ทนายทรัพย์สินทางปัญญา PDPA พ.ร.บ.คอมฯ

คำขอที่ถูกปฏิเสธเพราะเหมือนหรือคล้ายกับเครื่องหมายเดิม หรือเพราะเป็นคำที่บอกลักษณะสินค้าตรง ๆ จะเสียทั้งค่าธรรมเนียมและเสียเวลารออีกหลายเดือน การตรวจฐานข้อมูลก่อนจึงไม่ใช่ขั้นตอนเสริม แต่เป็นตัวตัดสินว่าควรยื่นชื่อนี้ ปรับรูปแบบตัวอักษร หรือเปลี่ยนไปใช้ชื่ออื่นที่แข็งกว่าในทางกฎหมาย

คำที่บ่งบอกคุณสมบัติหรือแหล่งกำเนิดมักติดปัญหาความไม่มีลักษณะบ่งเฉพาะ ทางแก้ที่ใช้ได้จริงคือเพิ่มองค์ประกอบรูปหรือคำประดิษฐ์เข้าไป และสงวนคำบรรยายไว้ใช้ในฉลากแทนที่จะพยายามผูกขาดคำนั้น เจ้าของแบรนด์ที่เข้าใจจุดนี้ตั้งแต่ต้น จะได้เครื่องหมายที่บังคับใช้ได้เมื่อเกิดข้อพิพาท

ค่าธรรมเนียมคิดตามรายการสินค้าบริการที่ระบุ การใส่รายการมากเกินความจำเป็นทำให้ค่าใช้จ่ายบวมและอาจถูกโต้แย้งเรื่องการไม่ใช้ ในทางกลับกันการระบุแคบเกินไปทำให้แบรนด์ขยายไปสายผลิตภัณฑ์ใหม่แล้วไม่มีความคุ้มครอง เราจึงคุยแผนสองถึงสามปีข้างหน้ากับเจ้าของกิจการก่อนร่างรายการ

ธุรกิจที่ขายทั้งหน้าร้านและบนแพลตฟอร์มออนไลน์มักต้องคุ้มครองทั้งตัวสินค้าและบริการค้าปลีก ส่วนธุรกิจอาหารและเครื่องดื่มควรพิจารณาคุ้มครองชื่อร้านแยกจากชื่อผลิตภัณฑ์ เพราะการใช้งานสองแบบนี้เกิดข้อพิพาทกันบ่อยเมื่อมีการขยายสาขาแบบแฟรนไชส์

การพบผู้อื่นใช้ชื่อคล้ายกันไม่ได้แปลว่าต้องฟ้องเสมอ ลำดับที่ได้ผลคือเก็บพยานหลักฐานการใช้ให้ครบ ทั้งหน้าร้านออนไลน์ ใบเสร็จ และภาพบรรจุภัณฑ์ แล้วส่งหนังสือแจ้งเตือนที่ระบุสิทธิและกำหนดเวลาให้หยุด อาจพิจารณาเปลี่ยนชื่อหรือข้อตกลงอนุญาตให้ใช้ แต่ต้องตรวจข้อเท็จจริงก่อน

หากต้องดำเนินคดี เจ้าของสิทธิเลือกได้ระหว่างทางแพ่งเพื่อเรียกค่าเสียหายและห้ามใช้ กับทางอาญาสำหรับกรณีปลอมหรือเลียนเครื่องหมายที่จดทะเบียนแล้ว การแจ้งต่อแพลตฟอร์มการค้าออนไลน์เพื่อถอดรายการสินค้าใช้คู่กับคดีได้ แต่แพลตฟอร์มตรวจตามเกณฑ์ของตน ไม่รับประกันวันหรือผลถอดรายการ

สิ่งประดิษฐ์ขอรับสิทธิบัตรได้เมื่อเป็นของใหม่ มีขั้นการประดิษฐ์สูงขึ้น และประยุกต์ใช้ในทางอุตสาหกรรมได้ ตามพระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. 2522 สิทธิบัตรการประดิษฐ์มีอายุ 20 ปีนับแต่วันยื่นคำขอ ส่วนอนุสิทธิบัตรเหมาะกับการปรับปรุงเล็กน้อยที่ใหม่และใช้ในอุตสาหกรรมได้ แต่ไม่ต้องมีขั้นการประดิษฐ์สูงขึ้น มีอายุ 6 ปีและต่ออายุได้อีกสองครั้ง ครั้งละ 2 ปี

ความใหม่เสียได้ง่ายที่สุดจากการเปิดเผยเอง เช่น โพสต์ภาพผลิตภัณฑ์ นำเสนอนักลงทุนโดยไม่มีสัญญารักษาความลับ หรือออกงานแสดงสินค้าก่อนยื่นคำขอ จึงควรยื่นก่อนเปิดตัว หรือใช้สัญญารักษาความลับทุกครั้งที่ต้องอธิบายรายละเอียดให้คนนอกฟัง

รูปร่างหรือลวดลายของผลิตภัณฑ์ที่ไม่ได้เกี่ยวกับการทำงานทางเทคนิค ใช้สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ซึ่งมีอายุ 10 ปีนับแต่วันยื่นคำขอ ส่วนสูตรหรือกระบวนการที่คู่แข่งแกะจากสินค้าไม่ได้ อาจเก็บเป็นความลับทางการค้าแทนการเปิดเผยในคำขอสิทธิบัตร

งานสร้างสรรค์ต้องเข้าเงื่อนไขกฎหมายลิขสิทธิ์จึงมีสิทธิ โดยไม่ต้องจดทะเบียน อายุคุ้มครองพิจารณาประเภทงาน ผู้สร้าง และบทบัญญัติที่ใช้ เช่น งานทั่วไปของบุคคลกับงานศิลปประยุกต์ไม่ได้ใช้สูตรเดียวกัน จึงต้องเลือกหลักนับระยะคุ้มครองให้ตรงกรณี และความคิดหรือวิธีการไม่กลายเป็นงานคุ้มครองเพียงเพราะแจ้งข้อมูล

การจดแจ้งข้อมูลลิขสิทธิ์กับกรมทรัพย์สินทางปัญญาไม่ใช่การให้สิทธิ แต่เป็นหลักฐานเบื้องต้นที่ช่วยเมื่อแจ้งความหรือแจ้งแพลตฟอร์มให้ลบเนื้อหาที่ละเมิด ควรเก็บไฟล์ต้นฉบับ วันที่สร้าง และร่างงานแต่ละรอบไว้ประกอบ

จุดที่ธุรกิจพลาดบ่อยคือจ้างฟรีแลนซ์หรือบริษัทภายนอกทำโลโก้ เว็บไซต์ หรือซอฟต์แวร์ โดยไม่มีสัญญาโอนลิขสิทธิ์ มาตรา 10 ให้งานรับจ้างเป็นของผู้ว่าจ้างโดยหลัก เว้นแต่ตกลงต่างออกไป ต้องแยกจากงานของลูกจ้างตามมาตรา 9 และการโอนตามมาตรา 17 รวมตรวจสิทธิในส่วนประกอบเดิม ควรกำหนดการโอนสิทธิในสัญญาก่อนเริ่มงาน