ลำดับงานต่อสู้คดีหนี้ในไทย

เหมาะกับ: บุคคลธรรมดาและนิติบุคคลที่ถูกฟ้องคดีหนี้ และผู้ค้ำประกันที่ต้องต่อสู้ในศาล

ประมาณ 6–24 เดือน ขึ้นกับศาลและขั้นตอนพยาน

คำตอบสั้น

ลำดับที่ปกป้องสิทธิ์เริ่มจากเมื่อได้รับหมายเรียกให้ไปศาลต้องไปรับสำเนาคำฟ้องและดูระยะเวลายื่นคำให้การ จากนั้นรวบรวมเอกสารสัญญา ใบเสร็จ หลักฐานชำระ และตรวจอายุความ จึงยื่นคำให้การภายในกำหนด สืบพยานและพิสูจน์ในศาล หากแพ้พิจารณาอุทธรณ์หรือขอผ่อนผันการบังคับคดี

ลำดับงานทีละขั้น

1
รับหมายและตรวจสำเนาคำฟ้อง
1–2 สัปดาห์
เมื่อศาลส่งหมายเรียกให้ไปรับสำเนาคำฟ้องต้องไปตามวันนัดเพื่อรับเอกสารและทราบระยะเวลายื่นคำให้การ หากไม่ไปศาลอาจพิพากษาเลยทีเดียว จึงต้องไม่ปล่อยเวลาผ่านไป
- สำเนาคำฟ้องพร้อมวันนัดคำให้การ
- หมายเรียกและเลขคดีดำ
2
รวบรวมเอกสารและตรวจอายุความ
1–3 สัปดาห์
รวบรวมสัญญากู้ยืม ใบเสร็จหรือหลักฐานโอนเงิน และหลักฐานการชำระบางส่วน จากนั้นตรวจอายุความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์เพราะหากหนี้ขาดอายุความแล้วจะต่อสู้ได้ว่าไม่ต้องชำระ
- แฟ้มเอกสารสัญญาและหลักฐานการชำระ
- บันทึกวิเคราะห์อายุความของหนี้
3
ยื่นคำให้การและนัดไต่สวน
2–4 สัปดาห์
ยื่นคำให้การต่อศาลภายในกำหนด ระบุข้อเท็จจริงที่ยอมรับและข้อที่ปฏิเสธ พร้อมขอเสนอพยานหลักฐานและพยานบุคคล ศาลจะนัดวันไต่สวนและกำหนดประเด็นพิสูจน์
- คำให้การที่ยื่นต่อศาลพร้อมสำเนา
- กำหนดการนัดไต่สวนและประเด็นพิสูจน์
4
สืบพยานและพิสูจน์ในศาล
3–12 เดือน
นำพยานบุคคลมาให้การ นำส่งพยานหลักฐานที่จดทะเบียนไว้กับศาล และซักถามพยานฝ่ายตรงข้ามเพื่อหักล้างข้อเท็จจริง การเตรียมพยานและเอกสารให้ตรงประเด็นจึงเป็นปัจจัยสำคัญต่อคำพิพากษา
- บันทึกการให้การของพยานและพยานหลักฐาน
- สำเนาเอกสารที่จดทะเบียนไว้กับศาล
5
รอคำพิพากษาและพิจารณาอุทธรณ์หรือผ่อนผัน
1–3 เดือน
หากแพ้คดีให้ตรวจสอบระยะเวลาอุทธรณ์และพิจารณาว่ามีเหตุผลทางกฎหมายหรือไม่ หากไม่อุทธรณ์อาจขอผ่อนผันการบังคับคดีหรือเจรจาผ่อนชำระกับเจ้าหนี้เพื่อหลีกเลี่ยงการยึดทรัพย์
- คำพิพากษาและบันทึกการตัดสินใจอุทธรณ์
- คำร้องผ่อนผันหรือสัญญาผ่อนชำระ

ทำผิดลำดับแล้วเสียอะไร

ไม่ไปรับสำเนาคำฟ้องตามวันนัด ทำให้ศาลพิพากษาเลยทีเดียวและเสียสิทธิ์ต่อสู้ในชั้นต้น
ยื่นคำให้การเกินกำหนดโดยไม่ขอขยายเวลา ทำให้ศาลไม่รับคำให้การและตัดสิทธิ์นำสืบ
ลืมตรวจอายุความจึงไม่ยกข้อต่อสู้ ทำให้ต้องชำระหนี้ที่ขาดอายุความไปแล้ว
ไม่นำพยานหลักฐานมาจดทะเบียนในชั้นนำสืบ ทำให้ศาลไม่รับพยานในชั้นพิสูจน์และเสียเปรียบ

คำถามที่พบบ่อย

คดีหนี้มีอายุความกี่ปี

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ อายุความคดีหนี้ทั่วไปสิบปี แต่บางประเภทเช่นสินค้าหรือบริการสองปี การหนี้ที่มีดอกเบี้ยหรือสัญญาเฉพาะอาจมีอายุความต่างไป ควรตรวจสัญญาและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

ถูกฟ้องแล้วไม่ไปศาลจะเกิดอะไรขึ้น

ศาลสามารถพิพากษาเลยทีเดียวได้หากจำเลยไม่มาตามหมายเรียกโดยไม่มีเหตุผล คำพิพากษาเลยทีเดียวสามารถนำไปบังคับคดีได้เหมือนคดีที่มีการสืบพยาน จึงต้องไปศาลหรือแต่งตั้งทนายไปแทน

คำให้การต้องยื่นภายในกี่วัน

โดยทั่วไปมีระยะเวลาสิบห้าวันนับแต่วันรับสำเนาคำฟ้อง แต่บางศาลอาจกำหนดต่างไป หากไม่ทันต้องยื่นคำร้องขอขยายเวลาก่อนหมดกำหนดเดิม

แพ้คดีแล้วอุทธรณ์ได้กี่ครั้ง

คดีแพ่งมีสองชั้นพิจารณาคืออุทธรณ์และฎีกา ยื่นอุทธรณ์ต่อศาลชั้นกลางภายในหนึ่งเดือนนับแต่วันมีคำพิพากษา และถ้ามีเหตุข้อกฎหมายจึงจะฎีกาต่อศาลฎีกาได้ ทั้งนี้ไม่ใช่ทุกเรื่องที่ขึ้นฎีกาได้

เจ้าหนี้ขู่ยึดทรัพย์จะทำอย่างไร

การยึดทรัพย์ต้องผ่านศาลและมีหมายบังคับคดีก่อน หากยังไม่มีคำพิพากษาถึงที่สุดไม่สามารถยึดได้ หากมีคำพิพากษาแล้วสามารถขอผ่อนผันการบังคับคดีหรือเจรจาผ่อนชำระเพื่อหยุดการยึด