เช็กลิสต์ยื่นเครื่องหมายการค้าข้ามประเทศผ่านระบบมาดริด
เหมาะกับ: แบรนด์ไทยที่เริ่มส่งออกหรือขายผ่านแพลตฟอร์มต่างประเทศ ผู้ผลิตที่ต้องการกันการจดชิงในประเทศคู่ค้า และบริษัทที่กำลังเจรจาตัวแทนจำหน่ายในหลายประเทศพร้อมกัน
คำตอบสั้น
การยื่นข้ามประเทศผ่านระบบมาดริดต้องมีคำขอหรือทะเบียนในไทยเป็นฐานก่อน แล้วยื่นคำขอระหว่างประเทศผ่านกรมทรัพย์สินทางปัญญาในฐานะสำนักงานต้นทาง เอกสารหลักคือแบบคำขอระหว่างประเทศ ภาพเครื่องหมายที่ตรงกับฐานทุกจุด รายการสินค้าหรือบริการที่ไม่กว้างเกินฐาน รายชื่อประเทศปลายทางที่เลือก และหลักฐานการชำระค่าธรรมเนียมเป็นสกุลฟรังก์สวิสให้องค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก
ข้อเท็จจริงหลัก
| สำนักงานต้นทาง | กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ |
|---|---|
| สิ่งที่ต้องมีก่อน | คำขอหรือทะเบียนเครื่องหมายในไทยที่ยังมีผล เรียกว่าเครื่องหมายฐาน |
| ช่วงเวลาที่ปลายทางพิจารณา | โดยทั่วไป 12–18 เดือนนับจากวันที่แจ้งการกำหนดประเทศ |
| ความผูกพันกับฐาน | ห้าปีแรกผลของคำขอระหว่างประเทศผูกกับเครื่องหมายฐาน |
| โครงสร้างค่าธรรมเนียม | ค่าธรรมเนียมพื้นฐาน ค่าธรรมเนียมรายประเทศ และค่าธรรมเนียมรายจำพวกสินค้า |
เอกสารที่ต้องมีทุกกรณี
สำเนาคำขอหรือหนังสือสำคัญแสดงการจดทะเบียนในไทย
เลขคำขอและวันที่ต้องตรงกับที่ระบุในคำขอระหว่างประเทศทุกตัวอักษร
ภาพเครื่องหมายที่ใช้ยื่น
ต้องเหมือนเครื่องหมายฐาน ถ้าปรับสี ปรับสัดส่วน หรือตัดคำบรรยายออก จะถือว่าไม่ใช่เครื่องหมายเดียวกัน
รายการสินค้าและบริการพร้อมจำพวก
ขอบเขตต้องไม่กว้างกว่าฐาน และควรใช้ถ้อยคำที่สำนักงานปลายทางยอมรับเพื่อลดหนังสือแจ้งข้อบกพร่อง
รายชื่อประเทศหรือกลุ่มที่ต้องการกำหนด
เลือกจากแผนการขายจริงในสามถึงห้าปีข้างหน้า เพราะการเพิ่มประเทศภายหลังเสียค่าธรรมเนียมแยกรอบ
หนังสือมอบอำนาจให้ตัวแทน
ระบุขอบเขตให้ครอบคลุมการตอบข้อโต้แย้งที่ปลายทาง ไม่ใช่เฉพาะการยื่น
หลักฐานการชำระค่าธรรมเนียมระหว่างประเทศ
ชำระเป็นสกุลฟรังก์สวิส ควรเผื่อความต่างของอัตราแลกเปลี่ยนเพื่อไม่ให้ยอดขาด
เอกสารเพิ่มเติมเฉพาะบางกรณี
หลักฐานสิทธิขอถือวันยื่นก่อน
ใช้ได้เมื่อยื่นภายในกรอบหกเดือนนับจากคำขอแรก และต้องแนบสำเนาที่รับรองแล้ว
คำแปลรายการสินค้าเป็นภาษาที่สำนักงานปลายทางกำหนด
บางประเทศตรวจถ้อยคำเข้มงวดและตีกลับเมื่อคำแปลกว้างกว่าต้นฉบับ
หนังสือยินยอมจากเจ้าของเครื่องหมายที่คล้ายกัน
ใช้ในบางประเทศเพื่อผ่านข้อขัดข้องเรื่องความคล้าย แต่ไม่ใช่ทุกประเทศยอมรับ
หลักฐานการใช้เครื่องหมายจริง
ประเทศที่ใช้ระบบอิงการใช้จะขอภาพบรรจุภัณฑ์ หน้าร้านออนไลน์ หรือใบกำกับสินค้า
ขั้นตอนการดำเนินการ
1. ตรวจความพร้อมของเครื่องหมายฐาน
ตรวจว่าเครื่องหมายไทยยังมีผล รายการสินค้าครอบคลุมสิ่งที่จะขายจริงในต่างประเทศ และไม่มีข้อโต้แย้งค้างอยู่
ระยะเวลา: 3–5 วันทำการ
2. สืบค้นความเสี่ยงในประเทศปลายทาง
สืบค้นเครื่องหมายที่คล้ายในแต่ละประเทศก่อนจ่ายค่าธรรมเนียม เพราะค่าธรรมเนียมที่ชำระแล้วไม่คืนเมื่อถูกปฏิเสธ
ระยะเวลา: 1–2 สัปดาห์
3. ยื่นคำขอระหว่างประเทศผ่านสำนักงานต้นทาง
สำนักงานต้นทางตรวจความสอดคล้องกับฐานแล้วส่งต่อไปยังสำนักระหว่างประเทศ
ระยะเวลา: 2–8 สัปดาห์
4. ตอบข้อโต้แย้งรายประเทศ
เมื่อมีหนังสือปฏิเสธชั่วคราว ต้องตอบผ่านตัวแทนในประเทศนั้นภายในกำหนดของแต่ละสำนักงาน
ระยะเวลา: ตามกำหนดของแต่ละประเทศ
5. วางระบบดูแลหลังได้รับความคุ้มครอง
บันทึกวันต่ออายุ วันครบกำหนดแสดงการใช้ และการแจ้งเปลี่ยนชื่อหรือที่อยู่เจ้าของ
ระยะเวลา: ต่อเนื่องรายปี
ถูกตีกลับเพราะอะไร
- ภาพเครื่องหมายที่ยื่นต่างจากเครื่องหมายฐานเพียงเล็กน้อย เช่น เปลี่ยนเฉดสีหรือเพิ่มกรอบ ทำให้สำนักงานต้นทางรับรองไม่ได้
- รายการสินค้ากว้างกว่าฐาน ทำให้ต้องตัดรายการทิ้งกลางทางและเสียความคุ้มครองในส่วนที่ตั้งใจไว้
- เลือกประเทศตามความรู้สึกมากกว่าตามแผนขาย ทำให้จ่ายค่าธรรมเนียมในตลาดที่ไม่เคยส่งสินค้าไป
- เครื่องหมายฐานถูกเพิกถอนหรือถูกคัดค้านสำเร็จภายในห้าปีแรก ทำให้ความคุ้มครองในทุกประเทศที่กำหนดไว้สั่นคลอนพร้อมกัน
- ไม่มีผู้รับหนังสือในประเทศปลายทาง ทำให้พลาดกำหนดตอบข้อโต้แย้งโดยไม่รู้ตัว
คำถามที่พบบ่อย
ต้องจดในไทยก่อนเสมอหรือไม่
ต้องมีอย่างน้อยคำขอในไทยที่ยังมีผลเพื่อใช้เป็นฐาน ไม่จำเป็นต้องรอจนได้รับจดทะเบียนเสร็จก่อน แต่การใช้คำขอที่ยังไม่ผ่านการตรวจสอบเป็นฐานจะทำให้ความคุ้มครองในต่างประเทศผูกกับผลการพิจารณาในไทยตลอดห้าปีแรก ถ้าธุรกิจรับความเสี่ยงนี้ไม่ได้ ควรรอผลในไทยให้ชัดก่อนกำหนดประเทศจำนวนมาก
ระบบมาดริดถูกกว่าการยื่นตรงรายประเทศจริงไหม
ถูกกว่าเมื่อกำหนดหลายประเทศพร้อมกันและไม่มีข้อโต้แย้งมาก เพราะรวมการยื่น การต่ออายุ และการแจ้งเปลี่ยนแปลงไว้จุดเดียว แต่ถ้าเลือกเพียงหนึ่งถึงสองประเทศที่มักออกหนังสือปฏิเสธ ค่าตัวแทนท้องถิ่นที่ตามมาอาจทำให้ต้นทุนรวมใกล้เคียงหรือสูงกว่าการยื่นตรง
ถ้าถูกปฏิเสธในประเทศเดียว ประเทศอื่นเสียไปด้วยไหม
ไม่เสีย การพิจารณาแยกกันรายประเทศ การปฏิเสธชั่วคราวในประเทศหนึ่งไม่กระทบประเทศที่เหลือ สิ่งที่กระทบทุกประเทศพร้อมกันมีอย่างเดียวคือการที่เครื่องหมายฐานในไทยสิ้นผลภายในห้าปีแรก ซึ่งกรณีนั้นยังเปลี่ยนเป็นคำขอรายประเทศต่อได้ภายในกรอบเวลาที่กำหนด
ควรกำหนดกี่ประเทศในรอบแรก
ตั้งจากที่ตั้งของผู้ซื้อจริงและโรงงานผู้ผลิต ไม่ใช่จากขนาดตลาด ประเทศที่ควรอยู่ในรอบแรกคือประเทศที่มีคำสั่งซื้อแล้ว ประเทศที่ผลิตสินค้าให้ และประเทศที่มีประวัติการจดชิงชื่อแบรนด์ต่างชาติ ส่วนตลาดที่ยังเป็นแผนอนาคตควรรอรอบถัดไป
เครื่องหมายที่ไม่ได้ใช้จริงจะโดนอะไร
หลายประเทศเปิดให้บุคคลภายนอกร้องขอให้เพิกถอนเมื่อไม่มีการใช้ต่อเนื่องตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด การถือทะเบียนไว้เฉย ๆ จึงไม่ปลอดภัยเท่าที่คิด ทางปฏิบัติคือเก็บหลักฐานการใช้ตั้งแต่วันแรก เช่น ใบกำกับสินค้า ภาพบรรจุภัณฑ์ และหน้าเว็บที่ระบุวันที่
ไม่อยากดูแลกำหนดเวลาหลายประเทศเอง
เราถือปฏิทินให้ทั้งชุด ตั้งแต่กำหนดตอบข้อโต้แย้งรายประเทศ วันต่ออายุ ไปจนถึงรอบแสดงหลักฐานการใช้ พร้อมรายงานสถานะรวมให้ดูจุดเดียว และแจ้งล่วงหน้าก่อนถึงกำหนดจริงเสมอ ทีมของเราดูแลแฟ้มลักษณะนี้มากว่าสิบห้าปี จึงให้ความเห็นได้ด้วยว่าประเทศใดควรลงทุนต่อและประเทศใดควรปล่อย
ไม่อยากจัดเอกสารเอง ให้เราดูแลทั้งชุด
ความเสียหายเรื่องแบรนด์ในต่างประเทศมักเกิดก่อนที่เจ้าของจะรู้ตัว เพราะผู้จัดจำหน่ายหรือคู่แข่งในตลาดปลายทางจดชื่อไว้ก่อน แล้วเจ้าของแบรนด์ไทยกลายเป็นฝ่ายต้องเจรจาซื้อคืน เราจึงเริ่มจากอ่านแผนส่งออกและรายชื่อคู่ค้าของคุณ แล้วจัดลำดับประเทศที่ต้องยื่นก่อนตามความเสี่ยงจริง ไม่ใช่ตามขนาดตลาด จากนั้นดูแลตั้งแต่ตรวจฐานในไทย ยื่นคำขอระหว่างประเทศ ตอบข้อโต้แย้ง จนถึงปฏิทินต่ออายุ ด้วยทีมที่ทำงานด้านทรัพย์สินทางปัญญาและสัญญาการค้าร่วมกันมากว่าสิบห้าปี เราไม่ได้รับเพียงยื่นแบบ แต่ให้ความเห็นว่าโครงสร้างการคุ้มครองแบบใดคุ้มกับงบประมาณของคุณที่สุด
แหล่งอ้างอิง
ทีมทนายความและผู้สอบบัญชี Thai Law & Accounting Services · ตรวจทานโดยทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร (Notarial Services Attorney) ขึ้นทะเบียนกับสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ · ปรับปรุง 2026-08
ข้อมูล ณ สิงหาคม 2569 ค่าธรรมเนียมและระยะเวลาของหน่วยงานราชการเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ หรือให้ทีมเราตรวจสอบให้