หักค่าใช้จ่ายแบบเหมากับตามจริง สำหรับ ภ.ง.ด.90/94 เลือกแบบไหนดี
คำตอบสั้น
เงินได้ประเภท 40(2) ถึง 40(8) เจ้าของเงินได้เลือกได้ว่าจะหักค่าใช้จ่ายแบบเหมาตามเพดานที่ประมวลรัษฎากรกำหนดในแต่ละประเภท หรือหักตามจริงโดยรวบรวมใบเสร็จและเอกสารพิสูจน์รายจ่ายที่เกี่ยวข้องกับการหารายได้นั้นโดยตรง แบบเหมาสะดวกและไม่ต้องเก็บเอกสาร ส่วนแบบตามจริงเหมาะกับผู้มีต้นทุนสูงกว่าเพดานเหมาจริง แต่ต้องพร้อมรับการตรวจสอบย้อนหลังจากกรมสรรพากรหากถูกเรียกดู
ตารางเปรียบเทียบ
| หัวข้อ | หักค่าใช้จ่ายแบบเหมาตามอัตราที่กฎหมายกำหนด | หักค่าใช้จ่ายตามจริงและตามความจำเป็น พร้อมหลักฐาน |
|---|---|---|
| หลักฐานที่ต้องเก็บ | ไม่ต้องเก็บใบเสร็จค่าใช้จ่าย | ต้องเก็บใบเสร็จ สัญญา และหลักฐานโอนเงินทุกรายการ |
| เพดานที่ใช้ได้ | ตามอัตราร้อยละที่กฎหมายกำหนดของแต่ละประเภทเงินได้ | ไม่มีเพดานตายตัว แต่จำกัดเฉพาะรายจ่ายที่จำเป็นและสมเหตุสมผล |
| ความเสี่ยงถูกตรวจสอบ | ต่ำ เพราะไม่มีรายจ่ายให้โต้แย้ง | สูงกว่า หากเอกสารไม่ครบหรือรายจ่ายไม่เกี่ยวกับงาน |
| ความเหมาะสมกับต้นทุนจริง | เหมาะเมื่อต้นทุนจริงต่ำกว่าอัตราเหมา | เหมาะเมื่อต้นทุนจริงสูงกว่าอัตราเหมาอย่างชัดเจน |
| ภาระงานเอกสาร | แทบไม่มีภาระระหว่างปี | ต้องจัดระบบบันทึกรายรับรายจ่ายตลอดปีภาษี |
| การเปลี่ยนวิธีระหว่างปี | เลือกได้ใหม่ทุกปีภาษีตอนยื่นแบบ | เลือกได้เช่นกัน แต่ต้องมีเอกสารรองรับทั้งปีที่เลือกวิธีนี้ |
เลือกทางนี้เมื่อ — หักค่าใช้จ่ายแบบเหมาตามอัตราที่กฎหมายกำหนด
- ต้นทุนจริงในการหารายได้ต่ำกว่าที่อัตราเหมาให้ไว้มาก
- ไม่มีเวลาหรือระบบเก็บใบเสร็จอย่างเป็นระบบ
- รายได้มาจากอาชีพที่กฎหมายเปิดให้เลือกอัตราเหมาไว้ชัดเจน
เลือกทางนี้เมื่อ — หักค่าใช้จ่ายตามจริงและตามความจำเป็น พร้อมหลักฐาน
- มีต้นทุนวัตถุดิบ ค่าเช่า หรือค่าจ้างที่สูงกว่าเพดานเหมามาก
- มีระบบบัญชีและใบเสร็จครบถ้วนพร้อมรับการตรวจสอบ
- ต้องการยื่นผลขาดทุนสุทธิจากการประกอบอาชีพอิสระในปีนั้น
เอกสารที่ต้องเตรียม
- หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) จากผู้ว่าจ้างทุกราย
- บัญชีรายรับรายจ่ายหรือสรุปยอดรายเดือนตลอดปีภาษี
- ใบเสร็จรับเงิน ใบกำกับภาษี และสัญญาจ้างที่เกี่ยวข้องกับรายจ่าย
- หลักฐานการโอนเงินหรือรายการเดินบัญชีที่สอดคล้องกับใบเสร็จ
- เอกสารสิทธิลดหย่อนอื่น เช่น ประกันชีวิต กองทุน หรือดอกเบี้ยที่อยู่อาศัย
ขั้นตอนการดำเนินการ
1. รวบรวมเงินได้ทุกประเภทที่ได้รับระหว่างปี
แยกเงินได้ตามมาตรา 40(2) ถึง 40(8) เพราะแต่ละประเภทมีอัตราเหมาต่างกัน
ระยะเวลา: 1–2 วันทำการ
2. เปรียบเทียบยอดหักแบบเหมากับต้นทุนจริง
รวมรายจ่ายจริงที่เก็บหลักฐานได้ แล้ววางเทียบกับเพดานเหมาของประเภทเงินได้นั้น
ระยะเวลา: 1–2 วันทำการ
3. เลือกวิธีที่ให้ภาระภาษีต่ำกว่าโดยยังมีหลักฐานรองรับ
หากเลือกตามจริง ต้องมั่นใจว่าเอกสารครบและรายจ่ายเกี่ยวข้องกับการหารายได้โดยตรง
ระยะเวลา: 1 วันทำการ
4. กรอกแบบ ภ.ง.ด.90 หรือ 94 พร้อมค่าลดหย่อนอื่น
ยื่นผ่านระบบออนไลน์ของกรมสรรพากรหรือที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่
ระยะเวลา: 1 วันทำการ
5. เก็บเอกสารทั้งชุดไว้พร้อมรับการเรียกตรวจ
จัดเก็บอย่างน้อยตามระยะเวลาที่กฎหมายให้อำนาจออกหมายเรียกตรวจสอบ
ระยะเวลา: ต่อเนื่อง
ข้อควรระวัง
- เลือกวิธีตามจริงแต่เก็บใบเสร็จไม่ครบ ทำให้ถูกปฏิเสธรายจ่ายบางรายการ
- นำรายจ่ายส่วนตัวมาปนกับรายจ่ายในการหารายได้
- เข้าใจผิดว่าทุกประเภทเงินได้มีอัตราเหมาเท่ากัน ทั้งที่แต่ละมาตราให้อัตราต่างกัน
- ไม่เทียบตัวเลขก่อนยื่นแบบ จึงพลาดโอกาสประหยัดภาษีที่ทำได้ถูกต้อง
คำถามที่พบบ่อย
เลือกแบบเหมาปีนี้ ปีหน้าเปลี่ยนเป็นตามจริงได้ไหม
เลือกได้ใหม่ทุกปีภาษีตามความเหมาะสมของรายได้และต้นทุนในปีนั้น เพียงเตรียมเอกสารให้ตรงกับวิธีที่เลือกในปีที่ยื่น
เงินเดือนประจำใช้วิธีนี้ได้หรือไม่
เงินได้ตามมาตรา 40(1) มีวิธีหักค่าใช้จ่ายของตนเองแยกต่างหาก การเลือกเหมาหรือตามจริงตามที่กล่าวถึงใช้กับเงินได้ประเภท 40(2) ถึง 40(8)
ถ้าต้นทุนจริงมากกว่ารายรับ ยื่นขาดทุนได้ไหม
หากเลือกวิธีตามจริงและมีหลักฐานครบ สามารถแสดงผลขาดทุนจากการประกอบอาชีพอิสระในแบบแสดงรายการได้ตามหลักเกณฑ์ของกรมสรรพากร
เก็บเอกสารไว้กี่ปีจึงจะปลอดภัย
ควรเก็บอย่างน้อยตามอายุความที่กรมสรรพากรมีอำนาจออกหมายเรียกตรวจสอบภาษีย้อนหลัง และเก็บนานกว่านั้นหากมีข้อพิพาทค้างอยู่
ให้สำนักงานบัญชีช่วยตัดสินใจได้ไหม
ได้ เราช่วยรวบรวมเงินได้และต้นทุนจริง เปรียบเทียบทั้งสองวิธีเป็นตัวเลข แล้วแนะนำวิธียื่นที่ถูกต้องและมีหลักฐานรองรับครบ
ไม่ใช่แค่รับทำ — เราเป็นที่ปรึกษาให้ด้วย
ตัวเลขสองวิธีต้องคำนวณคู่กันก่อนตัดสินใจ ไม่ใช่เดาจากความเคยชิน ทีมเราดึงเงินได้และรายจ่ายจริงของลูกค้ามาวางเทียบทั้งสองแบบก่อนแนะนำ เพื่อให้ยื่นแบบถูกวิธีและมีหลักฐานพร้อมหากถูกเรียกตรวจในภายหลัง
แหล่งอ้างอิง
ทีมทนายความและผู้สอบบัญชี Thai Law & Accounting Services · ตรวจทานโดยทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร (Notarial Services Attorney) ขึ้นทะเบียนกับสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ · ปรับปรุง 2026-08
ข้อมูล ณ สิงหาคม 2569 ค่าธรรมเนียมและระยะเวลาของหน่วยงานราชการเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ หรือให้ทีมเราตรวจสอบให้