ลำดับงานโอนมรดกในไทย

เหมาะกับ: ทายาทและผู้บริหารกองมรดกที่ต้องจัดการทรัพย์มรดกของผู้วายชนมในประเทศไทย

ประมาณ 4–18 เดือน ขึ้นกับจำนวนทรัพย์สินและข้อพิพาทระหว่างทายาท

คำตอบสั้น

ลำดับที่ถูกกฎหมายเริ่มจากแจ้งมรณบัตรที่อำเภอ จากนั้นยื่นขอหนังสือบริหารกองมรดกจากศาลเพื่อให้ผู้บริหารมีอำนาจจัดการทรัพย์มรดก ตรวจหาพินัยกรรม แจ้งทางการเกี่ยวกับภาษีมรดกหากมี แล้วรวบรวมทรัพย์สินโอนให้ทายาทตามสัดส่วนที่กฎหมายหรือพินัยกรรมกำหนด

ลำดับงานทีละขั้น

1
แจ้งมรณบัตรและตรวจพินัยกรรม
1–4 สัปดาห์
แจ้งการเสียชีวิตที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือเขตภายในกำหนดเพื่อออกมรณบัตร พร้อมค้นหาพินัยกรรมในตู้นิรภัยของผู้วายชนมที่กรมบังคับคดี หากพบพินัยกรรมต้องนำไปตรวจสภาพที่ศาลเพื่อยืนยันสภาพก่อนใช้บังคับ
- มรณบัตรที่ออกโดยสำนักทะเบียน
- ผลการค้นหาพินัยกรรมจากตู้นิรภัย
2
ขอหนังสือบริหารกองมรดกจากศาล
1–3 เดือน
ยื่นคำขอต่อศาลให้แต่งตั้งผู้บริหารกองมรดกเพื่อให้ผู้นั้นมีอำนาจรวบรวมทรัพย์มรดก จ่ายหนี้ และโอนให้ทายาท หากมีพินัยกรรมที่ระบุผู้บริหารไว้ก็ยื่นตามนั้น หากไม่มีทายาทต้องยื่นขอให้ศาลแต่งตั้ง
- คำสั่งศาลแต่งตั้งผู้บริหารกองมรดก
- หนังสือบริหารกองมรดกที่ใช้ต่อหน่วยงานได้
3
รวบรวมทรัพย์และตรวจสอบภาษีมรดก
1–3 เดือน
ผู้บริหารรวบรวมบัญชีธนาคาร หุ้น ที่ดิน และทรัพย์สินอื่นของผู้วายชนม ตรวจสอบภาษีมรดกตามกฎหมายว่าด้วยภาษีมรดก หากมูลค่ากองมรดกถึงเกณฑ์ที่ต้องยื่นให้ยื่นแบบและชำระภายในกำหนด
- บัญชีทรัพย์สินมรดกที่จัดทำขึ้น
- หลักฐานการยื่นภาษีมรดกหากเข้าเกณฑ์
4
ชำระหนี้และโอนทรัพย์สินให้ทายาท
2–6 เดือน
ผู้บริหารชำระหนี้ของผู้วายชนมก่อน เช่น ภาษีค้างชำระ หนี้สิน และค่าใช้จ่ายสุดท้าย จากนั้นโอนที่ดินต้องทำที่สำนักงานที่ดิน โอนหุ้นที่บริษัทจดทะเบียน และโอนเงินในบัญชีตามหนังสือบริหารกองมรดก
- หลักฐานการชำระหนี้ของผู้วายชนม
- โฉนดที่ดินและบัญชีที่โอนให้ทายาทแล้ว
5
ส่งบัญชีกองมรดกและปิดกองมรดก
1–3 เดือน
ผู้บริหารต้องทำบัญชีกองมรดกยื่นต่อศาลหรือทายาทตามที่ศาลกำหนด เพื่อแสดงรายรับรายจ่ายและการแบ่งทรัพย์ เมื่อศาลหรือทายาทรับบัญชีแล้วจึงปิดกองมรดกและหลุดพ้นจากความรับผิด
- บัญชีกองมรดกที่ผ่านการตรวจรับ
- คำสั่งศาลปิดกองมรดกหรือหนังสือรับรองทายาท

ทำผิดลำดับแล้วเสียอะไร

โอนทรัพย์สินก่อนได้หนังสือบริหารกองมรดก ทำให้การโอนไม่มีอำนาจและหน่วยงานไม่รับ
แบ่งทรัพย์ก่อนชำระหนี้ของผู้วายชนม ทำให้ผู้บริหารรับผิดต่อเจ้าหนี้ในส่วนที่เหลือ
ลืมยื่นภาษีมรดกภายในกำหนด ทำให้ต้องเสียค่าปรับและดอกเบี้ยเพิ่ม
ไม่ทำบัญชีกองมรดก ทำให้ไม่สามารถปิดกองมรดกและผู้บริหารยังคงรับผิด

คำถามที่พบบ่อย

ต้องมีพินัยกรรมเสมอหรือไม่

ไม่จำเป็นต้องมีพินัยกรรม หากไม่มีทรัพย์มรดกจะแบ่งตามมาตราของประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยทายาทโดยธรรม แต่มีพินัยกรรมจะช่วยให้การแบ่งตรงความประสงค์ของผู้วายชนมและลดข้อพิพาท

ภาษีมรดกต้องยื่นเมื่อไรและเกณฑ์เท่าไร

ต้องยื่นภายในกำหนดตามกฎหมายว่าด้วยภาษีมรดกนับแต่วันเสียชีวิต และมีเกณฑ์ยกเว้นตามชนิดทายาท หากมูลค่ากองมรดกหลังหักค่าใช้จ่ายและหนี้ถึงเกณฑ์ที่ต้องเสียภาษีต้องยื่นและชำระ

ผู้บริหารกองมรดกต้องเป็นทายาทหรือไม่

ไม่จำเป็น ศาลสามารถแต่งตั้งบุคคลที่เหมาะสมซึ่งอาจไม่ใช่ทายาทได้ แต่ทายาทสามารถเสนอชื่อบุคคลในครอบครัวหรือทนายความให้ศาลพิจารณา หากมีพินัยกรรมระบุผู้บริหารไว้ศาลมักแต่งตั้งตามนั้น

ที่ดินของผู้วายชนมโอนให้ทายาทต้องเสียภาษีอะไร

การโอนที่ดินให้ทายาทมีค่าธรรมเนียมและอากรแสตมป์ตามกฎหมาย และอาจได้รับการยกเว้นภาษีธุรกิจพิเศษหรือภาษีเงินได้ในบางกรณี ควรตรวจเงื่อนไขกับสำนักงานที่ดินก่อนนัดโอน