่มีน้ำหนัก เพราะทุกหน้าที่มีภาษาไทยต้องแปลเต็มฉบับ

คำร้อง I-485 ต้องมีสูติบัตรต่างประเทศหรือหลักฐานรองเรื่องการเกิด และคู่มือ USCIS เล่ม 7 ภาค A บทที่ 4 ระบุว่าสูติบัตรต่างประเทศแต่ละฉบับต้องมีคำแปลภาษาอังกฤษที่รับรองแล้ว พร้อมให้เจ้าหน้าที่ใช้ Reciprocity Schedule ของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ตรวจว่าเอกสารประเภทใดออกได้ในแต่ละประเทศ

• eCFR: 8 CFR 204.2 Petitions for relatives (spousal evidence)
• eCFR: 8 CFR 214.2(k) Fiancé(e)s
• USCIS Policy Manual Vol. 7, Part A, Chapter 4 — Documentation

ส่งสำเนาหรือต้นฉบับ

8 CFR 103.2(b)(4) ให้ยื่นต้นฉบับหรือสำเนาตามคำแนะนำของแบบคำร้องนั้น และคู่มือ USCIS อธิบายว่า หากไม่มีข้อกำหนดเฉพาะ ผู้ยื่นส่งสำเนาที่อ่านออกได้ ส่วนเอกสารที่ปกติต้องเป็นต้นฉบับ เช่น ผลตรวจสุขภาพ คำให้การสาบาน และ labor certification ต้องตรวจคำแนะนำแบบคำร้องเสมอ

ตามข้อ (b)(5) USCIS ขอดูต้นฉบับได้ทุกเมื่อโดยกำหนดเส้นตาย หากไม่ส่งภายในกำหนดอาจถูกปฏิเสธ USCIS คืนต้นฉบับที่ตนขอเมื่อพิจารณาเสร็จ แต่ไม่ได้คืนอัตโนมัติสำหรับต้นฉบับที่ไม่ได้ขอ ผู้ยื่นขอคืนได้ด้วยแบบ G-884 จึงไม่ควรส่งต้นฉบับเอกสารไทยที่ขอใหม่ยากโดยไม่จำเป็น

ขั้น NVC และสถานทูตสหรัฐฯ ต่างจากขั้น USCIS อย่างไร

เมื่อคำร้องได้รับอนุมัติและส่งต่อไปขอวีซ่าที่สถานทูต ผู้ยื่นจะอยู่ภายใต้คำแนะนำของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐฯ ซึ่งระบุว่าเอกสารทางทะเบียนที่ไม่ใช่ภาษาอังกฤษหรือภาษาราชการของประเทศที่ยื่น ต้องมีคำแปลรับรองที่ผู้แปลลงนามว่าแปลถูกต้องและมีความสามารถแปล และต้องนำต้นฉบับไปในวันสัมภาษณ์ ผู้ที่สัมภาษณ์ที่สถานทูตกรุงเทพฯ ควรตรวจคำแนะนำล่าสุดของ NVC และสถานทูตสำหรับกรณีของตนก่อนตัดสินใจว่าเอกสารใดต้องแปล

หน้าข้อมูลประเทศไทยใน Reciprocity Schedule ระบุประเภทเอกสาร หน่วยงานผู้ออก และข้อยกเว้นของไทย รวมทั้งหนังสือรับรองความประพฤติจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติ หน้าดังกล่าวมีการปรับปรุงหมวดเอกสารของไทยเมื่อ 3 มิ.ย. 2568 ตามหน้ารายการแก้ไขของกระทรวงฯ จึงควรตรวจฉบับปัจจุบันก่อนขอเอกสารทุกครั้ง

• U.S. Department of State: Thailand — Reciprocity and Civil Documents
• U.S. Department of State: Step 7 — Collect Civil Documents
• U.S. Department of State: Reciprocity — What's New

ศาลตรวจคนเข้าเมือง (EOIR): ไม่มีข้อบังคับให้ใช้ ATA

คดีในศาลตรวจคนเข้าเมือง เช่น คดีขอลี้ภัยหรือคดีส่งตัวออก ใช้ 8 CFR 1003.33 ซึ่งกำหนดว่าเอกสารภาษาต่างประเทศที่คู่ความยื่นต้องมีคำแปลภาษาอังกฤษ และคำรับรองที่ผู้แปลลงนาม พิมพ์หรือเขียนให้อ่านออก ระบุว่าผู้แปลมีความสามารถแปลเอกสารนั้น และคำแปลถูกต้องตามความสามารถที่ดีที่สุดของผู้แปล ตัวบทไม่ได้ระบุว่าต้องเป็นผู้แปลในทำเนียบ ATA

ความต่างเชิงปฏิบัติคือ ในศาลมีคู่ความอีกฝ่ายที่โต้แย้งพยานหลักฐานได้ และคดีอาจมีกำหนดยื่นเอกสารตามคู่มือวิธีพิจารณาของศาล ผู้ที่มีคดีควรวางแผนเรื่องคำแปลร่วมกับทนายความตรวจคนเข้าเมืองสหรัฐฯ สำหรับการพิจารณาในห้องพิจารณา EOIR จัดล่ามให้ตามนโยบาย Language Access (DM 23-02) ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับการแปลเอกสารที่คู่ความยื่น

• EOIR Director's Memorandum 23-02: Language Access in Immigration Court

Apostille และการรับรองโนตารี

ข้อบังคับ USCIS ข้างต้นไม่ได้กำหนดให้คำแปลต้องรับรองโดยโนตารี และไม่ได้กำหนดให้เอกสารทะเบียนราษฎร์ไทยต้องผ่านการรับรองนิติกรณ์ก่อนยื่นตามปกติ การทำโนตารีจึงเป็นทางเลือก ไม่ใช่เงื่อนไขที่ทำให้คำแปลซึ่งบกพร่องกลายเป็นใช้ได้

ประเทศไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญา Apostille ซึ่งมีผลกับไทยวันที่ 28 ก.พ. 2570 และสหรัฐฯ เป็นภาคีอยู่แล้ว หากหน่วยงานอื่นในสหรัฐฯ เช่น หน่วยงานระดับรัฐหรือสถานศึกษา ขอให้รับรองเอกสารไทย ให้ถามรูปแบบที่หน่วยงานนั้นรับก่อน เพราะแต่ละแห่งกำหนดเองได้

• HCCH: Apostille Convention status table

เมื่อเอกสารไม่มีหรือขอไม่ได้

8 CFR 103.2(b)(2) ถือว่าการไม่มีหลักฐานที่กำหนดเป็นข้อสันนิษฐานว่าไม่มีสิทธิ ผู้ยื่นต้องแสดงว่าเอกสารนั้นไม่มีหรือขอไม่ได้ แล้วยื่นหลักฐานรอง เช่น ทะเบียนจากโรงเรียนหรือศาสนสถาน หากหลักฐานรองก็ไม่มี ต้องยื่นคำให้การสาบานตั้งแต่สองฉบับขึ้นไปจากผู้ที่ไม่ใช่คู่กรณีและรู้เห็นเหตุการณ์โดยตรง

การแสดงว่าไม่มีบันทึกต้องใช้หนังสือต้นฉบับบนกระดาษหัวหน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้อง ระบุเหตุที่ไม่มีบันทึกและบอกว่ามีบันทึกประเภทเดียวกันในช่วงเวลาและพื้นที่นั้นหรือไม่ เว้นแต่คู่มือการต่างประเทศ (FAM) ระบุว่าเอกสารประเภทนั้นโดยทั่วไปไม่มีอยู่ หนังสือรับรองจากสำนักทะเบียนไทยลักษณะนี้เป็นภาษาไทย จึงต้องมีคำแปลเต็มฉบับพร้อมคำรับรองเช่นเดียวกับเอกสารอื่น

รายการตรวจก่อนส่งชุดเอกสาร

ใช้รายการนี้ตรวจทีละฉบับก่อนอัปโหลดหรือส่งไปรษณีย์ ข้อที่ตอบว่า "ไม่" คือจุดที่ควรแก้ก่อนยื่น

• •ทุกหน้าที่มีภาษาไทย รวมด้านหลังและหน้าที่มีเพียงตรา มีคำแปลจับคู่ครบหรือไม่
• •คำแปลเป็นฉบับเต็ม ไม่ใช่บทสรุปหรือการคัดเฉพาะช่อง
• •ใบรับรองผู้แปลมีคำรับรองความครบถ้วนถูกต้องและคำรับรองความสามารถ ลงนามและลงวันที่
• •วันที่ พ.ศ. แปลงถูกต้อง และชื่อบุคคลสะกดตรงหนังสือเดินทางหรือมีหลักฐานอธิบายความต่าง
• •ข้อมูลในคำแปลตรงกับที่กรอกในแบบคำร้อง เช่น วันเกิด สถานที่สมรส และวันที่หย่า
• •ส่งสำเนาที่อ่านชัด เว้นแต่คำแนะนำแบบคำร้องให้ส่งต้นฉบับ และเก็บต้นฉบับไว้เผื่อถูกขอดูหรือใช้ในวันสัมภาษณ์