อุตสาหกรรม / Pharma
บัญชีโรงงานเภสัชกรรม GMP: Batch Costing + ตัดต้นทุนยาหมดอายุ + ใบอนุญาต อย. บันทึกอย่างไร
โรงงานยาไทยที่ตก GMP audit ครั้งแรกมักไม่ใช่เพราะปัญหาการผลิต แต่เพราะระบบบัญชีต้นทุนที่ไม่สอดคล้องกับ batch traceability — บทความนี้ปูฐานระบบให้พร้อมทั้ง อย. และ TFRS
1) Batch Costing เป็นข้อบังคับ ไม่ใช่ทางเลือก
ทุก batch ต้องมี unique batch number + cost sheet แยก: raw material + labour + overhead + QC + packaging
อายุการเก็บข้อมูล: 5 ปีหลังยาหมดอายุ (รวม > 10 ปี) — ต่างจากอุตสาหกรรมทั่วไปที่เก็บ 5 ปี
ต้อง link กับ ERP ที่ FDA validate ได้ (SAP, Oracle, MS Dynamics — ไม่ใช่ Excel)
2) สำรองยาหมดอายุ (Expiry Provision)
ตั้งสำรอง 3–5% ของ finished goods ตามอัตราหมดอายุจริง 3 ปีย้อนหลัง
ยาที่เหลืออายุ < 6 เดือน = ตั้งสำรอง 100% (ตาม TAS 2)
ยาหมดอายุ = ค่าใช้จ่ายทางภาษี ต้องมีใบทำลายจากบริษัทกำจัดที่ได้รับอนุญาต + เจ้าหน้าที่สรรพากรร่วมสังเกต
- •ไม่มีใบทำลาย = ไม่เป็นค่าใช้จ่าย = จ่ายภาษี 20%
- •เก็บภาพถ่ายกระบวนการทำลาย
3) ใบอนุญาต อย. + ทะเบียนยา — Intangible Asset
ค่าธรรมเนียมขึ้นทะเบียนยา (300K–2M ต่อรายการ): TAS 38 intangible → amortise ตามอายุใบอนุญาต 5 ปี
ค่า clinical trial ก่อนขึ้นทะเบียน: ค่าใช้จ่ายในการวิจัย (R&D) → หักได้ทันที + ได้ super deduction 200% BOI
GMP certification: amortise 3 ปี (อายุใบรับรอง)
4) VAT + Excise
ยาสามัญ + ยาช่วยชีวิต: VAT 7% ปกติ ไม่มี excise
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร (Supplements): VAT 7% + ไม่ถือเป็นยา สรรพสามิตไม่มี
แอลกอฮอล์สำหรับผลิตยา: ต้องขออนุญาต + ยกเว้นสรรพสามิตถ้าใช้ในสูตร (เก็บหลักฐาน BOM 5 ปี)
5) BOI สำหรับโรงงานยา
หมวด 3.14 (Pharmaceuticals): ยกเว้น CIT 8 ปี + import duty exempt + super deduction R&D 200%
เงื่อนไข: R&D expenses > 1% ของยอดขาย + จ้าง PhD/Pharm.D > 2 คน
สรุป
โรงงานยาที่ใช้ batch costing + สำรองยาหมดอายุ 3–5% + amortise ใบอนุญาตถูก มีความเสี่ยง GMP audit ต่ำและได้ ROI จาก BOI สูงถึง 25% ของกำไรก่อนภาษี
ปรึกษาทีมเราฟรีคำถามที่พบบ่อย
ใช้ Excel บันทึก batch ได้ไหม?+
อย. accept ในโรงงานเล็กมาก (< 100 batch/ปี) — ที่เหลือต้อง ERP
R&D super deduction 200% ใช้ได้ทั้งบริษัทไหม?+
ต้องผ่าน BOI category 3.14 หรือ กระทรวงการอุดมศึกษาฯ อนุมัติโครงการ
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →ปิดงบการเงินให้ทันเดดไลน์: Checklist สำหรับ SME
รายการเอกสารและกำหนดเวลาที่ต้องรู้ก่อนปิดงบทุกปี พร้อมเทคนิคลดต้นทุน CPA
คุมต้นทุนอาหาร (Food Cost) ให้ต่ำกว่า 32%: คู่มือบัญชีร้านอาหารฉบับปฏิบัติ
ระบบบัญชีร้านอาหารที่ใช้ได้จริง ตั้งแต่แยก service charge 10% ออกจากฐาน VAT บันทึก waste รายวัน จนถึงการปิดยอด POS ให้ตรงเงินสด
Reconcile Shopee/Lazada/TikTok Shop กับสรรพากร: คู่มือบัญชี E-commerce ปี 2026
แพลตฟอร์มต้องส่งข้อมูลยอดขายให้สรรพากรตั้งแต่ 400 ธุรกรรม/ปี หรือ 2 ล้านบาท — วิธี reconcile รายงาน settlement + platform fee + COD ให้เกลี้ยง