อุตสาหกรรม / SaaS
บัญชี SaaS/Subscription: รับรู้รายได้ตาม TFRS 15, ตัด deferred revenue และ VAT e-Service
SaaS ที่เก็บค่าบริการล่วงหน้ารายปีมักบันทึกรายได้ผิดตั้งแต่วันแรก — ทำให้กำไรปีแรกดูดีเกินจริงและโดน adjust หนักเมื่อ audit ปีที่สอง บทความนี้เจาะ TFRS 15 สำหรับ subscription business
1) เงินรับล่วงหน้า = Deferred Revenue ไม่ใช่รายได้
ลูกค้าจ่าย 12,000 บาท/ปี ล่วงหน้า — บันทึกเป็นหนี้สิน (2130 Deferred Revenue) แล้วทยอยรับรู้เดือนละ 1,000 บาท เข้ารายได้
TFRS 15 กำหนด 5 ขั้นตอน: (1) ระบุสัญญา (2) แยก performance obligation (3) กำหนดราคาโดยรวม (4) จัดสรรราคาแต่ละ obligation (5) รับรู้รายได้เมื่อโอน control
2) VAT e-Service สำหรับลูกค้าต่างชาติ
ถ้าลูกค้าอยู่ต่างประเทศและใช้บริการนอกไทย = อัตรา VAT 0% (export of service) ต้องเก็บหลักฐานยืนยันสถานที่ใช้ (IP log + ที่อยู่ลูกค้า)
SaaS ต่างชาติที่ขายเข้าไทยและรายได้ในไทย ≥ 1.8 ล้าน/ปี ต้องจดทะเบียน VAT e-Service ผ่าน SVE ของสรรพากรและเก็บ VAT 7% จากลูกค้าไทยที่ไม่ได้จด VAT
3) MRR/ARR: ตัวเลขที่ Investor ต้องการ vs งบตามมาตรฐาน
MRR (Monthly Recurring Revenue) และ ARR ไม่อยู่ในงบตามมาตรฐาน — ต้องทำ management report แยก โดยแบ่งเป็น New MRR · Expansion · Contraction · Churn ให้สอดคล้องกับ deferred revenue schedule
สรุป
SaaS ปีแรกที่บันทึกรายได้ผิดจะโดนสรรพากร adjust ปีที่สองเสมอ ใช้ระบบบัญชีที่รองรับ deferred revenue schedule (Xero, QuickBooks + subscription add-on) ตั้งแต่ลูกค้าคนแรก
ปรึกษาทีมเราฟรีคำถามที่พบบ่อย
ค่า setup fee ครั้งเดียว รับรู้ทันทีได้ไหม?+
ถ้าเชื่อมกับ subscription (ลูกค้าใช้ต่อเนื่อง) ต้อง amortize ตามอายุสัญญาเฉลี่ย ตาม TFRS 15
Annual plan discount 20% กระทบ deferred อย่างไร?+
ราคาที่จ่ายจริงเป็นฐานในการทยอยรับรู้ (ไม่ใช่ list price)
Refund ระหว่างปี ลงบัญชีอย่างไร?+
ลด deferred revenue ตามส่วนที่ยังไม่ได้รับรู้ + ลดรายได้ตามส่วนที่รับรู้แล้ว (พร้อมออกใบลดหนี้ถ้าจด VAT)
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →ปิดงบการเงินให้ทันเดดไลน์: Checklist สำหรับ SME
รายการเอกสารและกำหนดเวลาที่ต้องรู้ก่อนปิดงบทุกปี พร้อมเทคนิคลดต้นทุน CPA
คุมต้นทุนอาหาร (Food Cost) ให้ต่ำกว่า 32%: คู่มือบัญชีร้านอาหารฉบับปฏิบัติ
ระบบบัญชีร้านอาหารที่ใช้ได้จริง ตั้งแต่แยก service charge 10% ออกจากฐาน VAT บันทึก waste รายวัน จนถึงการปิดยอด POS ให้ตรงเงินสด
Reconcile Shopee/Lazada/TikTok Shop กับสรรพากร: คู่มือบัญชี E-commerce ปี 2026
แพลตฟอร์มต้องส่งข้อมูลยอดขายให้สรรพากรตั้งแต่ 400 ธุรกรรม/ปี หรือ 2 ล้านบาท — วิธี reconcile รายงาน settlement + platform fee + COD ให้เกลี้ยง