ลำดับงานตั้งธุรกิจในไทย ทำอะไรก่อนหลัง
เหมาะกับ: เจ้าของกิจการที่กำลังเปลี่ยนจากขายในนามบุคคลเป็นนิติบุคคล และผู้ลงทุนต่างชาติที่ตั้งบริษัทใหม่ในไทย
ประมาณ 3–8 สัปดาห์ ขึ้นกับการเตรียมเอกสารและใบอนุญาตเฉพาะธุรกิจ
คำตอบสั้น
ลำดับที่ทำให้งานไม่ย้อนกลับคือ ตัดสินใจรูปแบบนิติบุคคลและสัดส่วนผู้ถือหุ้นก่อน จากนั้นจองชื่อ ยื่นจดทะเบียนจัดตั้ง เปิดบัญชีธนาคารนิติบุคคล แล้วจึงขึ้นทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มเมื่อเข้าเงื่อนไข ขึ้นทะเบียนนายจ้างเมื่อมีลูกจ้างคนแรก และวางระบบบัญชีรายเดือนทันทีที่มีใบกำกับใบแรก ไม่ควรเซ็นสัญญาเช่าระยะยาวหรือรับเงินลูกค้าก่อนมีเลขทะเบียนนิติบุคคล
ลำดับงานทีละขั้น
- 1
เลือกรูปแบบนิติบุคคลและสัดส่วนหุ้น
3–7 วัน
ตัดสินใจว่าจะใช้บริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัด หรือค้าในนามบุคคลต่อไป โดยดูจากผู้ร่วมทุน แผนกู้ยืม และสัญชาติของผู้ถือหุ้น เพราะสัดส่วนหุ้นต่างชาติเป็นตัวกำหนดว่าจะต้องขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวหรือขอสิทธิ์ตามสนธิสัญญาใด ก่อนเสียเวลาร่างเอกสารจัดตั้ง
- บันทึกข้อตกลงระหว่างผู้ถือหุ้นฉบับร่าง
- โครงสร้างทุนและมูลค่าหุ้นที่ตกลงกันแล้ว
- 2
จองชื่อและยื่นจดทะเบียนจัดตั้ง
1–2 สัปดาห์
จองชื่อบริษัทสามชื่อสำรองไว้เผื่อซ้ำหรือใกล้เคียงกับเครื่องหมายจดทะเบียนเดิม เมื่อกรมอนุมัติจึงเตรียมหนังสือบริคณห์สนธิ วัตถุประสงค์ที่สอดคล้องกับสินค้าจริง หลักฐานสถานที่พร้อมจดหมายยินยอมจากเจ้าของ และบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น แล้วนำยื่นต่อกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
- หนังสือรับรองนิติบุคคลและเลขทะเบียน 13 หลัก
- ตราประทับบริษัทหากเลือกจดไว้
- 3
เปิดบัญชีธนาคารนิติบุคคลและวางอำนาจลงนาม
3–10 วัน
ธนาคารเรียกหนังสือรับรองที่ออกไม่เกินกำหนดของแต่ละแห่ง รายงานการประชุมที่ระบุผู้มีอำนาจสั่งจ่าย และตัวกรรมการมาแสดงตน ควรทำขั้นนี้ก่อนรับเงินลูกค้า เพื่อไม่ต้องอธิบายเงินเข้าบัญชีส่วนตัวในการตรวจสอบภายหลัง
- บัญชีกระแสรายวันนิติบุคคลที่ใช้งานได้
- สิทธิ์ผู้ใช้ระบบธนาคารออนไลน์แยกตามหน้าที่
- 4
ขึ้นทะเบียนภาษีและใบอนุญาตเฉพาะธุรกิจ
1–3 สัปดาห์
ขึ้นทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มเมื่อรายรับถึงเกณฑ์ตามประมวลรัษฎากร หรือเมื่อคู่ค้าและใบอนุญาตกำหนดให้มี ธุรกิจอาหาร ท่องเที่ยว ขนส่ง โรงเรียน และงานก่อสร้างมีใบอนุญาตของหน่วยงานเจ้าของเรื่องแยกอีกชั้น ควรตรวจเงื่อนไขใบอนุญาตก่อนเซ็นสัญญาเช่าสถานที่
- ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มหากเข้าเงื่อนไข
- ใบอนุญาตประกอบกิจการที่ตรงกับสถานที่จริง
- 5
ขึ้นทะเบียนนายจ้างและวางเอกสารจ้างงาน
1–2 สัปดาห์
เมื่อรับลูกจ้างคนแรก ต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างและนำส่งเงินสมทบตามกฎหมายประกันสังคม พร้อมทำสัญญาจ้าง ข้อบังคับการทำงานเมื่อถึงจำนวนลูกจ้างที่กฎหมายกำหนด และระบบบันทึกเวลาทำงาน เพื่อให้การหักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่ายและการคำนวณค่าล่วงเวลาตรงกันทุกเดือน
- เลขที่บัญชีนายจ้างและรายชื่อผู้ประกันตน
- ชุดสัญญาจ้างที่ใช้ซ้ำได้
- 6
เดินระบบบัญชีรายเดือนและปิดงบรอบแรก
ต่อเนื่องรายเดือน แล้วปิดรอบปีแรก
ตั้งผังบัญชี เก็บใบกำกับภาษีตัวจริง กระทบยอดธนาคารทุกเดือน และยื่นแบบรายเดือนให้ตรงกำหนด รอบบัญชีแรกจะจบด้วยงบการเงินที่ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจสอบ แล้วนำส่งกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและกรมสรรพากรตามกำหนดของแต่ละหน่วยงาน
- แฟ้มเอกสารรายเดือนที่ตรวจย้อนหลังได้
- งบการเงินฉบับผ่านการตรวจสอบและหลักฐานการนำส่ง
ทำผิดลำดับแล้วเสียอะไร
- เซ็นสัญญาเช่าอาคารระยะยาวในนามบุคคลก่อนบริษัทเกิด ทำให้ค่าเช่าลงเป็นรายจ่ายบริษัทไม่ได้เต็มจำนวน และต้องเสียเวลาโอนสิทธิการเช่าใหม่
- ออกใบเสร็จรับเงินและรับโอนเข้าบัญชีส่วนตัวระหว่างรอจดทะเบียน ทำให้รายรับกลายเป็นเงินได้บุคคลธรรมดาที่ต้องอธิบายแยกจากรายได้บริษัท
- จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มไว้ล่วงหน้าโดยยังไม่มีรายรับ ทำให้ต้องยื่นแบบทุกเดือนแม้ไม่มีรายการ และมีค่าปรับเมื่อยื่นเกินกำหนด
- รับพนักงานเข้าทำงานก่อนขึ้นทะเบียนนายจ้าง ทำให้เงินสมทบย้อนหลังและเบี้ยปรับตกอยู่กับนายจ้างฝ่ายเดียว
คำถามที่พบบ่อย
ต้องมีสำนักงานจริงก่อนจดทะเบียนบริษัทหรือไม่
ต้องระบุที่ตั้งสำนักงานพร้อมหลักฐานสิทธิใช้สถานที่และหนังสือยินยอมจากเจ้าของอาคาร แต่ยังไม่จำเป็นต้องมีพื้นที่ทำงานเต็มรูปแบบ หากภายหลังย้ายที่ตั้งต้องจดแจ้งเปลี่ยนแปลงและแก้ไขที่อยู่ในทะเบียนภาษี ใบอนุญาต และเอกสารกับธนาคารให้ตรงกัน
ควรขึ้นทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มทันทีหลังจดบริษัทไหม
ขึ้นทะเบียนเมื่อรายรับถึงเกณฑ์ตามประมวลรัษฎากร หรือเมื่อคู่ค้ารายใหญ่และใบอนุญาตกำหนดให้ต้องมี หากขึ้นทะเบียนแล้วต้องยื่นแบบและออกใบกำกับตามรูปแบบทุกเดือน ดังนั้นการชั่งจังหวะให้ตรงกับรายรับจริงช่วยลดภาระเอกสารช่วงตั้งต้น
ผู้ถือหุ้นต่างชาติถือได้เกินครึ่งหรือไม่
สามารถถือกรรมสิทธิ์ในบางประเภทกิจการ ทว่ากิจการที่บัญชีแนบท้ายพระราชบัญญัติธุรกิจของคนต่างด้าว ต้องยื่นขอใบอนุญาตหรืออาศัยสิทธิ์ตามสนธิสัญญาหรือโครงการส่งเสริมการลงทุน จึงต้องดูประเภทกิจการจริงก่อนกำหนดสัดส่วนหุ้นในหนังสือบริคณห์สนธิ
รอบบัญชีแรกควรสั้นหรือยาว
รอบบัญชีแรกยาวได้ไม่เกินสิบสองเดือนนับจากวันจดทะเบียน ธุรกิจที่เริ่มปลายปีมักเลือกรอบสั้นให้จบสิ้นปีปฏิทินเพื่อให้เอกสารเข้าจังหวะเดียวกับคู่ค้า ส่วนธุรกิจที่มีรายการมากตั้งแต่ต้นมักใช้รอบเต็มเพื่อลดจำนวนครั้งของการตรวจสอบ
ถ้าธุรกิจต้องมีใบอนุญาตเฉพาะ ควรยื่นตอนไหน
ยื่นหลังมีเลขทะเบียนนิติบุคคลแต่ก่อนเปิดให้บริการ เพราะหน่วยงานผู้ออกใบอนุญาตมักตรวจสถานที่และเอกสารนิติบุคคลพร้อมกัน การเปิดดำเนินการก่อนได้รับใบอนุญาตอาจถูกสั่งหยุดกิจการและมีโทษตามกฎหมายเฉพาะเรื่องนั้น
แหล่งอ้างอิง
ข้อมูล ณ สิงหาคม 2569 ค่าธรรมเนียมและระยะเวลาของหน่วยงานราชการเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ หรือให้ทีมเราตรวจสอบให้