อุตสาหกรรม / Franchise
บัญชีแฟรนไชส์: แยก Initial Fee vs Royalty + หัก WHT 15% ให้ถูก + ตัดค่าแบรนด์ 10 ปี
แฟรนไชส์ในไทยเติบโต 12% ต่อปี แต่ 40% ของแฟรนไชส์ซี่ถูก assessment เพราะบันทึกบัญชีผิดตั้งแต่วันแรก โดยเฉพาะแฟรนไชส์ต่างประเทศที่ต้องคุม WHT/VAT ต่างประเทศ + amortize สินทรัพย์ไม่มีตัวตน
1) แยกโครงสร้างค่าธรรมเนียม 3 ประเภท
Initial Franchise Fee (จ่ายครั้งเดียว): เป็นสินทรัพย์ไม่มีตัวตน tuck ตาม TAS 38 — ตัดเป็นค่าใช้จ่าย 10 ปี ไม่ใช่จ่ายครั้งเดียวหักทั้งก้อน
Ongoing Royalty (% ยอดขาย): ค่าใช้จ่ายรายเดือน — หัก WHT ต่างประเทศ 15% (สนธิสัญญาบางประเทศเหลือ 5%)
Marketing Contribution: ค่าใช้จ่ายรายเดือน — ถือเป็นบริการ = VAT reverse charge 7% + WHT 3% (ในประเทศ) / 15% (ต่างประเทศ)
2) WHT แฟรนไชส์ต่างประเทศ — ใช้ DTA ให้เป็น
US, UK, Japan, Singapore: royalty rate 5–10% ตาม DTA (ต้องขอ Certificate of Residence)
จีน: 10%, ออสเตรเลีย: 5% (ตาม DTA ล่าสุด 2015)
ต้องยื่น ภ.ง.ด.54 + ภ.พ.36 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป — ล่าช้าเบี้ยปรับ 1.5%/เดือน
- •ไม่มี COR = หัก 15% เต็ม เสียเปรียบ 5–10%
- •Reverse VAT 7% หักได้เป็น input tax เดือนถัดไป
3) การรับรู้รายได้ของ Franchisor (ผู้ขายแฟรนไชส์)
Initial fee: รับรู้เมื่อ 'performance obligation ครบ' ตาม TFRS 15 — ปกติเมื่อร้านเปิดและส่งมอบระบบครบ ไม่ใช่วันเซ็นสัญญา
Royalty: รับรู้เมื่อยอดขายเกิดขึ้น (usage-based)
Area development fee: รับรู้ตามจำนวนสาขาที่เปิดจริง ไม่ใช่ทั้งก้อน
4) จุดที่สรรพากรตรวจแฟรนไชส์บ่อย
Marketing fund ที่ franchisor เก็บแต่ไม่ใช้จริง — สรรพากรตีเป็นรายได้ (ไม่ใช่ liability)
Territory rights ที่ราคาต่ำเกินตลาด (ระหว่างบริษัทเครือ) — transfer pricing adjustment
Franchisee ที่จ่าย royalty แต่ไม่หัก WHT — assessment 15% + เบี้ยปรับ 100%
สรุป
โครงสร้างบัญชีแฟรนไชส์ที่ถูกต้องประหยัดภาษีปีละ 3–8% ของ royalty — ระบบแฟรนไชส์ที่ทำถูกตั้งแต่ต้นยังขายต่อได้ในราคาสูงกว่าเพราะงบสะอาด
ปรึกษาทีมเราฟรีคำถามที่พบบ่อย
Initial fee 3 ล้าน หักครั้งเดียวได้ไหม?+
ไม่ได้ ต้องตัด 10 ปี (300K/ปี) ตาม TAS 38 — หักครั้งเดียวจะถูก assess
COR ต่ออายุบ่อยแค่ไหน?+
ทุก 1 ปีปฏิทิน — ยื่นล่าช้าเสีย DTA benefit ย้อนหลังไม่ได้
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →ปิดงบการเงินให้ทันเดดไลน์: Checklist สำหรับ SME
รายการเอกสารและกำหนดเวลาที่ต้องรู้ก่อนปิดงบทุกปี พร้อมเทคนิคลดต้นทุน CPA
คุมต้นทุนอาหาร (Food Cost) ให้ต่ำกว่า 32%: คู่มือบัญชีร้านอาหารฉบับปฏิบัติ
ระบบบัญชีร้านอาหารที่ใช้ได้จริง ตั้งแต่แยก service charge 10% ออกจากฐาน VAT บันทึก waste รายวัน จนถึงการปิดยอด POS ให้ตรงเงินสด
Reconcile Shopee/Lazada/TikTok Shop กับสรรพากร: คู่มือบัญชี E-commerce ปี 2026
แพลตฟอร์มต้องส่งข้อมูลยอดขายให้สรรพากรตั้งแต่ 400 ธุรกรรม/ปี หรือ 2 ล้านบาท — วิธี reconcile รายงาน settlement + platform fee + COD ให้เกลี้ยง