Skip to main content

จ้างเป็นลูกจ้างประจำกับจ้างฟรีแลนซ์ ต่างกันอย่างไรทางกฎหมาย

คำตอบสั้น

ลูกจ้างอยู่ภายใต้การบังคับบัญชาของนายจ้าง ได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานเรื่องวันลา ค่าล่วงเวลา และค่าชดเชย พร้อมต้องขึ้นทะเบียนประกันสังคม ส่วนฟรีแลนซ์ทำงานอิสระตามผลสำเร็จของงานภายใต้สัญญาจ้างทำของ ถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละสามจากค่าจ้าง แต่หากข้อเท็จจริงในการทำงานจริงมีลักษณะบังคับบัญชาเหมือนลูกจ้าง ก็มีความเสี่ยงที่หน่วยงานจะตีความว่าเป็นนายจ้างลูกจ้างย้อนหลังได้

ตารางเปรียบเทียบ

หัวข้อจ้างเป็นลูกจ้างภายใต้กฎหมายคุ้มครองแรงงานว่าจ้างเป็นผู้รับจ้างอิสระแบบฟรีแลนซ์
ลักษณะความสัมพันธ์อยู่ภายใต้คำสั่งและการควบคุมของนายจ้างตกลงตามผลสำเร็จของงาน ไม่ขึ้นบังคับบัญชารายวัน
สิทธิตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานมีสิทธิวันลา ค่าล่วงเวลา ค่าชดเชยเมื่อเลิกจ้างไม่มีสิทธิเหล่านี้ เพราะไม่ใช่ลูกจ้างตามกฎหมาย
ประกันสังคมนายจ้างขึ้นทะเบียนและนำส่งเงินสมทบทุกเดือนไม่ต้องขึ้นทะเบียนฝ่ายผู้ว่าจ้าง เว้นแต่ผู้รับจ้างสมัครมาตรา 40 เอง
การหักภาษี ณ ที่จ่ายหักตามอัตราก้าวหน้าตามตารางเงินเดือนหักในอัตราร้อยละสามจากค่าจ้างทำของ
ต้นทุนแรงงานโดยรวมรวมเงินสมทบ สวัสดิการ และค่าชดเชยที่อาจเกิดขึ้นจำกัดเฉพาะค่าจ้างที่ตกลงกันตามงาน
ความเสี่ยงถูกตีความใหม่ไม่มี เพราะสถานะลูกจ้างชัดเจนอยู่แล้วมี หากพฤติกรรมจริงแสดงการบังคับบัญชาเหมือนลูกจ้าง

เลือกทางนี้เมื่อจ้างเป็นลูกจ้างภายใต้กฎหมายคุ้มครองแรงงาน

  • งานต้องมีการควบคุมเวลาเข้าออกและสั่งงานรายวัน
  • ต้องการความต่อเนื่องของทีมงานในระยะยาว
  • ยินดีรับภาระเงินสมทบและสวัสดิการเพื่อแลกกับความมั่นคงของทีม

เลือกทางนี้เมื่อว่าจ้างเป็นผู้รับจ้างอิสระแบบฟรีแลนซ์

  • งานเป็นโปรเจกต์ที่มีขอบเขตและผลส่งมอบชัดเจนเป็นครั้งคราว
  • ต้องการความยืดหยุ่นด้านต้นทุนโดยจ่ายเฉพาะเมื่อมีงานจริง
  • ผู้รับจ้างทำงานให้ลูกค้าหลายรายและกำหนดวิธีทำงานเอง

เอกสารที่ต้องเตรียม

  • สัญญาจ้างแรงงานหรือสัญญาจ้างทำของที่ระบุขอบเขตงานให้ชัดเจน
  • แบบแจ้งขึ้นทะเบียนผู้ประกันตนและแบบขึ้นทะเบียนนายจ้าง ยื่นต่อประกันสังคมเมื่อมีลูกจ้าง
  • หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายทุกครั้งที่จ่ายค่าจ้างฟรีแลนซ์
  • ระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานสำหรับสถานประกอบกิจการที่มีลูกจ้าง
  • ใบแจ้งหนี้และหลักฐานส่งมอบงานจากผู้รับจ้างอิสระในแต่ละงวด

ขั้นตอนการดำเนินการ

  1. 1. กำหนดลักษณะงานจริงก่อนเลือกรูปแบบการจ้าง

    พิจารณาว่าต้องควบคุมเวลาและวิธีทำงานหรือรับเฉพาะผลงานสำเร็จ

    ระยะเวลา: 1 วันทำการ

  2. 2. ร่างสัญญาให้สอดคล้องกับรูปแบบที่เลือกจริง

    หลีกเลี่ยงสัญญาฟรีแลนซ์ที่มีเงื่อนไขบังคับบัญชาเหมือนลูกจ้าง

    ระยะเวลา: 2–3 วันทำการ

  3. 3. ขึ้นทะเบียนประกันสังคมหากเป็นการจ้างลูกจ้าง

    ยื่นแบบขึ้นทะเบียนนายจ้างและลูกจ้างภายในกำหนดหลังเริ่มจ้าง

    ระยะเวลา: ภายใน 30 วันนับแต่วันจ้าง

  4. 4. ตั้งค่าระบบหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ถูกประเภท

    เงินเดือนหักตามตารางก้าวหน้า ค่าจ้างทำของหักร้อยละสามตามประเภทเงินได้

    ระยะเวลา: ต่อเนื่องทุกรอบจ่าย

  5. 5. ทบทวนความสัมพันธ์การทำงานจริงเป็นระยะ

    ตรวจว่าพฤติกรรมการทำงานยังตรงกับประเภทสัญญาที่เลือกไว้หรือไม่

    ระยะเวลา: ทุกครึ่งปีหรือเมื่อขอบเขตงานเปลี่ยน

ข้อควรระวัง

  • ทำสัญญาฟรีแลนซ์แต่กำหนดเวลาเข้าออกและสั่งงานรายวันเหมือนลูกจ้าง
  • ลืมขึ้นทะเบียนประกันสังคมภายในกำหนดหลังรับลูกจ้างใหม่
  • หักภาษี ณ ที่จ่ายผิดอัตราเพราะสับสนระหว่างเงินเดือนกับค่าจ้างทำของ
  • ใช้ฟรีแลนซ์รายเดียวทำงานประจำระยะยาวจนพฤติกรรมกลายเป็นลูกจ้างโดยไม่รู้ตัว

คำถามที่พบบ่อย

ฟรีแลนซ์ที่ทำงานให้เราคนเดียวนานหลายปีเสี่ยงถูกตีความเป็นลูกจ้างไหม

มีความเสี่ยง หากข้อเท็จจริงแสดงว่าเราควบคุมเวลาทำงาน วิธีทำงาน และสั่งงานรายวันเหมือนลูกจ้าง หน่วยงานอาจพิจารณาความสัมพันธ์จากพฤติกรรมจริงมากกว่าชื่อสัญญา

จ้างฟรีแลนซ์ต้องหักประกันสังคมไหม

นายจ้างไม่ต้องขึ้นทะเบียนให้ฝ่ายผู้ว่าจ้าง เพราะไม่ใช่ลูกจ้างตามกฎหมาย แต่ผู้รับจ้างอิสระสมัครเป็นผู้ประกันตนโดยสมัครใจได้เอง

อัตราหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละสามใช้กับค่าจ้างประเภทไหน

ใช้กับค่าจ้างทำของและค่าบริการหลายประเภทที่จ่ายให้บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร ควรตรวจประเภทเงินได้ให้ตรงก่อนหักทุกครั้ง

เลิกจ้างฟรีแลนซ์ต้องจ่ายค่าชดเชยไหม

โดยหลักไม่ต้อง เพราะไม่ใช่ความสัมพันธ์นายจ้างลูกจ้าง แต่หากสัญญาจริงเข้าลักษณะจ้างแรงงาน ฝ่ายผู้ว่าจ้างอาจถูกเรียกให้จ่ายค่าชดเชยย้อนหลังได้

ให้ที่ปรึกษาช่วยร่างสัญญาให้ปลอดภัยจากการตีความผิดได้ไหม

ได้ เราตรวจลักษณะงานจริงก่อนร่างสัญญา เลือกรูปแบบจ้างที่ตรงกับข้อเท็จจริง และปรับเงื่อนไขให้สอดคล้องกับกฎหมายคุ้มครองแรงงานและภาษีที่เกี่ยวข้อง

ไม่ใช่แค่รับทำ — เราเป็นที่ปรึกษาให้ด้วย

ชื่อสัญญาไม่ได้ตัดสินสถานะทางกฎหมาย พฤติกรรมการทำงานจริงต่างหากที่หน่วยงานใช้พิจารณา ทีมเราตรวจรูปแบบงานจริงก่อนแนะนำว่าจะจ้างเป็นลูกจ้างหรือฟรีแลนซ์ แล้วปรับสัญญาและระบบหักภาษีให้สอดคล้องกันตั้งแต่ต้น เพื่อลดความเสี่ยงถูกตีความย้อนหลัง

แหล่งอ้างอิง

ทีมทนายความและผู้สอบบัญชี Thai Law & Accounting Services · ตรวจทานโดยทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร (Notarial Services Attorney) ขึ้นทะเบียนกับสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ · ปรับปรุง 2026-08
ข้อมูล ณ สิงหาคม 2569 ค่าธรรมเนียมและระยะเวลาของหน่วยงานราชการเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ หรือให้ทีมเราตรวจสอบให้

contact@tla.co.thจ.–ส. 9–18น.15 นาที