เช็กลิสต์เอกสารจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม
เหมาะกับ: ธุรกิจที่รายรับใกล้หรือเกินเกณฑ์ ผู้ส่งออกที่ต้องการขอคืนภาษีซื้อ และกิจการที่คู่ค้าต้องการใบกำกับภาษีเต็มรูป
คำตอบสั้น
ผู้ประกอบการที่มีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเกินเกณฑ์ที่ประมวลรัษฎากรกำหนด มีหน้าที่ยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายในสามสิบวันนับแต่วันที่รายรับเกินเกณฑ์ เอกสารหลักคือ หนังสือรับรองนิติบุคคล บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น หลักฐานที่ตั้งสถานประกอบการพร้อมภาพถ่าย และแผนที่ เมื่อได้รับอนุมัติจะเกิดหน้าที่ออกใบกำกับภาษีและยื่นแบบรายเดือนทันที
ข้อเท็จจริงหลัก
| หน่วยงาน | กรมสรรพากร |
|---|---|
| กรอบเวลายื่นเมื่อเกินเกณฑ์ | ภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกินเกณฑ์ |
| หน้าที่รายเดือนหลังจดทะเบียน | ยื่นแบบแสดงรายการภาษีมูลค่าเพิ่มทุกเดือน แม้เดือนนั้นไม่มีรายรับ |
| เอกสารที่ต้องจัดทำต่อเนื่อง | รายงานภาษีขาย รายงานภาษีซื้อ และรายงานสินค้าและวัตถุดิบเมื่อมีสินค้าคงเหลือ |
| การจดก่อนถึงเกณฑ์ | ทำได้ และมักคุ้มเมื่อภาษีซื้อสูงหรือคู่ค้าต้องการใบกำกับภาษี |
เอกสารที่ต้องมีทุกกรณี
แบบคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มที่กรอกครบถ้วน
ระบุประเภทกิจการให้ตรงกับรายได้จริงและวัตถุที่ประสงค์ที่จดไว้
หนังสือรับรองนิติบุคคลและบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น
ใช้ฉบับที่ออกใหม่ตามกรอบอายุที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ยอมรับ
หลักฐานแสดงสิทธิใช้สถานประกอบการ
สัญญาเช่าหรือหนังสือยินยอมจากเจ้าของ พร้อมสำเนาเอกสารสิทธิ
ภาพถ่ายสถานประกอบการที่เห็นป้ายชื่อและเลขที่
ต้องเห็นป้ายชื่อกิจการชัดเจน เจ้าหน้าที่ใช้ตรวจการมีอยู่จริง
แผนที่ตั้งสถานประกอบการ
วาดหรือพิมพ์จากแผนที่ออนไลน์ พร้อมระบุจุดสังเกต
สำเนาบัตรประจำตัวประชาชนของกรรมการผู้มีอำนาจ
ลงลายมือชื่อรับรองสำเนาพร้อมประทับตราบริษัทถ้ามี
เอกสารเพิ่มเติมเฉพาะบางกรณี
หนังสือมอบอำนาจพร้อมอากรแสตมป์
ใช้เมื่อให้ผู้อื่นยื่นแทน ต้องติดอากรตามอัตราที่กำหนด
หลักฐานการส่งออกหรือสัญญากับลูกค้าต่างประเทศ
ช่วยอธิบายเหตุผลการจดทะเบียนก่อนถึงเกณฑ์รายรับ
ใบอนุญาตประกอบกิจการเฉพาะ
กิจการควบคุมบางประเภทถูกขอดูใบอนุญาตประกอบการพิจารณา
เอกสารแสดงสถานประกอบการเพิ่มเติม กรณีมีหลายสาขา
แต่ละสาขาต้องแจ้งและมีเลขประจำสาขาของตนเอง
ขั้นตอนการดำเนินการ
1. ประเมินว่าควรจดเมื่อใด
คำนวณรายรับสะสม เปรียบเทียบภาษีซื้อที่จะขอคืนได้กับต้นทุนการปฏิบัติตามกฎหมายรายเดือน
ระยะเวลา: 1–2 วันทำการ
2. จัดเตรียมแฟ้มสถานประกอบการ
ติดป้ายชื่อกิจการให้เรียบร้อยก่อนถ่ายภาพ และตรวจว่าสัญญาเช่าอนุญาตให้ใช้เป็นสถานประกอบการ
ระยะเวลา: 1–3 วันทำการ
3. ยื่นคำขอและรับการตรวจสถานประกอบการ
ยื่นออนไลน์หรือที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขา บางพื้นที่จะนัดเข้าตรวจสถานที่จริง
ระยะเวลา: 3–10 วันทำการ
4. วางระบบเอกสารหลังได้รับอนุมัติ
ออกแบบใบกำกับภาษีให้มีรายการครบตามกฎหมาย จัดทำรายงานภาษีขายและภาษีซื้อ และกำหนดผู้รับผิดชอบยื่นแบบรายเดือน
ระยะเวลา: 3–5 วันทำการ
ถูกตีกลับเพราะอะไร
- ภาพถ่ายสถานประกอบการไม่มีป้ายชื่อกิจการ ทำให้เจ้าหน้าที่ยังยืนยันการมีอยู่จริงไม่ได้
- ใบกำกับภาษีที่ออกหลังได้รับอนุมัติมีรายการไม่ครบตามที่กฎหมายกำหนด ทำให้ผู้ซื้อใช้เป็นภาษีซื้อไม่ได้
- ยื่นจดทะเบียนช้ากว่ากรอบสามสิบวันหลังรายรับเกินเกณฑ์ จึงมีเบี้ยปรับและเงินเพิ่มย้อนหลัง
- ประเภทกิจการที่แจ้งไม่ตรงกับรายได้จริง ทำให้ถูกตั้งประเด็นเมื่อมีการตรวจสอบภายหลัง
คำถามที่พบบ่อย
ยอดขายระดับใดที่ทำให้เกิดหน้าที่ยื่นคำขอ VAT
ประมวลรัษฎากรกำหนดเกณฑ์รายรับต่อปีไว้ เมื่อรายรับสะสมในปีเกินเกณฑ์ ผู้ประกอบการต้องยื่นคำขอภายในสามสิบวัน ประเด็นที่มักเข้าใจผิดคือการนับรายรับ ซึ่งนับจากรายรับที่เกิดขึ้นจริงตามเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด ไม่ใช่นับจากกำไร ธุรกิจที่รายรับใกล้เกณฑ์จึงควรติดตามยอดสะสมทุกเดือนแทนที่จะดูตอนสิ้นปี
จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มก่อนถึงเกณฑ์คุ้มหรือไม่
คุ้มในสามสถานการณ์หลัก คือ กิจการมีภาษีซื้อสูงจากการลงทุนหรือนำเข้า กิจการส่งออกซึ่งใช้อัตราภาษีร้อยละศูนย์และขอคืนภาษีซื้อได้ และกิจการที่ลูกค้าองค์กรต้องการใบกำกับภาษีเต็มรูป แต่ต้องแลกกับภาระยื่นแบบรายเดือนและการจัดทำรายงานที่ต้องทำอย่างสม่ำเสมอ จึงควรประเมินทั้งสองด้านก่อนตัดสินใจ
เดือนที่ไม่มีรายได้ต้องยื่นแบบหรือไม่
ต้องยื่น ผู้ประกอบการจดทะเบียนมีหน้าที่ยื่นแบบทุกเดือนภาษี แม้ไม่มีทั้งภาษีขายและภาษีซื้อ การไม่ยื่นแบบเปล่าถือเป็นการไม่ยื่นแบบ และมีค่าปรับตามกฎหมาย ค่าปรับต่อเดือนอาจดูไม่มาก แต่เมื่อสะสมหลายเดือนพร้อมเงินเพิ่มจะกลายเป็นภาระที่มากกว่าค่าจ้างผู้ทำบัญชีในช่วงเวลาเดียวกัน
ใบกำกับภาษีต้องมีรายการอะไรบ้าง
ต้องมีคำว่าใบกำกับภาษีปรากฏชัด ชื่อที่อยู่และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ขายและผู้ซื้อ เลขที่และเล่มที่ วันเดือนปีที่ออก ชื่อชนิดและปริมาณสินค้าหรือบริการ มูลค่า และจำนวนภาษีมูลค่าเพิ่มที่แยกออกจากมูลค่าอย่างชัดเจน หากรายการใดขาด ผู้ซื้อจะนำไปใช้เป็นภาษีซื้อไม่ได้ และผู้ขายอาจต้องออกใบใหม่พร้อมชี้แจง
ย้ายที่ตั้งสถานประกอบการต้องแจ้งหรือไม่
ต้องแจ้งเปลี่ยนแปลงทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มก่อนหรือภายในกรอบเวลาที่กำหนด เพราะที่อยู่บนใบกำกับภาษีต้องตรงกับทะเบียน หากออกใบกำกับภาษีด้วยที่อยู่เดิมหลังย้ายแล้ว เอกสารนั้นอาจถูกโต้แย้งทั้งฝั่งผู้ขายและผู้ซื้อ ควรวางแผนวันเปลี่ยนที่อยู่ให้ตรงกับรอบการออกเอกสารเพื่อลดความสับสน
เลิกกิจการหรือรายได้ลดลงจะยกเลิกทะเบียนได้ไหม
ยกเลิกได้ตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด เช่น เลิกประกอบกิจการ หรือรายรับลดต่ำกว่าเกณฑ์ต่อเนื่องตามที่กำหนด การยกเลิกไม่ใช่การหยุดยื่นแบบเอง แต่ต้องยื่นคำขอและดำเนินการให้ครบ รวมถึงจัดการสินค้าคงเหลือและภาษีซื้อที่เคยขอคืนไว้ตามหลักเกณฑ์ มิฉะนั้นภาระภาษีจะยังเดินต่อ
ไม่อยากจัดเอกสารเอง ให้เราดูแลทั้งชุด
คำถามที่ควรถามไม่ใช่จดทะเบียนอย่างไร แต่คือควรจดเมื่อไรและระบบเอกสารหลังจดจะอยู่กับใคร เราคำนวณจุดคุ้มทุนระหว่างภาษีซื้อที่ขอคืนได้กับต้นทุนการปฏิบัติตามกฎหมาย ออกแบบแบบฟอร์มใบกำกับภาษีให้ครบรายการตั้งแต่ใบแรก และรับดูแลการยื่นแบบรายเดือนต่อเนื่อง ลูกค้าจึงไม่ต้องกังวลว่าจะลืมยื่นเดือนที่ไม่มีรายได้
แหล่งอ้างอิง
ทีมทนายความและผู้สอบบัญชี Thai Law & Accounting Services · ตรวจทานโดยทนายความผู้ทำคำรับรองลายมือชื่อและเอกสาร (Notarial Services Attorney) ขึ้นทะเบียนกับสภาทนายความในพระบรมราชูปถัมภ์ · ปรับปรุง 2026-08
ข้อมูล ณ สิงหาคม 2569 ค่าธรรมเนียมและระยะเวลาของหน่วยงานราชการเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องก่อนดำเนินการ หรือให้ทีมเราตรวจสอบให้