EU / Carbon Border
CBAM Phase-2 ปี 2570: ผู้ส่งออกไทยรายงานรายไตรมาส เตรียม embedded emissions อย่างไรไม่โดนปรับ
คำตอบสั้น
CBAM Phase-2 บังคับผู้นำเข้า EU ซื้อ certificate สำหรับสินค้า 6 กลุ่ม (เหล็ก อลูมิเนียม ซีเมนต์ ปุ๋ย ไฟฟ้า ไฮโดรเจน) ตั้งแต่ 1 มกราคม 2570 — ผู้ส่งออกไทยต้องรายงาน embedded emissions ตามวิธี EU MRV (แยก Scope 1 ระดับโรงงาน + Scope 2 ตาม grid factor พร้อมข้อมูลพลังงาน 12 เดือนย้อนหลัง) แปลง system boundary เป็น cradle-to-gate และแยกตามรหัส CN 8 หลัก ถ้าไม่ทำจะถูกใช้ default value ที่สูงกว่าจริง 30-70% ใบรับรอง TGO อย่างเดียวไม่พอ ต้องผ่าน verifier ที่ EU รับรองตาม ISO 14065
หลังผ่านช่วง transitional (2566-2569) ที่รายงานอย่างเดียว CBAM Phase-2 บังคับซื้อ CBAM certificate ต่อ tCO2e ที่ฝังในสินค้า 6 กลุ่ม (เหล็ก อลูมิเนียม ซีเมนต์ ปุ๋ย ไฟฟ้า ไฮโดรเจน) ผู้ส่งออกไทยที่ไม่ได้เตรียม MRV มาตรฐาน EU จะโดนใช้ default value ทำให้ราคาต่อหน่วยสูงขึ้น 3-8% และเสียลูกค้าไป EU ทีมเราสรุปวิธีตั้ง MRV, จับคู่กับ TGO carbon footprint และการเตรียมเอกสารสำหรับ EU verifier
1) วิธีคำนวณ embedded emissions ตาม EU MRV
EU กำหนดให้ผู้ผลิตรายงาน direct emissions (Scope 1) ตามวิธี installation-level พร้อม indirect emissions (Scope 2) จาก grid factor ของประเทศต้นทาง สูตรคือ (emission per production process) / (annual output tonnage) ซึ่งต้องแนบ energy balance และ activity data รายเดือน 12 เดือนย้อนหลัง
2) จับคู่ TGO carbon footprint กับ EU report
โรงงานที่ได้ CFO/CFP จาก TGO ต้องแปลงหน่วยและปรับ system boundary ให้ตรงกับ EU (cradle-to-gate, ไม่รวมการขนส่ง) และแยก partial emissions ต่อ product code CN 8 หลัก มิฉะนั้น EU verifier จะปฏิเสธข้อมูลและใช้ default value ของ CBAM
3) ปฏิทินยื่นรายไตรมาสและ CBAM certificate
ผู้นำเข้า EU ยื่น CBAM declaration ทุก 3 เดือน และต้องมี CBAM certificate อยู่ในบัญชีอย่างน้อย 50% ของภาระ ณ สิ้นไตรมาส ผู้ส่งออกไทยที่ส่งข้อมูลล่าช้าเกิน 30 วันจากคำขอของผู้นำเข้ามีความเสี่ยงถูกเปลี่ยน supplier ตามข้อบังคับ due diligence ของ EU
4) กรณีศึกษา: โรงงานเหล็กประหยัด 4.2 ล้าน EUR ต่อปี
ลูกค้ารายหนึ่งผลิต hot-rolled coil ส่งไปเยอรมนี 120,000 ตัน/ปี default value CBAM คือ 2.3 tCO2e/ton แต่หลังทำ MRV จริงเหลือ 1.6 tCO2e/ton ประหยัด certificate cost ประมาณ 4.2 ล้าน EUR/ปี ที่ราคา CBAM 90 EUR/tCO2e
สรุป
ทีมเราจัดชุด CBAM Compliance ตั้งแต่ mapping product ตาม CN code วางระบบ MRV ต่อ line จับคู่ TGO CFP กับ EU template และเตรียมชุดเอกสารสำหรับ EU accredited verifier กำหนดตามขอบเขตงานต่อ product family พร้อมประกันการตอบคำถาม verifier 1 ปี
ติดต่อขอคำปรึกษาคำถามที่พบบ่อย
SME ที่ส่ง EU ต่ำกว่า 50 ตัน/ปีต้องรายงานไหม?+
ต่ำกว่า de minimis 50 tCO2e/consignment ยังได้รับยกเว้น แต่ต้องมีเอกสารพิสูจน์ปริมาณ
ราคา CBAM certificate อ้างอิงจากไหน?+
ราคาเฉลี่ยรายสัปดาห์ของ EU ETS auction ประกาศโดย European Commission ทุกวันจันทร์
รับรอง TGO อย่างเดียวพอไหม?+
ไม่พอ ต้องผ่าน accredited verifier ของ EU (ISO 14065) ที่ประกาศในรายชื่อทางการ
บทความที่เกี่ยวข้อง
ดูทั้งหมด →ปิดงบการเงินให้ทันเดดไลน์: Checklist สำหรับ SME
รายการเอกสารและกำหนดเวลาที่ต้องรู้ก่อนปิดงบทุกปี พร้อมเทคนิคลดต้นทุน CPA
คุมต้นทุนอาหาร (Food Cost) ให้ต่ำกว่า 32%: คู่มือบัญชีร้านอาหารฉบับปฏิบัติ
ระบบบัญชีร้านอาหารที่ใช้ได้จริง ตั้งแต่แยก service charge 10% ออกจากฐาน VAT บันทึก waste รายวัน จนถึงการปิดยอด POS ให้ตรงเงินสด
Reconcile Shopee/Lazada/TikTok Shop กับสรรพากร: คู่มือบัญชี E-commerce ปี 2026
แพลตฟอร์มต้องส่งข้อมูลยอดขายให้สรรพากรตั้งแต่ 400 ธุรกรรม/ปี หรือ 2 ล้านบาท — วิธี reconcile รายงาน settlement + platform fee + COD ให้เกลี้ยง