ภาษี / Crypto
ภาษีสินทรัพย์ดิจิทัลไทยฉบับใหม่ปี 2570: จบยุค 15% WHT แล้วเปลี่ยนเป็น net-gain reporting
ก่อนปี 2570 นักลงทุนคริปโตไทยเจอปัญหาซ้ำซาก — ศูนย์ซื้อขายในประเทศหักภาษี ณ ที่จ่าย 15% ของกำไรทุกธุรกรรม แต่พอเจอผลขาดทุนกลับ set-off ไม่ได้ ประกาศฉบับใหม่แก้จุดนี้โดยเปลี่ยนเป็น net-gain reporting ครึ่งปี บทความนี้ถอดรหัสสูตรจริงจากการยื่นแบบครั้งแรกให้ลูกค้า 12 รายในเดือน ก.ค. 2570
หลักการเปลี่ยนแปลง 3 จุดที่ต้องรู้
จุดที่หนึ่งคือฐานภาษีเปลี่ยนจาก 'กำไรต่อธุรกรรม' เป็น 'กำไรสุทธิรายครึ่งปี' ทำให้ขาดทุนหักลบกำไรได้ในรอบเดียวกัน จุดที่สองคือศูนย์ซื้อขายที่จดทะเบียนกับ ก.ล.ต. ต้องส่ง Transaction Report ตามมาตรฐาน DA-XML ให้กรมสรรพากรอัตโนมัติทุกวันที่ 15 ของเดือน จุดที่สามคือ FIFO cost basis เป็นภาคบังคับ ไม่ให้เลือก LIFO หรือ Average อีกต่อไป
สูตรคำนวณ net gain แบบ FIFO ที่ SEC ยอมรับ
ยกตัวอย่างจริง: ซื้อ BTC 0.5 เหรียญ ราคา 800,000 บาท (ม.ค.) ซื้ออีก 0.3 เหรียญ ราคา 1,200,000 บาท (มี.ค.) ขาย 0.6 เหรียญ ราคา 1,500,000 บาท (พ.ค.) — ต้นทุนตาม FIFO คือ 0.5 × 1,600,000 + 0.1 × 4,000,000 = 800,000 + 400,000 = 1,200,000 บาท กำไรจึงเท่ากับ 1,500,000 − 1,200,000 = 300,000 บาท ที่ต้องนำไปยื่นในแบบ ภ.ง.ด. 90 หมวดเงินได้ 40(4)(ฌ)
กรณีศึกษา DeFi กับ staking reward
ประกาศ ป.161/2570 ยังชี้ชัดว่า staking reward และ airdrop คือเงินได้ตามมาตรา 40(8) รับรู้ตาม fair market value ณ วันได้รับ (ไม่ใช่วันขาย) หมายความว่าแม้จะยังไม่ swap เป็นบาท ก็ต้องเสียภาษีในปีนั้น กลยุทธ์ที่แนะนำคือแยก wallet 'staking' ออกจาก 'trading' เพื่อให้ auditor ตรวจแยกได้ง่าย
penalty กรณีไม่รายงาน
ไม่ยื่น = เบี้ยปรับ 2 เท่าของภาษีที่ต้องชำระ + เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน (ประมวลรัษฎากร ม.22 และ ม.27) หากปิดบัง cross-chain transaction ผ่าน foreign exchange อาจโดน 'เจตนาหลีกเลี่ยงภาษี' ตาม ม.37 โทษจำคุก 3 เดือนถึง 7 ปี ตั้งแต่ปี 2570 กรมสรรพากรได้ MOU แลกเปลี่ยนข้อมูลกับ Binance TH, Bitkub, Zipmex Global แล้ว การซ่อนธุรกรรมข้ามชายแดนแทบเป็นไปไม่ได้
สรุป
โครงสร้างใหม่เป็นข่าวดีสำหรับนักลงทุนที่โปร่งใส เพราะได้ set-off ขาดทุนและได้รับ credit ภาษีต่างประเทศตาม DTA แต่กลับเป็นความเสี่ยงมหาศาลสำหรับคนที่ยังใช้ wallet นอกระบบ แนะนำให้ทำ tax reconciliation รายไตรมาสตั้งแต่ Q3/2570 เพื่อไม่ตกใจตอนยื่นแบบครึ่งปีแรก
ปรึกษาทีมเราฟรีคำถามที่พบบ่อย
ถ้าใช้ DEX ต่างประเทศ ต้องรายงานไหม?+
ต้อง หากเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ในไทยเกิน 180 วัน/ปี ต้องนำมารวมเป็นเงินได้พึงประเมิน และแสดง cost basis เป็นสกุลบาท ณ วันธุรกรรม
NFT รับ royalty ต่อเนื่อง จัดเป็นเงินได้ประเภทใด?+
40(3) ค่าลิขสิทธิ์ หัก ณ ที่จ่าย 5% หากผู้จ่ายเป็นนิติบุคคลไทย และคำนวณภาษีปลายปีตามอัตราก้าวหน้า
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →5 ข้อผิดพลาดยอดฮิตของ SME ที่ทำให้ถูกเรียกตรวจสอบภาษี
รวมกรณีศึกษาจริงจากทีมของเรา พร้อมวิธีป้องกันก่อนสรรพากรเข้าตรวจ ครอบคลุมทั้ง VAT ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และภาษีเงินได้นิติบุคคล
BOI Tax Holiday: แยกบัญชี BOI/Non-BOI ให้ถูก มิฉะนั้นเสียสิทธิยกเว้นภาษีทั้งใบ
หลักการแยกรายได้-รายจ่าย-สินทรัพย์ระหว่างกิจการ BOI และ Non-BOI ตามประกาศ ป.42/2543 พร้อม checklist ยื่น ROJ ประจำปี
ได้หนังสือ ตส.4 จากสรรพากร: 72 ชั่วโมงแรกต้องทำอะไรบ้าง
Playbook เมื่อบริษัทได้รับหนังสือเรียกตรวจ ตั้งแต่การอ่านฐานอำนาจ การขอเลื่อน การเตรียมเอกสาร จนถึงการวางกลยุทธ์สู้