Transfer Pricing รายได้ 200 ล้าน ต้องยื่นแบบรายงานตาม ม.71 ตรี

เมื่อบริษัทไทยจ่ายค่าสิทธิใช้เครื่องหมายการค้าให้บริษัทในเครือต่างประเทศ ประเด็นแรกไม่ใช่อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่าย แต่เป็นคำถามว่าเครื่องหมายนั้นสร้างมูลค่าให้กิจการไทยจริงเท่าไร ถ้ายอดขายเติบโตจากงานขายในประเทศเป็นหลักและตราสินค้าแทบไม่มีการโฆษณาระดับภูมิภาค อัตราค่าสิทธิที่สูงจะถูกตั้งคำถามได้ทันที เราจึงแยกส่วนที่มาของรายได้ให้เห็นก่อนกำหนดอัตรา

ในทางบัญชี เครื่องหมายการค้าที่ซื้อมาบันทึกเป็นสินทรัพย์ไม่มีตัวตนและตัดจำหน่ายตามอายุการใช้ประโยชน์ ส่วนเครื่องหมายที่กิจการสร้างขึ้นเองตามปกติไม่รับรู้เป็นสินทรัพย์ ความต่างนี้ทำให้กำไรทางบัญชีของสองกลุ่มที่ทำธุรกิจเหมือนกันไม่เท่ากัน และเป็นเหตุที่งบเปล่า ๆ อธิบายราคาโอนไม่ได้ต้องมีเอกสารประกอบเสมอ

กิจการที่รายได้ต่อรอบบัญชีแตะเกณฑ์ตามกฎหมาย มีหน้าที่แนบแบบรายงานคู่สัญญาในเครือไปกับแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลของปีนั้น และเมื่อเจ้าพนักงานมีหนังสือเรียก ต้องส่งชุดเอกสารวิเคราะห์ราคาโอนให้ทันกำหนด การจัดทำล่วงหน้าจึงถูกกว่าและมีน้ำหนักกว่าการเร่งรวบรวมย้อนหลังหลังถูกเรียกแล้ว

เอกสารที่ใช้จริงประกอบด้วยคำอธิบายโครงสร้างกลุ่ม หน้าที่และความเสี่ยงของแต่ละบริษัท รายการธุรกรรมพร้อมมูลค่า วิธีกำหนดราคาที่เลือกและเหตุผล และผลการเทียบเคียงกับกิจการอิสระ จุดที่มักขาดคือหลักฐานว่าบริการที่จ่ายค่าตอบแทนเกิดขึ้นจริง เช่น รายงานการทำงาน บันทึกการประชุม หรือชั่วโมงทำงานของทีมส่วนกลาง

เงินกู้ระหว่างบริษัทในเครือที่ไม่คิดดอกเบี้ยหรือคิดต่ำกว่าตลาด เปิดช่องให้เจ้าพนักงานประเมินรายได้เพิ่มให้ผู้ให้กู้ตามอัตราที่ควรได้รับ ทางกลับกัน ดอกเบี้ยที่สูงเกินเหตุก็ถูกตัดเป็นรายจ่ายไม่ได้ในฝั่งผู้กู้ การอ้างอิงอัตราตลาดพร้อมเอกสารความน่าเชื่อถือทางเครดิตของผู้กู้จึงเป็นหัวใจของการตั้งอัตรา

ค่าบริหารส่วนกลางควรกระจายด้วยตัวผลักที่สัมพันธ์กับประโยชน์ที่แต่ละบริษัทได้รับ เช่น จำนวนพนักงาน ยอดขาย หรือจำนวนรายการที่ประมวลผล ไม่ใช่แบ่งเท่ากันเพื่อความสะดวก และควรตัดรายการที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ถือหุ้นล้วน ๆ เช่น ต้นทุนจัดทำงบรวมของกลุ่ม ออกจากฐานที่เรียกเก็บ